Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I USK 800/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
9 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Ubezpieczony nie doczeka się rozpoznania skargi o emeryturę, zapłaci ZUS 240 zł kosztów

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

Ubezpieczony S.F. spierał się z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie o ponowne obliczenie emerytury z przeliczonym kapitałem początkowym.

Ustalenia sądu

Organ rentowy w decyzji z 30 czerwca 2023 r. odmówił ponownego obliczenia, bo wniosek nie zawierał nowych dowodów na zarobki. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego 240 zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami.

Dlaczego

Skarga kasacyjna nie zarzucała obrazy przepisów prawa materialnego, więc Sąd Najwyższy nie mógł ocenić, czy uchybienia procesowe miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty procesowe muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania prawa materialnego.

Dla firm

Skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu błędnego zastosowania prawa materialnego, nie może zostać przyjęta do rozpoznania.

Więcej o sprawie

W skardze kasacyjnej ubezpieczony zarzucał sądom błędną ocenę dowodów, ale nie wskazał naruszenia przepisów prawa materialnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu ponownego obliczenia emerytury, bo nie dołączono nowych dowodów na zarobki.

Zdaniem ubezpieczonego Sąd drugiej instancji w sposób całkowicie ambiwalentny, bez uzasadnienia przyjął niektóre ustalenia Sądu pierwszej instancji za własne, podczas gdy odmówił mocy dowodowej dowodom odwołującego się.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I USK 800/26

Treść orzeczenia

I USK 800/26

POSTANOWIENIE

Dnia 9 września 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Piotr Prusinowski

w sprawie z odwołania S.F.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie

o wysokość świadczenia,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 9 września 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt III AUa 323/24,

I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

II. zasądza od odwołującego się na rzecz organu rentowego

240 zł (dwieście czterdzieści) z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c.

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

[A.P.]

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie decyzją z dnia 30

czerwca 2023 r., na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz. U.

z 2022 r. poz. 504 ze zm. – dalej jako ustawa emerytalna) odmówił S.F. ponownego

obliczenia emerytury z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego na

podstawie wniosku z dnia 1 czerwca 2023 r., ponieważ ubezpieczony nie załączył do

wniosku żadnych nowych dowodów na okoliczność wysokości osiąganych zarobków.

I USK 800/26

2

Wyrokiem z dnia 29 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił

odwołanie ubezpieczonego, a wyrokiem z dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny

w Szczecinie oddalił jego apelację.

W skardze kasacyjnej odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów

postępowania, to jest art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.,

polegające na rażąco wadliwej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania

ocenie dowodów zgromadzonych w toku postępowania przed organem rentowym i

Sądem pierwszej instancji. Zdaniem ubezpieczonego Sąd drugiej instancji w sposób

całkowicie ambiwalentny, bez uzasadnienia przyjął niektóre ustalenia Sądu pierwszej

instancji za własne, podczas gdy odmówił mocy dowodowej dowodom odwołującego

się.

Zdaniem wnioskodawcy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art.

3981 § 1 pkt 4 k.p.c. dlatego powinna zostać przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył:

Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się słusznie, że w sytuacji, gdy

skarga kasacyjna nie zarzuca obrazy jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego

stanowiącego podstawę wyrokowania sądu odwoławczego, to w konsekwencji nie

jest możliwa ocena, czy naruszenie przepisów prawa procesowego wskazanych

przez nią w podstawie kasacyjnej mogło mieć - rzeczywiście - istotny wpływ na wynik

sprawy, czego wymaga art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie chodzi przy tym o czysto

teoretyczną możliwość takiego wpływu, lecz o wykazanie, że w okolicznościach

danej sprawy ten wpływ był (mógł być) realny, a można to stwierdzić dopiero

wówczas, gdy w skardze zostanie podniesiony adekwatny w konkretnych

okolicznościach faktycznych zarzut obrazy prawa materialnego. Zatem, aby uznać,

że wskazywane przez skarżącego uchybienia procesowe mogły mieć istotne

znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niezbędne jest określenie przepisów prawa

materialnego, które stanowiły (lub powinny stanowić) podstawę roszczenia

zgłoszonego w pozwie. Innymi słowy, możliwość uznania przez Sąd Najwyższy

orzeczenia Sądu drugiej instancji za merytorycznie błędne uzależnione jest od oceny

materialnoprawnych zarzutów, a skoro ich nie powołano w skardze, to Sąd

Najwyższy traci możliwość takiej oceny, co przesądza los skargi kasacyjnej opartej

I USK 800/26

3

włącznie na drugiej podstawie kasacyjnej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia z 8

listopada 2023 r., I USKP 15/23, LEX nr 3622599; z dnia 27 września 2023 r., II PSKP

26/22, LEX nr 3626223; z dnia 18 czerwca 2024 r., II USKP 9/24, LEX nr 3727965;

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 stycznia 2014 r., I PK 208/13, LEX nr

1646059; z dnia 16 października 2012 r., I PK 125/12, LEX nr 1675322). Inaczej

rzecz ujmując, skarżący przy pomocy zarzutów naruszenia przepisów postępowania

powinien zmierzać do wykazania, że wadliwość procedowania przez Sąd drugiej

instancji była na tyle istotna, że doprowadziła do błędnego zastosowania przepisu

(przepisów) prawa materialnego będącego właściwą podstawą rozstrzygnięcia

zawartego w zaskarżonym orzeczeniu. Wynik sprawy to jej rozstrzygnięcie, które jest

oparte na przepisach prawa materialnego zastosowanych w ramach subsumcji

ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod właściwy przepis. Zarzuty naruszenia

przepisów postępowania nie mogą być celem samym w sobie, lecz muszą służyć

wykazaniu błędnego zastosowania przepisu (przepisów) prawa materialnego, który

stanowi rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 10 czerwca 2021 r., III USK 163/21, LEX nr 3302371; z dnia 24

października 2006 r., II PK 38/06, LEX nr 950620; oraz wyroki Sądu Najwyższego: z

dnia 16 czerwca 2011 r., III UK 213/10, LEX nr 950436; z dnia 25 czerwca 2014 r.,

IV CSK 679/13, LEX nr 1511203; z dnia 9 lipca 2014 r., I PK 316/13, LEX nr 1511811;

z dnia 4 marca 2021 r., II USKP 27/21, LEX nr 3178194). Uwzględniając wskazaną

regułę, mając też w pamięci, że Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w

granicach zgłoszonych podstaw (art. 39813 § 1 k.p.c.), jest pewne, że skarga

kasacyjna ubezpieczonego nie może zostać zakwalifikowana jako „oczywiście

uzasadniona” w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Kierując się wskazanymi racjami Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2

k.p.c. i art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. i art. 99 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

[A.P.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.