Nauczycielka chciała rozwiązania umowy z powodu zmian w szkole. SN odmówił skardze

Powódka B.H., wniosła pozew przeciwko Z. w C., o zobowiązanie

pozwanego do złożenia następującego oświadczenia woli: „Rozwiązuję z dniem

31 sierpnia 2022 roku z B.H. umowę o pracę zawartą na podstawie mianowania z

powodu zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w

szkole, uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze

I PSK 75/26

2

zajęć (art. 20 ust. 1 pkt. 2 Karty Nauczyciela)” oraz o zasądzenie od pozwanego na

rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Rejonowy w Chełmie IV Wydział Pracy, wyrokiem z 27 marca 2024 r.

(sygn. akt IV P 56/22), wydanym w sprawie z powództwa B.H., przeciwko Z. w C., o

zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli: oddalił powództwo i zasądził od

powódki na rzecz pozwanego kwotę 120 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Na skutek apelacji wniesionej przez powódkę, Sąd Okręgowy w Lublinie VIII

Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 28 października 2024 r.

(sygn. akt VIII Pa 173/24), oddalił apelację i zasądził od powódki na pozwanego

kwotę 120 zł, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie, od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach

postępowania apelacyjnego, do dnia zapłaty.

Skargę kasacyjną wywiodła powódka, zaskarżając w całości wyrok Sądu

Okręgowego w Lublinie, zarzucając:

1. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 3271 k.p.c. zw. z art. 316 § 1, art. 382

i art. 391 § 1 k.p.c., poprzez:

1. pominięcia, że powódka nie wyraziła zgody na zmianę stanowiska pracy, a

więc na koniec maja 2022 r. nie było możliwości zatrudnienia powódki w

pełnym wymiarze godzin;

2. wadliwego ustalenia, że powódka wyraziła zgodę na przydzielenie jej godzin

w internacie;

3. wadliwego przyjęcia, że okoliczności, które zaistniały po 31 maja 2022 r. są

relewantne dla sprawy, gdyż jeżeli rzeczywiście uzasadniają możliwość

zatrudnienia powódki w pełnym wymiarze godzin, to winny stanowić

podstawę, do cofnięcia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, po

jego uprzednim złożeniu, nie później niż 31 maja 2022 r.;

4. błędnej oceny, że przydzielenie powódce 30 sierpnia 2022 r. godzin

w wymiarze 18/18 świadczy, że nie zaszły przesłanki do rozwiązania z

powódką umowy o pracę w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, gdyż

to potwierdza, że na koniec maja nie było możliwości zatrudnienia jej w

pełnym wymiarze godzin na czas nieokreślony;

I PSK 75/26

3

5. naruszenie prawa materialnego tj.:

1. art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, przez błędne uznanie, że gdy z

arkusza organizacyjnego szkoły, na dzień 31 maja danego roku wynika, że z

powodu częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych

powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu

nauczania, nie ma podstaw do zatrudnienia nauczyciela mianowanego w

pełnym wymiarze godzin i nauczyciel ten nie wyraża zgody na ograniczenie

zatrudnienia (art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela), a więc spełnione są warunki

do rozwiązania z nim umowy o pracę, na postawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty

Nauczyciela, dyrektor szkoły nie jest zobowiązany do złożenia mu

oświadczenia o rozwiązania z nim stosunku pracy;

2. art. 18 Karty Nauczyciela, przez błędną wykładnię i uznanie, że zmianą

stanowiska pracy, w rozumieniu tej normy nie jest propozycja przydzielenia

godzin w szkole podstawowej, gdy nauczyciel jest zatrudniony jako

nauczyciel przedmiotów zawodowych, a wiec nauczyciel w szkole

ponadpodstawowej.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku i orzeczenie, co do istoty, z zasądzeniem kosztów

postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Lublinie.

