Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi ubezpieczonej, zapłaci 240 zł kosztów

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 16 lipca 2025 r., oddalił apelację

M.R. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 1 marca 2023 r., mocą

którego oddalono jej odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 8 lipca 2019 r.,

stwierdzającej, że ubezpieczona jako pracownik u płatnika składek Z. sp. z o.o. nie

podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu,

wypadkowemu od 15listopada 2018 r.

I USK 1042/26

2

Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że nie samo zawarcie umowy, ale dopiero

faktyczne wykonywanie pracy w reżimie pracowniczym stwarza podstawę do objęcia

ubezpieczeniem społecznym. W innym przypadku mamy do czynienia z pozornością

stosunku pracy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku,

że w przypadku odwołującej się praca nie była wykonywana, zwłaszcza praca

związana z odbywaniem podróży służbowych (zagranicznych) w celu koordynacji na

budowach, pozyskiwania cudzoziemców robotników do pracy w odniesieniu do

pracownika w zaawansowanej ciąży. Jedyny udokumentowany przypadek (rodzinny

wyjazd do Serbii) nie był wykonywany w ramach zatrudnienia (nie był finansowany

przez pracodawcę). Nadto ważąc na wieloletnią, wcześniejszą znajomość

odwołującej i jej męża z płatnikiem istotnie (jak ocenił to Sąd Okręgowy) można

traktować tę aktywność odwołującej się jako przyjacielską pomoc przy nawiązywaniu

biznesowych relacji w Serbii z wykorzystaniem swoich wcześniejszych kontaktów i

rekomendacji odwołującej i jej męża. Zgromadzone dowody (zeznania świadków) nie

pozwalają ustalić rodzaju zatrudnienia odwołującej się.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości skargą kasacyjną pełnomocnik

odwołującej się. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem wobec rażącego uchybienia Sądu

Apelacyjnego, który uznał, że przepis regulujący stosunek pracy zawarty w k.p.

(art. 22 § 1) nie dopuszcza takiego ukształtowania reżimu pracowniczego, jaki istniał

w okresie objętym niniejszym postępowaniem między odwołującą się a jej

pracodawcą. Kolejnym uchybieniem było rażące przekroczenie granic swobody

oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że umowa pracę łącząca strony miała

charakter pozorny.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie postanowienia

odmawiającego przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem

powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem

I USK 1042/26

3

zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi

kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości

stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych

stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie

wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji

skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów

powszechnych i rozwoju jurysprudencji.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przy powołaniu się w skardze kasacyjnej na przesłankę przedsądu, jaką jest

oczywista zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód

prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty

na poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia

2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06,

LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia

11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r.,

II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla

uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla

przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego

oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej

analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia

(postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03,

LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z dnia

26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08,

LEX nr 490364; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca

2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

I USK 1042/26

4

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

(postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP

2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia

11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r.,

II UK 37/08, LEX nr 494133).

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi

w wyżej opisany sposób, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że nastąpiło

oczywiste naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i

przyjęcie, iż ubezpieczonej z płatnikiem składek nie łączył stosunek pracy.

Spojrzenie na werdykt Sądu Apelacyjnego w świetle materiału dowodowego nie

przemawia na rzecz stanowiska skarżącego. Bezsporne ustalenia faktyczne nie

niosą za sobą elementów stosunku pracy wymienionych w art. 22 § 1 k.p., a więc

odmienne li tylko stanowisko skarżącego (de facto polemika z nim) nie może

dowodzić o istnieniu podstawy z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Oczywistość nie może wynikać generalnie z treści Kodeksu pracy, czy też

Kodeksu cywilnego, a na obecnym etapie nie bierze się pod uwagę podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

7 stycznia 2014 r., II PK 222/13, LEX nr 1647006; z dnia 20 stycznia 2014 r.,

II PK 228/13, LEX nr 1647009; z dnia 3 lutego 2014 r., I PK 242/13, LEX nr 1646081;

z dnia 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, LEX nr 1482343).

Skoro Sąd Apelacyjny ustalił, że mimo sporządzenia umowy o pracę na piśmie

nie doszło do faktycznego rozpoczęcia wykonywania pracy w ramach stosunku pracy,

a uzewnętrzniona argumentacja w tej mierze odpowiada podstawowym regułom

interpretacyjnym, to nie zachodzi konieczność szerszego przekonywania o braku

oczywistego naruszenia prawa. Sam brak zadowolenia strony z wyniku

postępowania nie realizuje przesłanki oczywistego naruszenia prawa.

Należy przypomnieć wnoszącemu skargę, że stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c.

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów.

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzekł z mocy

art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.

I USK 1042/26

5

AGM

[SOP]