Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej G.B. na podleganie polskim ubezpieczeniom

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 30 lipca 2025 r. oddalił apelację

G.B. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 lipca 2023 r. Ten ostatni wyrok

oddalał z kolei wniesione przez niego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału we Wrocławiu z 6 września 2022 r. ustalającej wobec niego

podleganie ustawodawstwu polskiemu - jako osoba prowadząca pozarolniczą

działalność gospodarczą podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu,

rentowym i wypadkowemu od 1 marca 2012 r.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu drugiej instancji odwołujący się G.B.

podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest: art. 76 ust. 6 rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w

sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z art. 4 ust.

I USK 1369/26

2

3 Traktatu o Unii Europejskiej (zasada lojalnej współpracy) oraz pkt 7 i pkt 8-18

Decyzją Nr A1 Komisji Administracyjnej z dnia 12 czerwca 2009 r.; art. 16 ust. 1-4

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16

września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w

związku z pkt 7 Decyzji Nr A1 Komisji Administracyjnej z dnia 12 czerwca 2009 r.

przez błędną wykładnię pojęcia "dowodów" w rozumieniu pkt 7 Decyzji A1 Komisji

Administracyjnej z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie ustanowienia procedury

dialogu i koncyliacji; art. 14 ust. 5b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady

(WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. w związku z art. 87a rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 465/2012 z dnia 22 maja 2012 r.

zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004; art. 13 ust. 3 rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w

sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 4 ust. 3

Traktatu o Unii Europejskiej. W podstawie naruszenia prawa procesowego skarżący

zarzucił uchybienie art. 386 § 4 k.p.c. przez nierozpoznanie przez Sąd pierwszej

instancji istoty sprawy polegającej na zaniechaniu kontroli realizacji przez organ

rentowy procedury dialogu i koncyliacji i w konsekwencji powyższego nieuchylenie

wyroku przez Sąd odwoławczy. Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wniósł

uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie od strony

przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał

się na przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określone w art. 3989

§ 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 4 k.p.c., to jest: występujące w sprawie istotne zagadnienie

prawne, potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości oraz

zachodzącą oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej. W ocenie

odwołującego sformułowane przez niego zagadnienia dotyczą fundamentalnych

kwestii związanych z funkcjonowaniem systemu koordynacji zabezpieczenia

społecznego w Unii Europejskiej, które nie zostały dotychczas jednoznacznie

rozstrzygnięte ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej a dotyczą charakteru prawnego procedury dialogu

określonej w art. 16 rozporządzenia nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., czy

instytucja miejsca zamieszkania (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) jest uprawniona

do samodzielnej oceny charakteru zatrudnienia wykonywanego w innym państwie

I USK 1369/26

3

członkowskim, w szczególności do uznania go za pozorne?; czy prawomocne

rozstrzygnięcia organów państwa wykonywania pracy powinny być respektowane

przez instytucje innego państwa członkowskiego w świetle zasady lojalnej

współpracy (art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej)?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego

rozpoznania. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego

orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście

wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Sąd kasacyjny nie jest zatem sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji,

a skarga kasacyjna nie stanowi środka zaskarżenia przysługującego od każdego

rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi

na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego.

Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem

weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego

orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 grudnia 2020 r., V CSK 262/20,

LEX nr 3270435; 28 sierpnia 2024 r., III USK 194/23, LEX nr 3767397; 29

października 2024 r., III PSK 57/24, LEX nr 3782096; 15 stycznia 2025 r., II PSK

40/24, LEX nr 3816691; 9 grudnia 2025 r., III USK 294/24, Legalis nr 3298071).

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c.

określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, strona wnosząca skargę kasacyjną

powinna sformułować w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz ze

stosownym uzasadnieniem.

I USK 1369/26

4

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać,

że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.,

a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty prawne świadczące o tym, że

rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba

rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na

przesłankach występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby

wykładni i oczywistej zasadności wniesionej skargi (art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.).

