Sąd Najwyższy nie przyjął skargi komornika w sporze o składkę zdrowotną

Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 12 czerwca 2025 r., III AUa 126/25, po rozpoznaniu apelacji organu

rentowego, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 3 lutego 2025 r., IV U

532/24, i oddalił odwołanie M.Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w Siedlcach z 23 lipca 2024 r., odmawiającej wszczęcia postępowania w

przedmiocie ponownego ustalenia miesięcznej i rocznej podstawy wymiaru składki

na ubezpieczenie społeczne za 2022 r. za ubezpieczonego oraz ustalającej, że od

lutego 2023 r. miesięczna, jak i roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie

zdrowotne za ubezpieczonego ustalana jest przy przyjęciu dochodu z prowadzonej

działalności.

I USK 575/26

2

Ubezpieczony wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając

ten wyrok w całości. Uzasadniając wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania sformułował istotne zagadnienie prawne: „czy do ustalenia wysokości

składki zdrowotnej, którą powinien uiścić komornik sądowy, ma zastosowanie

przepis art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej: ustawa o świadczeniach

opieki zdrowotnej), czy też przepis art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki

zdrowotnej?” Wskazał również na potrzebę wykładni przepisów prawnych

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołał się przy tym na dwa

odmienne poglądy natury prawnej. Pierwszy, że do komorników sądowych ma

zastosowanie przepis art. 81 ust. 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Drugi, że zastosowanie ma art. 81 ust. 2 tej ustawy. Oba stanowiska poparł

szeregiem wyroków sądów powszechnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i

zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według

norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty na

przesłankach wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., tj. występowaniu w

sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebie wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości.

Dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem

I USK 575/26

3

w sprawie istotnego zagadnienia prawnego konieczne jest przedstawienie

problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym

orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Zagadnieniem prawnym jest

bowiem zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego

lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia

konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.

Wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi

kasacyjnej powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego

wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi

powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero

wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione

zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to

zagadnienie "istotne" (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r.,

II CZ 35/01, OSNC 2002 Nr 1, poz. 11; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP

2004 Nr 9, poz. 158; z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz.

51; z 10 stycznia 2012 r., I UK 305/11, LEX nr 1215784; z 23 marca 2012 r., II PK

284/11, LEX nr 1214575; z 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z 2

grudnia 2014 r., II CSK 376/14, LEX nr 1622307; z 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14,

LEX nr 678073; z 28 października 2015 r., I PK 17/15, LEX nr 2021940; z 14

stycznia 2016 r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999). Ponadto, istotnym zagadnieniem

prawnym w rozmienieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe,

nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się

do rozwoju prawa. W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie występuje

istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeśli Sąd Najwyższy zajął już

stanowisko w kwestii przedstawianej w skardze i wyraził swój pogląd we

wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające

zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 marca 2010 r.,

II UK 400/09, LEX nr 577468; z 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423;

z 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578; z 10 kwietnia 2018 r., I CSK

733/17, LEX nr 2495968; z 10 kwietnia 2018 r., II PK 143/17, LEX nr 2525398; z 19

kwietnia 2018 r., I CSK 709/17, LEX nr 2486162; z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18,

LEX nr 2508114).

I USK 575/26

4

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

twierdzeniu o istnieniu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi

poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia

wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w

odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy

przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 maja 2018 r., I CSK 31/18,

LEX nr 2508113; z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365). Powołanie

się na tę przyczynę kasacyjną zakłada więc nie tylko wskazanie przepisu prawa i

stwierdzenie, że - w ocenie skarżącego - wywołuje on wątpliwości. Konieczne jest

również wykazanie, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter,

wyjaśnienie na czym one polegają, ich uzasadnienie, a także wskazanie

rozbieżnych wariantów interpretacyjnych, z odwołaniem się do dotychczasowych

poglądów orzecznictwa i dostępnego piśmiennictwa (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, LEX nr 2497706), a w

szczególności przytoczenie i poddanie analizie rozbieżnych orzeczeń sądów w celu

wykazania, że rozbieżności te mają swoje źródło w różnej wykładni przepisu, bądź

też przedstawienia argumentów wskazujących, że wykładnia przeprowadzona

przez sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub

orzecznictwa Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 24

kwietnia 2018 r., III UK 123/17, LEX nr 2496319).

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że skarżący nie zdołał

wykazać występowania w sprawie wskazanych przez siebie przesłanek przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ kwestie przedstawione we wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania były już przedmiotem wypowiedzi Sądu

Najwyższego i nie wywołują obecnie rozbieżności w orzecznictwie.

W jednym z najnowszych wyroków Sądu Najwyższego z 1 lipca 2026 r.,

II USKP 390/26 (niepublikowany), rozstrzygnięto kwestię wykładni art. 81 ust. 2

ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, tj., czy przepis ten przy ustaleniu

rocznej podstawy składki na ubezpieczenie zdrowotne obejmuje swoim zakresem

komorników sądowych, czy też są oni objęci normą z art. 81 ust 2za tej ustawy.

I USK 575/26

5

W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził, że do ustalenia podstawy wymiaru składki

na ubezpieczenie zdrowotne komornika sądowego będzie miał zastosowanie

art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, a nie art. 81 ust. 2za tej

ustawy, który stosuje się do osób prowadzących działalność pozarolniczą

wymienionych w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej innych niż wskazane w ust. 2, 2e,

2z i 2zaa. Przyjęcie jako podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne

indywidualnego dochodu komornika pozwala bowiem uwzględnić zróżnicowanie

przychodów komorników w zależności od rewiru, liczby prowadzonych spraw, co

było założeniem Polskiego Ładu przy ustalaniu podstawy wymiaru składek i wpisuje

się w spójność sytemu prawa.

Taka wykładnia przepisów prawa materialnego wskazanych w podstawie

skargi i wynikająca z zaskarżonego wyroku, jest obecnie ukształtowana w

orzecznictwie sądów powszechnych (zob. np. wyroki: Sądu Apelacyjnego w

Krakowie z 1 kwietnia 2026 r., III AUa 114/25, LEX nr 4088170; Sądu Apelacyjnego

w Katowicach z 23 października 2025 r., III AUa 535/24, LEX nr 3984562; Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z 6 sierpnia 2025 r., III AUa 99/25, LEX nr 3950833;

Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 12 lutego 2025 r., III AUa 1013/24, LEX nr

4081773; Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 8 stycznia 2025 r., III AUa 554/24, LEX nr

3906025), a prezentowane poglądy odmienne, do których nawiązał skarżący,

zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów powszechnych (zob. też M.

Tomaszewska, Przegląd Prawa Egzekucyjnego z 2025 r., nr 3, s.163-187 czy wyrok

Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 kwietnia 2024 r., III AUa 15/24, LEX nr

3722831 ) z powodów przedstawionych w rozważaniach dokonanych w cytowanym

wyroku Sądu Najwyższego (II USKP 390/26) nie znajdują uzasadnienia.

Tym samym skarżący nie zdołał wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania

przez Sąd Najwyższy wniesionej przez niego skargi kasacyjnej, wobec czego na

podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania

orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. ze względów natury społecznej.

[SOP]

I USK 575/26

6