Sąd Najwyższy oddalił wniosek o koszty pomocy prawnej za etap przedsądu w sporze z ZUS

Sąd Najwyższy postanowieniem z 30 lipca 2026 r., wydanym w sprawie skargi

kasacyjnej organu rentowego od wyroku z 30 lipca 2025 r. (sygn. akt III AUa 803/22)

Sądu Apelacyjnego w Krakowie odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie przyznał

pełnomocnikowi udzielającemu pomocy prawnej odwołującemu i zainteresowanemu

zwrotu kosztów udzielenia tej pomocy, ze względu na nie zawarcie przez

pełnomocnika w skardze kasacyjnej takiego żądania – co do etapu rozpoznawania

przedsądu. W odpowiedziach na skargę kasacyjną ograniczono się jedynie do

I USK 1053/26

2

sformułowania żądania o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa procesowego. Jednakże we wnioskach odpowiedzi pełnomocnik wniósł

jedynie o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako oczywiście bezzasadnej, co

oznacza, że zwrot kosztów odnosił się jedynie do kolejnego etapu postępowania

przez Sądem Najwyższym, tj. merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Brak

było wniosku o zasądzenie kosztów także na etapie przedsądu – gdyby Sąd

Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej organu rentowego do rozpoznania.

Pismem z 18 września 2026 r. pełnomocnik odwołującego i zainteresowanego

wniósł o uzupełnienie ww. postanowienia Sądu Najwyższego o zasądzenie kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej, z uwagi że wniosek taki znalazł się w odpowiedziach

na skargę kasacyjną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pismo pełnomocnika nie mogło zostać pozytywnie rozpatrzone.

Wnioski odpowiedzi na skargę kasacyjną nie uwzględniały etapu

postępowania przed Sądem Najwyższym, jakim jest badanie przesłanek przedsądu.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Wymaga również przypomnienia, że w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych

wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Z przytoczonych względów Sąd

Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Oznacza to, że pierwszym z etapów procedowania przez Sąd Najwyższy jest

sprawdzenie elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej oraz weryfikacja czy

wywiedziona skarga kasacyjna kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania.

O przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy orzeka

na posiedzeniu niejawnym (art. 3989 § 2 k.p.c.).

W odpowiedziach na skargę kasacyjną organu rentowego pełnomocnik

odwołującego i zainteresowanego zawarł jedynie wniosek o oddalenie skargi

kasacyjnej w całości, jako oczywiście uzasadnionej. I w związku z tym wnioskował o

I USK 1053/26

3

zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego – tj. postępowania przy

merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Zabrakło więc wniosku o zasądzenie

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów pomocy prawnej w sytuacji, w

której Sąd Najwyższy odmówiłby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli

na etapie przedsądu.

Ponadto, w odpowiedziach na skargę kasacyjną pełnomocnik odwołującego i

zainteresowanego w ogóle nie odniósł się do kwestii związanych z przesłankami

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, co dodatkowo stanowi o prawidłowości

odmowy przez Sąd Najwyższy zasadzenia kosztów dla wnioskodawcy.

W związku z powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

DS.

[r.g.]