W ocenie Sądu Najwyższego przesłanki te w istocie nie wystąpiły.

Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania

problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym

orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Zagadnienie prawne,

uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, musi

odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu

o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym

z dokonanych przez sąd ustaleń, 2) być przedstawione w sposób ogólny

i abstrakcyjny – tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej

odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia

konkretnego sporu, 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą – tak, aby

udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie ułatwiło sądowi odwoławczemu

podjęcie decyzji jurysdykcyjnej co do istoty sprawy, 4) dotyczyć zagadnienia

budzącego rzeczywiście poważne wątpliwości, ze względu na użycie przez

ustawodawcę przymiotnika kwalifikującego „istotne”. W sprawie nie występuje więc

istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w sytuacji, gdy

ocena sformułowanego przez skarżącego problemu jest jednoznaczna. Jeżeli Sąd

Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej przedstawianej przez skarżącego,

a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, nie można

uznać, aby w sprawie występowało zagadnienie prawne (postanowienia Sądu

I USK 1369/26

5

Najwyższego z: 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka z 2003 r. nr 13,

poz. 5; 11 grudnia 2007 r., I PK 220/07, LEX nr 864044; 15 grudnia 2016 r., I UK

135/16, Legalis nr 2888797; 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, LEX nr 2312016; 29

sierpnia 2025 r., I CSK 1937/24, LEX nr 3922096).

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony

przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo

niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności

w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych,

które należy przytoczyć. Nie istnieje przy tym istotne zagadnienie prawne ani

potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko

w kwestii tego zagadnienia oraz wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we

wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające

zmianę tego poglądu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 grudnia 2008 r., II PK

220/08, LEX nr 523522; 17 marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934; 23 kwietnia

2015 r., I CSK 691/14, LEX nr 1678062; 5 sierpnia 2025 r., III USK 143/24, LEX nr

3900096).

Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje

bowiem skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego

pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia

skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej

przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego

oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ

100/03, LEX nr 82274; 17 czerwca 2025 r., III USK 36/25, LEX nr 3899523). Dla

uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, nie pozostaje zatem

wystarczające twierdzenie skarżącego, z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika bowiem

konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście

zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża

się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że

rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia

I USK 1369/26

6

(nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost

do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są

zasadne „na pierwszy rzut oka” (prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do

uznania zaskarżonego wyroku za błędny i jego wzruszenia (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia: 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; 14 maja 2025

r., III USK 224/24, LEX nr 3866062; 8 maja 2026 r., I CSK 303/26, LEX nr 4089113).

Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają

wymienionych wyżej kryteriów. Podnoszone kwestie, związane z procedurą

określoną w art. 16 rozporządzenia z dnia 16 września 2009 r. zostały już

wielokrotnie i jednolicie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy, co jasno wynika

z licznych orzeczeń (wyroki Trybunału Sprawiedliwości z: 13 lipca 2017 r., C-89/16,

Legalis nr 1656806; 16 listopada 2023 r., C-422/224, Legalis nr 3018777; września

2025 r., C-203/24, Legalis nr 3260109; w ostatnim czasie wyroki Sądu Najwyższego

z: 10 września 2024 r., I USKP 54/24, Legalis nr 3136304; 24 września 2024 r.,

II USKP 13/23, Legalis nr 3136273; 28 stycznia 2025 r., III USKP 80/24, Legalis nr

3202488; 18 lutego 2026 r., II USKP 84/26, Legalis nr 3956950). Obecnie nie

stanowią one też o wątpliwościach w wykładni prezentowanej dotychczas

w orzecznictwie Sądu Najwyższego odnośnie do interpretacji reguł ustalania

właściwego ustawodawstwa.

