Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I PSK 633/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
27 sierpnia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Wniosek oddalony
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN nie przyjął kasacji Skarbu Państwa w sporze o odprawę dla powódki

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Powódka domagała się od Skarbu Państwa odprawy za zwolnienie ze służby, a strona pozwana podnosiła zarzut przedawnienia tego roszczenia.

Ustalenia sądu

Powódka przyjęła propozycję zatrudnienia od 1 czerwca 2017 r. i kilkakrotnie zwracała się o odprawę, a pozwany odmawiał jej wypłaty. Sąd drugiej instancji uznał, że działania powódki przerwały bieg przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej do rozpoznania i oddalił wniosek pełnomocnika powódki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Sąd uznał, że zarzuty skargi nie wykazały oczywistej zasadności, bo zagadnienia dotyczące przedawnienia odprawy zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Pismo do kierownika jednostki o wypłatę odprawy przerywa bieg przedawnienia.

Dla firm

Wezwanie do wypłaty odprawy skierowane do kierownika jednostki przerywa bieg trzyletniego terminu przedawnienia, dlatego warto dokumentować każde pismo w tej sprawie.

Więcej o sprawie

Powódka przyjęła propozycję zatrudnienia od 1 czerwca 2017 r., a pierwszy wniosek o odprawę złożyła w maju 2019 r. Sąd uznał, że jej kolejne pisma przerwały bieg przedawnienia.

W maju 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach złożył powódce propozycję określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach, proponując umowę o pracę od 1 czerwca 2017 r.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Wniosek oddalony
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I PSK 633/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

I PSK 633/26

POSTANOWIENIE

Dnia 27 sierpnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Robert Stefanicki

w sprawie z powództwa D. B.

przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach

o odprawę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 27 sierpnia 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego

w Katowicach z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt X Pa 364/25,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. oddala wniosek pełnomocnika powódki o zasądzenie

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 2 października 2025 r. oddalił

apelację pozwanego Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej w Katowicach

od wyroku Sądu Rejonowego w Chorzowie z dnia 8 lipca 2025 r. zasądzającego od

strony pozwanej na rzecz powódki D. B. kwotę 31.697,70 zł tytułem odprawy za

zwolnienie ze służby z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 czerwca 2017

r. do dnia zapłaty.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej strona pozwana

podniosła zarzut naruszenia prawa, a mianowicie: art. 387 § 21 pkt 1 i 2 k.p.c. w zw.

z art. 382 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku

I PSK 633/26

2

w sposób niepozwalający zweryfikować prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie

podniesionego zarzuty przedawnienia roszczenia, a także art. 252 ust. 1 i ust. 3 pkt 1

ustawy z 16 listopada 2016 o Krajowej Administracji Skarbowej ewentualnie art. 165

ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej przez oczywiście

niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że trzyletni termin przedawnienia

nie upłynął przed datą złożenia pozwu, a w konsekwencji zasądzenie

przedawnionego roszczenia.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany powołał

się na jej oczywistą zasadność. Według skarżącego Sąd orzekł contra legem i contra

factum. W uzasadnieniu podjętej oceny o braku przedawnienia roszczenia, Sąd nie

przedstawił przyjętego toku rozumowania i argumentów, które doprowadziło go do

takiego wniosku, a podane przez Sąd okoliczności obligowały do wyprowadzenia

wniosku przeciwnego. Zdaniem pozwanego przyjęta przez Sąd drugiej instancji

konkluzja o braku upływu terminu przedawnienia jest prawnie, prawniczo

i matematycznie nieuprawniona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o oddalenie skargi

kasacyjnej i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania

kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez stronę pozwaną, nie kwalifikuje się do jej

przyjęcia w celu merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu

wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek

o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się

na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za

interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko

z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., gdy

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I PSK 633/26

3

Rozpatrując zasadność powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki, należy

wskazać, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje, gdy bez dokonania

pogłębionej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi

zasługują na uwzględnienie, a zatem doszło do kwalifikowanej postaci naruszenia

prawa, zauważalnej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej

i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym

uwzględnienie skargi. W razie powołania tej przesłanki przedsądu, jaką jest

oczywista zasadność skargi kasacyjnej, skarżący powinien w motywach wniosku

zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość

i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Konieczne jest zatem

wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis, którego

wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107;

