Spór o ubezpieczenia z działalności od 2007 r. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 10 stycznia 2024 r., III AUa 1525/19, oddalił apelację odwołującego się

K.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 24 lipca 2019 r., IV U 164/19,

oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w Nowym Sączu z 22 stycznia 2019 r., odmawiającej mu ponownego

ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia

pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 września 2007 r.

I USK 23/26

2

Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając

ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wskazał, że: 1/ istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia

przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 378 § 1 oraz art. 385 w związku z

art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegającego na przyjęciu przez Sąd

drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji bez

jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii oraz błędnym uznaniu, że

ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, w sytuacji gdy zarzuty apelacji obejmowały

przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym

materiałem dowodowym oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa

materialnego, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały

rozpoznane; 2/ organ rentowy dopuścił się szeregu naruszeń prawa materialnego,

między innymi w zakresie nieuwzględnienia przepisów wspólnotowych oraz

orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, które podnosił skarżący w postępowaniu

pierwszo i dwuinstancyjnym, w sytuacji gdy uwzględnienie przez Sąd Apelacyjny

ustawodawstwa unijnego doprowadziłoby do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia

w sprawie oraz nie skutkowałoby naruszeniem podstawowych praw Skarżącego w

niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie

postanowienie w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o

zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

I USK 23/26

3

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że nawiązanie do przesłanki z art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta

rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego

ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty

wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać

kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca

2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ

28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z 1

stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie

sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego

uzasadnieniu, niezbędne jest zatem powołanie konkretnych przepisów prawa, z

którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr

1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie może

decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie

Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860). Ponadto w

przyczynie kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie chodzi o wskazanie

I USK 23/26

4

naruszenia prawa przez sąd meriti, choćby oczywistego, co dotyczy zwłaszcza

uchybień w sferze prawa procesowego, lecz o to, aby wykazane uchybienia sądu

skutkowały wydaniem oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienia

Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 Nr 13, poz. 230;

z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 28 lutego 2012 r., I PK

157/11, LEX nr 1215115).

Skarżący nie wykazał istnienia powyższej przesłanki przedsądu.

Co prawda ustawodawca nie określił konstrukcji i wymagań merytorycznych,

jakie ma spełniać uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, i to skarżący decyduje o obszerności uzasadnienia i argumentacji,

jaka zostanie w nim przedstawiona. Jednakże rozpoznawany na etapie „przedsądu”

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do dalszego procedowania nie został przez

skarżącego prawidłowo sformułowany ani uzasadniony, przez co Sąd Najwyższy

nie ma możliwości odnieść się do potencjalnego problemu jaki w sprawie, w ocenie

skarżącego, zaistniał. Nie wystarczy samo postawienie pytań, albowiem

przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego nie jest rozstrzygnięcie

konkretnego sporu, a wykładnia lub aplikacja danego przepisu. Tego we wniosku

zdecydowanie zabrakło. Dodatkowo pojawiające się wątpliwości interpretacyjne

powinny być na tyle istotne, aby ich wyjaśnienie nie sprowadzało się jedynie do

prostej wykładni.

Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba

rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec

czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 98 § 1 i 11 k.p.c.

[SOP]