Nie można też stracić z pola widzenia, że procedura ustalania właściwego

ustawodawstwa w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

w Unii Europejskiej nie jest zagadnieniem nowym, ponieważ była już przedmiotem

licznych wypowiedzi judykatury. Sąd Najwyższy szczegółowo opisał i wyjaśnił jej

przebieg (wyroki z: 23 listopada 2012 r., II UK 103/12, OSNP 2013 nr 19-20, poz. 238;

6 czerwca 2013 r., II UK 333/12, OSNP 2014 nr 3, poz. 47; 11 września 2014 r., II UK

587/13, OSNP 2016 nr 1, poz. 13; 21 stycznia 2016 r., III UK 61/15, LEX nr 1977828;

7 maja 2022 r., II USK 31/22, LEX nr 3438545; 2 sierpnia 2023 r., III USK 103/23,

LEX nr 3590556). Według tych judykatów niepotwierdzenie ubezpieczenia przez

instytucję ubezpieczeń społecznych innego państwa, w którym świadczona jest

sporna praca marginalna, wiąże polskie organy ubezpieczeń społecznych. Oznacza

to, że organy rentowe i polskie sądy nie mogą weryfikować decyzji słowackiej

instytucji ubezpieczeniowej, która odmówiła uznania pracy ewidentnie marginalnej

świadczonej na terenie Słowacji przez obywatela polskiego lub przedsiębiorcę za

uzasadniającą podleganie słowackiemu ubezpieczeniu społecznemu (por. wyroki

I USK 1369/26

7

Sądu Najwyższego z: 4 kwietnia 2017 r., II UK 248/16, LEX nr 2306376; 10 maja

2017 r., I UK 456/16, LEX nr 2352167; 22 lutego 2023 r., I USK 45/22, LEX nr

3553385).

W judykaturze przyjmuje się, że "wspólne porozumienie" w rozumieniu art. 16

ust. 2 rozporządzenia wykonawczego może polegać na poinformowaniu przez

instytucję miejsca świadczenia pracy o swoim stanowisku odnośnie do nieistnienia

ważnego tytułu do ubezpieczenia społecznego na terytorium jej państwa, wydaniu

przez instytucję właściwą miejsca zamieszkania decyzji (o charakterze

tymczasowym - w trybie art. 16 ust. 2 o stosowaniu ustawodawstwa krajowego

i zaakceptowaniu (nawet milczącym) tej decyzji przez instytucję właściwą dla miejsca

świadczenia pracy (niewniesienie zastrzeżeń; wyroki Sądu Najwyższego z 25

listopada 2016 roku, I UK 370/15, LEX nr 2166375; 15 marca 2018 r., III UK 44/17,

LEX nr 2497577; 15 lutego 2023 r., II USKP 66/22, Legalis nr 2923699).

Jednocześnie w razie przeprowadzenia trybu konsultacyjnego ostateczne określenie

ustawodawstwa właściwego jest wiążące dla wszystkich zainteresowanych państw

członkowskich. Dokument o ustaleniu ustawodawstwa właściwego, wydany w trybie

art. 16 rozporządzenia wykonawczego, o charakterze ostatecznym, może być

wycofany/ uznany za nieważny przez instytucję, która go wydała, po wspólnym

porozumieniu instytucji państw członkowskich (art. 5 in fine rozporządzenia

wykonawczego), co umożliwia wydanie w jego miejsce (przez instytucję miejsca

zamieszkania) kolejnego dokumentu ustalającego ustawodawstwo właściwe,

uwzględniającego to wspólne porozumienie (postanowienia Sądu Najwyższego: z 21

listopada 2016 r., II UK 733/15, LEX nr 3540660; 12 sierpnia 2020 r., II UK 314/18,

OSNP 2021, nr 11, poz. 123; 21 stycznia 2026 r., I USK 29/26, Legalis nr 3933729;

17 lutego 2026 r., I USK 35/26, Legalis nr 3933731).