5 kwietnia 2023 r., II USK 166/22, LEX nr 3581448; 18 stycznia 2024 r., I CSK

1100/23, LEX nr 3656956; 17 października 2023 r., I USK 48/23, LEX nr 3616178;

23 lipca 2025 r., I CSK 11/24, LEX nr 3914941; 22 października 2025 r., I CSK

2378/24, Legalis nr 3278044; 9 grudnia 2025 r., II USK 252/25, Legalis nr 3294958;

13 lipca 2026 r., I USK 1063/26, LEX nr 4132067). W judykaturze podkreśla się, że

oczywiste naruszenie prawa występuje wówczas, gdy błąd w interpretacji lub

stosowaniu prawa jest widoczny bez pogłębionej analizy wchodzących w grę

przepisów i jednocześnie sprawia, że zaskarżone orzeczenie powinno być

wyeliminowane z obrotu prawnego ze względu na jego rażącą wadliwość

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01,

OSNAPiUS 2002 Nr 20, poz. 494; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr

453107; 17 lutego 2026 r., I CSK 2551/25, LEX nr 4024399).

Skarżący powołuje się na przesłankę oczywistej zasadności wniesionej skargi

kasacyjnej, ale analiza powołanych w motywach wniosku argumentów nie przesądza,

że przesłanka ta rzeczywiście występuje.

Pozwany nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna zasługuje na jej przyjęcie

do rozpoznania.

Prawo funkcjonariusza służby celno-skarbowej do odprawy pieniężnej

w związku z reformą służby zostało potwierdzone w uchwale z dnia 6 lutego 2024 r.

(III PZP 2/23, OSNP 2024, nr 7, poz. 69), w której Sąd Najwyższy przesądził, że

funkcjonariuszowi służby celnej, który zgodnie z art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16

I PSK 633/26

4

listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji

Skarbowej stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej pełniącym służbę

w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej i który następnie przyjął propozycję,

o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 tej ustawy, określającą nowe warunki zatrudnienia na

podstawie umowy o pracę, stając się zgodnie z art. 171 ust. 1 wyżej wymienionej

ustawy pracownikiem zatrudnionym w Krajowej Administracji Skarbowej na

podstawie umowy o pracę, przysługuje - w związku z zakończeniem służby - prawo

do odprawy pieniężnej (art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie

Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 Przepisów

wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej).

Zagadnienie związane z terminami przedawnienia roszczenia o odprawę

pieniężną szczegółowo wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 lipca 2026 r.,

II PSKP 127/26, jeszcze niepublikowanym) wskazując, że w sprawach o zasądzenie

odprawy z tytułu zwolnienia ze służby zastosowanie znajdują przepisy szczególne

w rozumieniu art. 118 k.c. Takim przepisem jest art. 165 ust. 1 ustawy o Służbie

Celnej, a także art. 252 ust. 1 obowiązującej ustawy o Krajowej Administracji

Skarbowej, który wprowadził trzyletni termin dla dochodzenia należności z tytułu

prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych od dnia ich

wymagalności. Także w kodeksie pracy okres przedawnienia wynosi trzy lata od dnia,

w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.). Sąd przesądził zatem,

że roszczenie „ucywilnionego” funkcjonariusza o odprawę ulega przedawnieniu

z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Sąd Najwyższy poddał również analizie terminy wymagalności roszczenia

o odprawę i uznał, że roszczenie o odprawę przysługujące funkcjonariuszowi służby

stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki

organizacyjnej, stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby (postanowienia

Sądu Najwyższego z: 23 lipca 2025 r., III PSK 69/25, LEX nr 3941149; 2 grudnia

2025 r., II PSK 54/25, LEX nr 3954300; 25 listopada 2025 r., II PSK 48/25, LEX nr

3996514; 27 stycznia 2026 r., I PSK 92/26, LEX nr 4016800; 4 lutego 2026 r., I PSK

155/26, LEX nr 4032350; 14 kwietnia 2026 r., I PSK 108/26, LEX nr 4084890).