Skarżąca wniosła także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

wskazując, że w niniejszej sprawie występują istotne zagadnienia prawne, tj.:

1. czy w przypadku, gdy z arkusza organizacyjnego szkoły na dzień 31 maja

danego roku wynika, że z powodu częściowej likwidacji szkoły albo w razie

zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w

szkole lub zmian planu nauczania, nie ma podstaw do zatrudnienia

nauczyciela mianowanego w pełnym wymiarze godzin i nauczyciel ten nie

wyraża zgody na ograniczenie zatrudnienia (art. 22 ust. 2 Karty

Nauczyciela), a więc spełnione są warunki do rozwiązania z nim umowy o

pracę na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, dyrektor szkoły

jest zobowiązany do złożenie mu oświadczenia o rozwiązaniu z nim

I PSK 75/26

4

stosunku pracy, czy też nie jest związany ustaleniami arkusza

organizacyjnego placówki?

2. czy możliwość dalszego zatrudnienia nauczyciela mianowanego, w

rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela należy rozpatrywać w

kontekście zajmowanego dotychczas stanowiska przez nauczyciela, czy też

również obejmuje inne stanowisko, co do którego kwalifikacje posiada

nauczyciel?

W odniesieniu do pierwszego istotnego zagadnienia prawnego skarżąca

wskazuje, że stoi na stanowisku, iż dyrektor szkoły jest związany treścią arkusza i

w związku z czym jest zobligowany do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem,

w przypadku gdyby zaistniały okoliczności, które uzasadniałby dalsze zatrudnienia

nauczyciela dyrektor szkoły byłby zobligowany cofnąć oświadczenie, takie

rozwiązani zabezpiecza interesy placówki i nauczyciela. Natomiast, w odniesieniu

do drugiego ze wskazanych zagadnień, skarżąca jest zdania, że przesłankę

możliwości dalszego zatrudnienia należy uwzględniać, w nawiązaniu do

zajmowanego stanowiska, a ewentualnie inne stanowiska mogą być brane pod

uwagę, jeżeli nauczyciel wyrazi na to zgodę.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie nie kwalifikuje się do

dalszego przyjęcia i jej merytorycznego rozpoznania.

Podkreślić należy, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie

przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie

z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje

I PSK 75/26

5

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność

postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu,

ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek

zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, strona

skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne –

przywołano więc przesłankę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. Nie wykazała

jednak rzeczywistego występowania przywoływanej przez siebie przesłanki –

występowanie istotnego zagadnienia prawnego, w rozumieniu powyższego

przepisu, nie może bowiem sprowadzać się jedynie do udzielenie odpowiedzi na

postawione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pytanie.

W uzasadnieniu wniosku, wskazującego na występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz

powinny zostać przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość

różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze stanowiskiem

wyrażonym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i

uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do

tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd

I PSK 75/26

6

odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z:

19 marca 2012 r., II PK 296/11, LEX nr 1214580; 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13,

LEX nr 1331300; 16 maja 2018 r., III UK 151/17, LEX nr 2553867; 12 maja 2021 r.,

I USK 163/21, LEX nr 3252537). Oznacza to w praktyce, że zagadnienie prawne

musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w

oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym

z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r.,

II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r.,

III CZP 33/01, LEX nr 52571, z 5 lipca 2023 r., I CSK 6182/22, LEX nr 3578533),

2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. A. Góra-Błaszczykowska,

Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-42412 k.p.c.,

Warszawa 2014, komentarz do art. 3989 wraz z przytoczonym orzecznictwem;

postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr

57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r.,

III CZP 119/08, LEX nr 478179, z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, LEX nr

3582702), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć

zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.

Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie

występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub funkcje

precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o

występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy

przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd

Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z

odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468, z 7 lutego

2019 r., I UK 29/18, LEX nr 2617355 i z 27 kwietnia 2021 r., II PSK 68/21, LEX nr

3252281). W rozpoznawanej sprawie nie może więc być mowy o występowaniu

istotnego zagadnienia prawnego - w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Trudno

jest uznać, że strona skarżąca w ogóle sformułowała jakiekolwiek zagadnienie

prawne, w rozumieniu przywołanego przepisu.

I PSK 75/26

7

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2

k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach

postępowania orzeczono po myśli art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., w

kwocie ustalonej na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat

za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), a w zakresie

odsetek art. 98 § 11 k.p.c.

DS.

[SOP]