Niepełnosprawność od urodzenia, ale praca bez przeszkód. SN nie przyjął skargi o rentę

Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 21 sierpnia 2024 r., III AUa 1147/23, oddalił apelację odwołującego się

T. P. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 3 lutego

2023 r., VII U 960/22, oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Warszawie z 29 lipca 2022 r.

odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł odwołujący się. We

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sprowadza

się do zakresu w jakim sądy mogą interpretować orzeczenie lekarza orzecznika

ZUS, szczególnie w sytuacji, gdy dwa lub więcej orzeczeń jest ze sobą

I USK 317/26

2

sprzecznych lub których treść jest wzajemnie wykluczająca się. Czy moment

powstania choroby, której objawy po kilkudziesięciu latach od jej wystawiana

powodują, że ubezpieczony jest aktualnie niezdolny do pracy, pomimo że przez

wiele lat pracował, należy utożsamiać z momentem powstania niezdolności do

pracy, czy też moment, od którego należy identyfikować powstanie niezdolności do

pracy jest faktyczny skutek takiej choroby, który powoduje, że ubezpieczony nie

może wykonywać czynności zawodowych, które do tej pory realizował. Skarżący

wskazał również na nieważność postępowania przez sądem drugiej instancji,

jednak wniosku tego nie uzasadnił.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).

Przede wszystkim skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że istotnym zagadnieniem

prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe,

nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić

się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego

I USK 317/26

3

dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie

skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie

prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem

konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz

wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych,

w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten

powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu

Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie

należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego,

formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek

ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd

Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w

oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z

dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca

2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), a jednocześnie być przedstawione w sposób

ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie

uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z

15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179) i

pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co oznacza, że sformułowane

zagadnienie prawne musi mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy

(postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr

864002; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504), a w końcu, dotyczyć

zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości.

Sformułowane przez skarżącego problemy prawne, przedstawiane jako

zagadnienia prawne i uzasadniające twierdzenie o potrzebie wykładni przepisów,

nie mają przymiotu istotnych zagadnień prawnych i nie budzą poważnych

wątpliwości w zakresie wykładni wskazanych przepisów prawnych. W ocenie Sądu

Najwyższego sformułowane zagadnienia prawne nie dotyczą faktycznych

I USK 317/26

4

problemów o charakterze ogólnym, a jedynie sprowadzają się do dokonania oceny

stanu faktycznego niniejszej sprawy i uzyskania tejże oceny korzystnej dla

odwołującego się.

Przedstawione problemy prawne mają charakter oczywisty i są możliwe do

rozstrzygnięcia na podstawie już istniejącego orzecznictwa. Dodatkowo wskazać

należy, że nie wywołują one jakichkolwiek rozbieżności w orzecznictwie. Sąd

drugiej instancji słusznie wskazał, że skarżący nie spełnia wszystkich warunków

uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przedmiotowa niezdolność

do pracy nie powstała bowiem w okresach wskazanych w art. 57 ust.1 pkt. 3

ustawy emerytalnej. Faktem jest, że niepełnosprawność skarżącego istnieje od

urodzenia, jednak dotychczas nie przeszkadzała ona mu w wykonywaniu pracy.

Dlatego Sądy prawidłowo uznały, że częściowa niezdolność do pracy została

niejako wniesiona do ubezpieczenia w momencie podjęcia pierwszego zatrudnienia

i obecnie nie może stanowić spełnienia warunku z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy

emerytalnej.

Do zarzuconej przez skarżącego nieważności postępowania przed Sądem

drugiej instancji nie sposób się odnieść, albowiem Sąd Najwyższy takiej

nieważności nie dostrzega, a skarżący nie uzasadnił, dlaczego w jego ocenie

doszło do nieważności postępowania.

Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba

rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec

czego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

[a.ł]