Odniósł się także do zagadnienia związanego z wpływem powyższej uchwały na

terminy wymagalności roszczeń, stwierdził bowiem, że podjęcie przez Sąd

Najwyższy uchwały z 6 lutego 2024 r. (wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca

2025 r., III PSKP 41/24, OSNP 2026, nr 6, poz. 47) miało jedynie to znaczenie, że

I PSK 633/26

5

wyjaśniło wątpliwości dotyczące prawa do odprawy pieniężnej dla pracownika

zatrudnionego w Krajowej Administracji Skarbowej będącego wcześniej

funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17

maja 2023 r. (I PSKP 20/22, OSNP 2024, Nr 1, poz. 3). Uchwała w sprawie III PZP

2/23 nie kreowała zatem nowego stanu prawnego, a odnosiła się do

skonkretyzowanej kwestii prawnej. Nie można więc przyjmować, że dopiero od

podjęcia uchwały III PZP 2/23 w dniu 6 lutego 2024 r. roszczenia "ucywilnionych"

funkcjonariuszy o odprawę stawały się wymagalne.

W cytowanym wyroku z dnia 8 lipca 2026 r., II PSKP 127/26, Sąd Najwyższy

odniósł się także do kwestii związanych z przerwaniem biegu przedawnienia,

uregulowanych w art. 252 ust. 3 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej

(art. 165 § 3 pkt 1 ustawy o Służbie Cywilnej), zgodnie z którym bieg przedawnienia

roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności

pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej,

podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia

roszczenia. Ustawa nie dookreśla formy tej czynności, która jednak musi zostać

podjęta w celu „bezpośredniego” dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia

roszczenia. Za taką czynność Sąd Najwyższy w postanowieniu z 12 maja 2026 r.,

(I PSK 449/26, LEX nr 4090851), uznał złożenie przez byłego funkcjonariusza

wezwania do wypłaty odprawy, była to zatem czynność przed kierownikiem urzędu,

podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia

roszczenia. Mając na uwadze, że redakcja art. 252 § 3 pkt 1 ustawy o Krajowej

Administracji Skarbowej (art. 165 § 3 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej) w zasadzie

odpowiada treści art. 295 § 1 k.p. w zakresie sformułowania „każda czynność (…)

podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia

roszczenia” można przywołać w tym kontekście bogaty dorobek literatury i

orzecznictwa wypracowany na tle regulacji Kodeksu pracy, wyjaśniający, o jakie

czynności chodzi. Najogólniej rzecz ujmując do czynności, których dokonanie

powoduje przerwanie biegu przedawnienia, zalicza się m.in.: wytoczenie powództwa

wzajemnego i opłacenie pozwu, wniesienie powództwa wzajemnego, dopozwanie,

podmiotowe przekształcenie powództwa, podniesienie zarzutu potrącenia w toku

toczącego się procesu, zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym,

postanowienie o zabezpieczeniu roszczeń wydane przez prokuratora, tymczasowe

zajęcie mienia ruchomego, a także wniosek pracownika skierowany do komisji

I PSK 633/26

6

pojednawczej o polubowne załatwienie sprawy (por. M. Gersdorf (w:) W.

Ostaszewski, M. Raczkowski, K. Rączka, A. Zwolińska, M. Gersdorf, Kodeks pracy.

Komentarz, Warszawa 2024, komentarz do art. 295, pkt 2; A. Kosut (w:) K.W. Baran

(red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom II. Art. 94-3045, Warszawa 2022, komentarz

do art. 295, pkt 2, s. 2234 i n.; P. Korus (w:) A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy.

