Sąd Najwyższy nie przyjął skargi ZUS na przeliczenie emerytury i zasądził 1800 zł kosztów

Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 5 listopada 2024 r. IV U 552/24

zmienił decyzję z dnia 18 lipca 2024 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału

w Koszalinie, nakazując organowi rentowemu przeliczenie świadczenia

emerytalnego G.S. z pominięciem przepisu artykułu 25 ust. 1b ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz

zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 zł tytułem zwrotu

I USK 604/26

2

kosztów zastępstwa procesowego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia

uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Wyrokiem z dnia 31 marca 2025 r., Sąd Apelacyjny w Szczecinie zmienił

zaskarżony wyrok w punkcie I. tylko o tyle, że nakazał Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych Oddziałowi w Koszalinie przeliczenie świadczenia emerytalnego G.S. z

pominięciem przepisów art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tylko za okres od dnia

7 marca 2009 r. do 15 marca 2018 r. (pkt 1.); oddalił apelację w pozostałym zakresie

(pkt 2.); zniósł wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego za drugą

instancję (pkt 3.).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił

naruszenie: 1. art. 25 ust. 1b w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w zw. z

art. 145a k.p.a.; 2. art.321 k.p.c. poprzez przekroczenie zakresu rozpoznania sprawy

wyznaczonego treścią odwołania w związku z art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił oczywistą

zasadnością skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł uchylenie zaskarżonego

orzeczenia w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie uchylenie orzeczenia Sądu

Apelacyjnego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie

sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania; przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania; zasądzenie od powódki na rzecz organu rentowego

kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika

skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczona wniosła o oddalenie skargi

kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej

kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I USK 604/26

3

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego

rozpoznania.

Na wstępie warto podkreślić, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest

sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem

zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze

skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi

kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,

wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji tego, w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród

istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się

z tzw. przedsądem, polegającym między innymi na możliwości odmowy przez Sąd

Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego

spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym

skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na

uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie

uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Strona wnosząca skargę kasacyjną

powinna zatem sformułować w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz

ze stosownym uzasadnieniem. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien zaś wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z

okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać

argumenty prawne świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę

sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd

Najwyższy.

Powołanie się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na jej

oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wymaga od skarżącego zawarcia w

uzasadnieniu wniosku wywodu prawnego wskazującego, w czym wyraża się ta

„oczywistość” i przedstawienia argumentów na poparcie tego twierdzenia.

I USK 604/26

4

Zobowiązuje zatem skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego

uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o

ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest

usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16

września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).

Oceniany w tym kontekście wniosek skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie spełnia wyżej określonych kryteriów. We wniosku skarżący

podnosi oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jednakże w żaden sposób tego nie

argumentuje. Skarga nie zawiera także odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie

jej do rozpoznania. Podkreślić należy, że skarga kasacyjna powinna być tak

zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej

podstawach lub ich uzasadnieniu pozostałych elementów kreatywnych skargi ani tym

bardziej się ich domyślać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca

2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). Nie jest wystarczające powołanie się na

przepisy zawarte w podstawach skargi bowiem podstawy kasacyjne stanowią

odrębny element skargi i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Oznacza to, że nie zastępują one ani nie uzupełniają

podstawy przedsądu. Odnosi się to również do szczególnej podstawy przedsądu z

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna podstawa przedsądu ma na uwadze

indywidulany interes skarżącego w przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. O ile

zasadne podstawy kasacyjne (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) mogą prowadzić do

uwzględnienia skargi kasacyjnej, to w przypadku podstawy przedsądu z art. 3989 §

1 pkt 4 k.p.c. znaczenie ma dopiero oczywista zasadność skargi, czyli samodzielne

(odrębne od podstaw kasacyjnych) wskazanie i wykazanie we wniosku naruszenia

przepisów, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok,

jest oczywiście wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania

Wobec niewykazania przez skarżącego zasadności powołanej przesłanki

przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego na

I USK 604/26

5

podstawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391

§ 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

[it]

[SOP]