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że instytucja miejsca

zamieszkania może wydać jedynie decyzję, że ustala ustawodawstwo właściwe jej

państwa członkowskiego albo wydać decyzję stwierdzającą, że ustawodawstwo jej

państwa nie jest właściwe. Przed wydaniem takiej decyzji ostatecznej organ rentowy

zobowiązany jest wszcząć procedurę określoną w art. 16 rozporządzenia

wykonawczego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2018 r., III UK 44/17,

OSNP 2019 r. nr 1, poz. 8 i powołane tam orzeczenia; też stanowisko doktryny: K.

Ślebzak, Ustalanie ustawodawstwa tymczasowego na podstawie rozporządzeń

883/2004 oraz 987/2009, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2014, nr 7, s. 2 i n.;

I USK 1369/26

8

T. Bakalarz, Praca marginalna w kontekście ustalenia ustawodawstwa właściwego

z zakresu zabezpieczenia społecznego, PiZS 2018, nr 1, s. 32; D. E. Lach, Kilka

uwag o porozumieniach wyjątkowych z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004,

PiZS 2025, nr 3, s. 39; tenże Procedura wycofania zaświadczenia A1 a wsteczne

włączenie delegowanego pracownika do systemu zabezpieczenia społecznego

państwa wykonywania pracy, PiZS 2023, nr 8, s. 33; zob. również pytanie prawne do

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie wycofania

zaświadczenia A1 i procedury uzgodnień, postanowienie Sądu Najwyższego z 27

kwietnia 2022 r., II USKP 113/21, Legalis nr 2834066). Jeśli procedura określona w

art. 16 rozporządzenia wykonawczego zostanie zrealizowana, to jest ona wiążąca

przy określeniu ustawodawstwa właściwego, gdyż przepisy art. 13 ust. 2 i 3

rozporządzenia podstawowego mają na celu wyeliminowanie podwójnego (lub

wielokrotnego) ubezpieczenia w różnych państwach członkowskich (ewentualnie

uniknięcia sytuacji, w której dana osoba nie będzie podlegała żadnemu

ustawodawstwu), a nie ustalenie ubezpieczenia korzystnego dla zainteresowanego

(ze względu na wysokość składek).

Zatem z punktu widzenia ustalenia ustawodawstwa w trybie przepisów

rozporządzenia wykonawczego istotne jest, aby w jego wyniku zainteresowany

został objęty ubezpieczeniem w jednym państwie członkowskim – a nie jak twierdzi

skarżący - wyłącznie w państwie organu właściwego ze względu na wskazane

miejsce. Utrwalony jest także pogląd, że w postępowaniu zapoczątkowanym

odwołaniem od decyzji ustalającej właściwe ustawodawstwo w zakresie

zabezpieczenia społecznego sąd bada wyłącznie to, czy została zachowana

właściwa procedura gwarantująca osiągnięcie celu zakładanego przez koordynację

systemów zabezpieczenia społecznego, nie ma natomiast uprawnienia do badania

zasadności stanowiska zajętego przez inne państwo członkowskie

(zaakceptowanego przez polski organ rentowy; wyrok Sądu Najwyższego z 28

kwietnia 2021 r., III USKP 49/21, Legalis nr 2658289; postanowienie Sądu

Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III UK 453/19, Legalis nr 2496890). Jest tak

dlatego, że po pierwsze, postępowanie to nie przewiduje arbitralnych decyzji

państwa miejsca zamieszkania, wymagając wspólnego porozumienia z innym

zainteresowanym państwem członkowskim, a po drugie, nawet w wypadku sporu to

nie sąd jest arbitrem rozstrzygającym, jakie ustawodawstwo będzie miało

zastosowanie (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r., I USKP 51/21,

I USK 1369/26

9

Legalis nr 2938667; por. też uwagi na tle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej M. Miąsko, A. Nieć-Mrzygłód, Problematyka delegowania pracowników

do pracy w krajach Unii Europejskiej, Warszawa 2026, s. 159).

