Jeden wierzyciel nie zwolnił członka zarządu z wniosku o upadłość. SN odmówił skardze

Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 8 listopada 2024 r., III AUa 1215/23, oddalił apelację odwołującego się

J.P. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 17 sierpnia 2023 r., VIII U 303/23,

oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w Zabrzu z 12 stycznia 2023 r., stwierdzającej, że odwołujący jako

I USK 149/25

2

członek zarządu R. sp. z o. o. w G. ponosi odpowiedzialność za zaległości spółki z

tytułu nieopłaconych składek.

Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając

ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wskazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona ponieważ Sąd

Apelacyjny uznał, że w ogóle doszło do sytuacji, w której skarżący był

zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, podczas, gdy na

dzień zakończenia przez odwołującego pełnienia funkcji członka zarządu brak było

przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki (brak przesłanki wielości wierzycieli), a w

późniejszym czasie odwołujący nie miał możliwości złożenia tego wniosku (nie był

już członkiem zarządu) wobec czego nie sposób przypisać mu winy za niezłożenie

wniosku o ogłoszenie upadłości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na

rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

I USK 149/25

3

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że nawiązanie do przesłanki z art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta

rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego

ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty

wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać

kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca

2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06,

LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1 stycznia

2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej

instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego

uzasadnieniu, niezbędne jest zatem powołanie konkretnych przepisów prawa, z

którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny

(postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr

1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może

decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie

Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).

Skarżący nie wykazał istnienia powyższej przesłanki przedsądu.

Skarżący wskazywał, że na dzień zakończenia przez niego pełnienia funkcji

członka zarządu brak było przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki z uwagi na

brak przesłanki wielości wierzycieli, a w późniejszym czasie nie miał możliwości

złożenia tego wniosku, ponieważ nie był już członkiem zarządu. Tymczasem

utrwalone orzecznictwo wskazuje, że brak wielości wierzycieli nie zwalnia członka

I USK 149/25

4

zarządu od obowiązku zgłoszenia "we właściwym czasie" wniosku o ogłoszenie

upadłości. W wyroku z 1 grudnia 2021 r., III FSK 4220/21 Naczelny Sąd

Administracyjny wskazał, że przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z

obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z

płatnościami wyłącznie w stosunku do jednego wierzyciela, stawiałoby w

uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko

jednego wierzyciela - Skarb Państwa w stosunku do tych, których spółki miałyby co

najmniej dwóch wierzycieli.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2019 r.,

III UK 85/18 (LEX nr 2642120) stan niewypłacalności dłużnej spółki prawa

handlowego występuje w razie utraty zdolności do wykonywania wymagalnych

wierzytelności pieniężnych choćby jednego z wierzycieli, które zasługują i

wymagają ochrony prawnej w razie wykazanej przez wierzyciela bezskuteczności

egzekucji z majątku dłużnej spółki, jeżeli zarządzający nią członkowie zarządu

(skarżący) nie wskazywali żadnego mienia, z którego znana im, bo prowadzona

przez organ rentowy egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie wierzytelności

składkowych w znacznej części - art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego w związku z

art. 116 § 1 Ordynacji Podatkowej i art. 31 i 32 ustawy systemowej - (podobnie

postanowienie Sądu Najwyższego z 19 maja 2022 r., I USK 463/21,

LEX nr 3439404).

Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba

rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec

czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach

postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 98 § 1 i 11 k.p.c.

[SOP]