Komentarz, Warszawa 2023, komentarz do art. 295, nb. 3, M. Matuszak (w:) W.

Muszalski, K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2024, komentarz

do art. 295, nb. 4; Ł. Pisarczyk, 29.2.5. Zakłócenia biegu przedawnienia (w:) System

Prawa Pracy. Tom VI. Procesowe prawo pracy, red. K. W. Baran, Warszawa 2016,

s. 1013-1014; A. M. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2018,

komentarz do art. 295, nb. 1). Do takich czynności skutkujących przerwaniem biegu

przedawnienia nie zalicza się zwrotu pozwu wobec jego nieopłacenia (art. 130 § 2

k.p.c. w związku z art. 295 k.p.), skoro wniesiony wcześniej pozew nie wywołał

żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego, gdyż

został zwrócony (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2022 r., II PSKP 36/22,

OSNP 2023, nr 5, poz. 53).

W zakresie regulacji przedmiotowych pragmatyk, dotyczących możliwości

„nieuwzględnienia” terminu przedawnienia, art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej

Administracji Skarbowej stanowi, że kierownik jednostki organizacyjnej może nie

uwzględnić terminu przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest

usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami”, w zasadzie powtarzając przepis

art. 165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej (w którym mowa była o „kierowniku urzędu”).

Jak się wydaje, należy raczej uznać, że przedmiotowa regulacja (art.165 ust. 2

ustawy o Służbie Celnej, odpowiednio art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji

Skarbowej) statuuje jedynie pewną kompetencję dla kierownika jednostki, istotną

w kontekście jego obowiązków jako dysponenta środków publicznych. Przepisy te

pozwalają kierownikowi takiej jednostki w określonych, szczególnych sytuacjach

pozostawionych jego uznaniu („opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest

usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami”), nie podnosić zarzutu

przedawnienia, oceny tej dokonuje de facto dłużnik.

W cytowanym wyroku z dnia 8 lipca 2026 r., II PSKP 127/26, Sąd Najwyższy

kierując się regułami wynikającymi z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji uznał, że tak

istotna kwestia oceny przedawnienia roszczenia powinna podlegać kontroli sądowej.

W demokratycznym państwie prawa każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego

I PSK 633/26

7

rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny,

bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie wskazuje się, że przeniesienie szeregu

osób z grona funkcjonariuszy w strefę prawa pracy, nie mogło być pozostawione

(i nie jest) tylko w dyspozycji organów administracji skarbowej, bo wówczas ich

działania nie podlegałyby kontroli w tak istotnej kwestii, jak ustanie jednego stosunku

prawnego i powstanie nowego. Państwo co do zasady powinno wywiązywać się

z przyjętych na siebie obowiązków (przyjęcie funkcjonariusza do służby), natomiast

potencjalne reformy prowadzące do utraty tego statusu muszą być transparentne

i podejmowane z zachowaniem określonych procedur, które ustawodawca sam

przewidział. Sprawy, w których sądy powszechne mają orzekać z uwagi na odmowę

udzielenia ochrony prawnej przez inne organy, zyskują przez to charakter prawny

zbliżony do spraw cywilnych w rozumieniu formalnym, a więc takich, które zostały

przekazane sądom powszechnym na podstawie wyraźnego przepisu ustawy, mimo

że nie mają one w istocie charakteru „spraw cywilnych”, zaś opierają się na normach

prawa publicznego; w niczym nie uchyla to jednak obowiązku sądu rzeczywistego

zbadania podstaw faktycznych i prawnych powództwa; wniosek ten jest spójny z

art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 177 Konstytucji RP (wyrok Sądu Najwyższego z: 16

marca 2023 r., III PSKP 19/22; OSNP 2023, nr 9, poz. 98). Stanowisko Sądu

Najwyższego w zakresie zastosowania norm Kodeksu pracy do roszczeń

"ucywilnionych" funkcjonariuszy celnych jest zatem przesądzone w orzecznictwie

(wyroki Sądu Najwyższego z: 8 listopada 2023 r., II PSKP 65/22, LEX nr 3622635; 6

grudnia 2023 r., II PSKP 31/22, LEX nr 3645256; 27 stycznia 2021 r., II PSKP 4/21,

LEX nr 311291; 19 maja 2021 r., II PSKP 34/21, LEX nr 3266700; 16 czerwca 2021 r.,

III PSKP 25/21, OSNP 2022, Nr 3, poz. 24).