Wynika to w sposób jednoznaczny z art. 6 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 4

in fine rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym, w przypadku, gdy

zainteresowane instytucje lub władze nie osiągną porozumienia co do określenia

mającego zastosowanie ustawodawstwa, sprawa może zostać przedstawiona

Komisji Administracyjnej przez właściwe władze, a Komisja Administracyjna stara się

pogodzić rozbieżne opinie w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym

przedstawiono jej sprawę (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r.,

I USKP 51/21, LEX nr 3520617 i powołane tam orzeczenia; postanowienie Sądu

Najwyższego z 30 stycznia 2024 r., II USK 370/23, LEX nr 3666279). Ustalone

w powyższy sposób właściwe ustawodawstwo powinno być brane pod uwagę przez

organy państw członkowskich. Natomiast weryfikacja i ewentualne ponowne

ustalenie ustawodawstwa właściwego są niezbędne, jeżeli pojawią się nowe

okoliczności lub nastąpi zmiana w sytuacji osób ubiegających się o wydanie

formularza A1 (wyrok Sądu Najwyższego z 11 czerwca 2024 r., II USKP 149/23,

Legalis nr 3089331).

Podsumowując powyższe, skarżący nie wykazała występowania przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., ponieważ problematyka związana z wykładnią art. 16

rozporządzenia wykonawczego była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi

orzecznictwa, a przyjęta linia wykładnicza jest jednolita (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 23 lipca 2024 r., I USK 52/24, LEX nr 3738963, 9 października

2024 r., I USK 60/24, LEX nr 3778874; 12 marca 2025 r., I USK 67/24, LEX nr

3846718; 11 grudnia 2024 r., I USK 223/24, LEX nr 3811323; 16 września 2025 r.,

I USK 253/24, LEX nr 3941949; 25 lutego 2025 r., I USK 267/24, LEX nr 3842839;

24 czerwca 2025 r., I USK 282/24, LEX nr 3899571; 16 września 2025 r., I USK

253/24, LEX nr 3941949; 21 stycznia 2026 r., I USK 76/26, LEX nr 4025820, 17

lutego 2026 r., I USK 35/26, LEX nr 4024819).

W niniejszej sprawie jak ustalił Sąd orzekający organ rentowy, kwestionujący

istnienie tytułu ubezpieczenia odwołującego się na Słowacji, przeprowadził właściwe

postępowanie w oparciu o art. 16 ust. 4 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego,

nawiązując stosowną współpracę z organem słowackim. Instytucja słowacka

poinformowała organ rentowy, że w stosunku do przedsiębiorstwa „A.” s.r.o. 30

I USK 1369/26

10

września 2013 r. wydała postanowienie, z którego wynika, że wnioskodawca nie

podlegał ustawodawstwu słowackiemu od 1 marca 2012 r. do 20 lutego 2013 r.

i decyzja w tym zakresie jest prawomocna. Formularz PD A1 nie został wystawiony

odwołującemu. Instytucja słowacka przekazała, że „A.” s.r.o. to przedsiębiorstwo

fikcyjne („firma skrzynkowa”), a jej pracownicy w rzeczywistości nie świadczą pracy

na terenie Słowacji. Pismem z 23 marca 2015 r. organ rentowy poinformował

słowacką instytucję ubezpieczeniową, że ustalił dla wnioskodawcy od 1 marca 2012

r. ustawodawstwo polskie w zakresie ubezpieczeń społecznych z powodu

prowadzenia na terenie Polski działalności gospodarczej. Instytucja słowacka nie

wniosła zastrzeżeń. W efekcie została wydana zaskarżona decyzja, która określiła

ostatecznie, że wnioskodawca podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie

ubezpieczeń społecznych. Procedura współpracy między polskim a słowackim

organem rentowym została zrealizowana w sposób prawidłowy i wyczerpujący,

skutkiem czego wydana została prawidłowo zaskarżona decyzja.

Skarżący nie zdołał wykazać potrzeby rozpoznania ich skargi, wobec czego

na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

(J.K.)

[SOP]