Ubezpieczony chciał biegłego przy przeliczeniu emerytury. SN odmówił przyjęcia skargi

Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 26 listopada 2024 r., III AUa 58/24, oddalił apelację odwołującego się

W.C. od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z 21 listopada 2023 r., IV U

334/23, oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w Koszalinie z 2 czerwca 2023 r., którą to przeliczono mu emeryturę od

25 kwietnia 2021 r., tj. od daty nabycia prawa do świadczenia.

I USK 116/25

2

Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając

ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wskazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona albowiem zaskarżone

orzeczenie w sposób oczywisty stoi w sprzeczności z treścią art. 278 § 1 w związku

z art. 227 k.p.c., bowiem pomimo zaistnienia konieczności przeprowadzenia

dowodu z opinii biegłego, Sąd drugiej instancji tego dowodu nie dopuścił i poczynił

ustalenia, które wymagały wiedzy specjalistycznej we własnym zakresie, co w

konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 114 ust. 1 w związku z art. 174 ust. 4

w związku z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749

ze zm., dalej jako ustawa emerytalna), przez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż

organ w sposób prawidłowy ustalił wysokość wskaźnika i kapitału początkowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na

rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

I USK 116/25

3

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że nawiązanie do przesłanki z art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta

rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego

ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty

wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać

kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca

2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r.,

II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126;

z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie

sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego

uzasadnieniu, niezbędne jest zatem powołanie konkretnych przepisów prawa,

z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr

1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może

decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie

Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860). Ponadto w

przyczynie kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie chodzi o wskazanie

naruszenia prawa przez sąd meriti, choćby oczywistego, co dotyczy zwłaszcza

uchybień w sferze prawa procesowego, lecz o to, aby wykazane uchybienia sądu

skutkowały wydaniem oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienia

Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 Nr 13, poz. 230;

I USK 116/25

4

z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 28 lutego 2012 r.,

I PK 157/11, LEX nr 1215115).

Skarżący nie wykazał istnienia powyższej przesłanki przedsądu.

Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że sens art. 278 § 1 k.p.c. wyraża się w

nakazie zasięgnięcia opinii biegłego (lub kilku biegłych) przez sąd wówczas, gdy

dla rozstrzygnięcia sporu niezbędna jest wiedza "specjalna" czyli wiedza dostępna

specjalistom w danej dziedzinie. Jednocześnie wykładnia tego przepisu akcentuje

zakaz samodzielnego rozstrzygania przez sąd kwestii objętych "wiadomościami

specjalnymi". Dowód z opinii biegłego podlega jednak ocenie sądu (art. 233 § 1

k.p.c.) podobnie jak inne dowody (np. z zeznań świadków, z dokumentów, z

przesłuchania stron). Sąd dokonujący oceny dowodu nie jest związany

"ustaleniami" biegłych w zakresie, w jakim ustalenia te nie wymagają wiadomości

specjalnych, lecz mogą być poczynione bez udziału biegłego, bo wynikają z

dostępnych danych zawartych w materiale dowodowym sprawy, których oceny sąd

może dokonać samodzielnie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 kwietnia

2025 r., III USK 209/24, LEX nr 3863789). W niniejszej sprawie skarżący dochodził

ponownego przeliczenia emerytury. Zatem Sąd był władny badać, czy od czasu

wydania uprzedniej decyzji zostały przedstawione nowe dowody, które mogłyby

wpłynąć na wysokość świadczenia. Do tego nie była niezbędna opinia biegłego

sądowego. Sąd dokonał analizy akt sprawy i przedkładanej przez odwołującego się

dokumentacji, która okazała się dokumentacją, na podstawie której organ

emerytalny wydał już wcześniej prawomocne decyzje. Żadnych nowych,

nieznanych uprzednio sądowi dokumentów, skarżący nie przedstawił.

Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba

rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec

czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach

postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 98 § 1 i 11 k.p.c.

Mc

[SOP]

I USK 116/25

5