Rozstrzygnięcie Sądu ma swoje konsekwencje wynikające z zakresu

uprawnień tego sądu. W wyroku z 8 listopada 2023 r. (II PSKP 65/22, LEX nr

3622635) Sąd Najwyższy zauważył, że sąd pracy rozpoznaje sprawę merytorycznie

i nie ogranicza się tylko do kontroli formalnej czynności organu, których mocą

dokonano „ucywilnienia” stosunku służbowego funkcjonariusza. Należy zatem

przyjąć, że sąd pracy nie ocenia jedynie, czy kierownik urzędu / jednostki

organizacyjnej formalnie poprawnie wydał decyzję odnośnie do (nie)uwzględnienia

terminu przedawnienia, ale orzeka co do istoty sporu, na podstawie oceny

całokształtu ustalonego stanu faktycznego. Konsekwencją rozpoznania sprawy

przez sąd powszechny jest zakres jego uprawnień. Sąd pracy rozpoznaje sprawę

I PSK 633/26

8

merytorycznie i nie ogranicza się tylko do kontroli formalnej czynności organu

w ramach dokonanego „ucywilnienia” stosunku służbowego funkcjonariusza. Zatem

sąd powszechny orzeka co do istoty sporu, a brak praktyki orzeczniczej na tym polu

oraz brak wypracowanych standardów ochrony, obligują orzekające w sprawie Sądy

do poszukiwania (wypracowania) odpowiedniego wzorca.

Konkludując, należy uznać, że kwestia dopuszczalności drogi sądowej przed

sądem powszechnym (sądem pracy) odnośnie do roszczeń byłego funkcjonariusza

została rozstrzygnięta pozytywnie: w sytuacji, gdy były funkcjonariusz nie może

uzyskać ochrony prawnej przed sądem administracyjnym wówczas – z uwagi na

prawo do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 177 Konstytucji, art. 6 Konwencji o ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności) oraz autonomiczne rozumienie pojęcia

„sprawy” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji – właściwy do rozpoznania sprawy

jest sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Sąd pracy rozpoznaje sprawę

merytorycznie i orzeka co do istoty sporu. W kontekście powyższych rozważań Sąd

Najwyższy, nie podważając samodzielnych kompetencji kierownika urzędu

(jednostki organizacyjnej) do „nieuwzględnienia” terminu przedawnienia na

podstawie art.165 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej (art. 252 ust. 2 ustawy o Krajowej

Administracji Skarbowej), uznał, że podniesienie zarzutu przedawnienia podlega

kontroli sądowej przez sąd powszechny - sąd pracy na tle całokształtu okoliczności

sprawy. Taki tez pogląd zaakceptował Sąd Najwyższy, rozstrzygając w niniejszej

sprawie.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd drugiej instancji dokonał oceny, że

dochodzone przez powódkę roszczenie nie było przedawnione. Z okoliczności

faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego wynikało, że

powódka podjęła szereg czynności w celu dochodzenia roszczenia w związku ze

zwolnieniem ze służby. W maju 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Katowicach złożył powódce propozycję określającą warunki zatrudnienia w

ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Katowicach,

proponując umowę o pracę od 1 czerwca 2017 r. Powódka propozycję przyjęła

i rozpoczęła zatrudnienie w oparciu o stosunek pracy. Pismem z dnia 8 maja 2019 r.

powódka zwróciła się do dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z wnioskiem

o wydanie świadectwa służby i wypłaty odprawy. Dyrektor Izby Administracji

Skarbowej w Katowicach pismem z dnia 10 maja 2019 r. odmówił powódce wydania

świadectwa pracy. W kolejnym piśmie z dnia 21 lutego 2020 r. powódka zwróciła się

I PSK 633/26

9

do pozwanego o wydanie świadectwa służby i wypłatę odprawy. Pismem z dnia 19

sierpnia 2021 r. dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ustosunkowując

się do wcześniejszego pisma powódki z dnia 21 lutego 2020 r., w którym powódka

domagała się odprawy w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki,

odmówił wypłacenia odprawy oraz doręczał w załączeniu świadectwo służby.

W 2021 r. powódka otrzymała świadectwo służby z dnia 19 sierpnia 2021 r. w którym

w punktach 3, 4 i 5 m.in. wskazano, iż jej stosunek służby uległ przekształceniu

w stosunek pracy. Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. powódka złożyła ponownie

wniosek do dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o wypłatę odprawy

za zwolnienie ze służby. W odpowiedzi na wniosek powódki z dnia 19 lutego 2024 r.

pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Katowicach odmówił powódce wypłaty odprawy, podnosząc, iż upłynął termin

przedawnienia roszczenia w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe pismo

powódka zwróciła się do dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach

wyjaśnienie rozbieżności w udzielonej informacji w zakresie zasadności wypłacenia

odprawy pieniężne za zwolnienie ze służby. Następnie powódka złożyła skargę do

Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pismem z dnia 17 września 2024 r.

W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej poinformował, iż nie

znalazł podstaw do uznania zasadności skargi z dnia 17 września 2024 r. Oceniając

powyższe działania powódki także w kontekście odpowiedzi pozwanego na

wezwania powódki, Sąd orzekający uznał, że działania powódki skutecznie

przerwały bieg przedawnienia na podstawie art. 252 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 252

ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, uznając, że powódka żyjąc

w demokratycznym państwie prawa, miała prawo zakładać, że jeżeli „popełniono

błędy legislacyjne” przy tworzeniu prawa, to zostaną one usunięte w drodze

prokonstytucyjnej wykładni prawa albo w drodze odpowiednich zmian legislacyjnych.

Powódka dochowała terminu wniesienia roszczenia, a wniesiony przez nią pozew

nie był przedawniony.

Skoro podnoszone przez pozwanego wątpliwości na tle wykładni powołanego

przepisu zostały wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zapadły w sprawie

wyrok jest zgodny z poglądami wyrażanymi w judykaturze, nie zachodzi wskazana

przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W konsekwencji tego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, rozstrzygając jak w pkt 1 postanowienia.

I PSK 633/26

10

Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powódki o zwrot kosztów

postępowania kasacyjnego (pkt 2 niniejszego postanowienia), uwzględniając to, że

w odpowiedzi na skargę kasacyjną strony pozwanej nie przedstawiono stanowiska

strony co do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej, jak również nie

przedstawiono argumentacji przemawiającej za takim rozstrzygnięciem. Wniosek

o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został powiązany wyłącznie

z wnioskiem o oddalenie skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach, wobec odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, koszty odpowiedzi na skargę kasacyjną,

w której nie wskazano argumentów za odmową przyjęcia jej do rozpoznania, nie

mogą być uznane za koszty celowej obrony w rozumieniu art. 98 § 1 w związku

z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z: 19 maja 2021 r.,

II USKP 53/21, OSNP 2022, nr 3, poz. 28, a także postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 21 lutego 2019 r., II PK 38/18, LEX nr 2622386; 5 lipca 2023 r., II USK 646/21,

Legalis nr 2958754; 9 grudnia 2025 r., II USK 203/25, LEX nr 3974731; 20 stycznia

2026 r., I USK 27/26, LEX nr 4014734; A. Piotrowska (w:) A. Marciniak (red.), Kodeks

postępowania cywilnego. Tom II. Komentarz do art. 2051–42412, Warszawa 2019).

(J.K.)

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.