Wdowa chciała drugiego odszkodowania za chorobę męża. SN odmówił przyjęcia skargi

Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2025 r. oddalił

apelację wnioskodawczyni E. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 8

listopada 2023 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Wałbrzychu z dnia 9 grudnia 2022 r., odmawiającej

wnioskodawczyni wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu zgonu jej męża w

związku z chorobą zawodową stwierdzoną decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r. (pkt I)

oraz nie obciążył wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego organu

rentowego w postępowaniu apelacyjnym (pkt II).

W ocenie Sądów obu instancji okoliczność, że u męża wnioskodawczyni

stwierdzono dwie choroby zawodowe nie powoduje automatycznie ustalenia prawa

do dwóch odszkodowań. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że tylko jedna

I USK 810/26

2

z nich - orzeczona decyzją z dnia 17 sierpnia 2021 r. - miała związek z jego

śmiercią i z tego tytułu przyznano wnioskodawczyni jednorazowe odszkodowanie

decyzją organu rentowego z dnia 29 listopada 2022 r. Według opinii biegłego

onkologa nie istnieje natomiast bezpośredni ani pośredni związek przyczynowy

między zgonem męża wnioskodawczyni a jego drugą chorobą zawodową,

stwierdzoną decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r. Opinia ta jest kompleksowa, spójna,

logiczna i jednoznacznie wskazała na brak związku przyczynowego między drugą

chorobą zawodową a zgonem męża wnioskodawczyni. Zastrzeżenia

wnioskodawczyni do tej opinii nie wskazywały na żadne istotne uchybienia, dlatego

nie było przesłanek medycznych uzasadniających sporządzenie opinii

uzupełniającej. Także w apelacji wnioskodawczyni nie przedstawiła merytorycznych

powodów, dla których ocena związku przyczynowego wskazana w opinii powinna

być inna. Podnosiła jedynie ogólną wątpliwość co do tego, czy druga choroba

zawodowa mogła mieć wpływ na zgon jej męża. Sąd Okręgowy nie stwierdził też

żadnych przesłanek nieważności, uzasadniających konieczność uchylenia wyroku

Sądu pierwszej instancji i ponownego rozpoznania sprawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wniosła wnioskodawczyni,

zaskarżając wyrok ten w części, tj. w jego punkcie 1, domagając się jego uchylenia

w zaskarżonej części, zniesienia postępowania przed Sądem Okręgowym w

zakresie obejmującym posiedzenie niejawne w dniu 7 kwietnia 2025 r., a także

przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz

rozstrzygnięcia o kosztach procesu w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2

k.p.c., ponieważ skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 379 pkt 5 k.p.c. przy uwzględnieniu art. 224 § 1 w związku z

art. 391 § 1 k.p.c., art. 374 k.p.c. i art. 375 k.p.c., a także art 46 ust. 1 Konstytucji

RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych

wolności (dalej jako KPCZ), w postaci nieważności postępowania z uwagi na

pozbawienie skarżącej możności obrony swoich praw, co polegało na rozpatrzeniu

sprawy na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2025 r. zamiast na rozprawie,

mimo że: a) nie działała ona przy udziale profesjonalnego pełnomocnika;

b) kwestionowała opinię biegłej, a obowiązkiem Sądu Okręgowego, mając na

I USK 810/26

3

względzie przedmiot sprawy, było uznanie tych zarzutów jako implicite wniosku o

przeprowadzenie rozprawy, a także wyznaczenie rozprawy oraz uzyskanie co

najmniej opinii uzupełniającej; c) Sąd Rejonowy nie mógł wydać wyroku na

posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2023 r. z powołaniem się na art. 15 zzs1

ustawy z dnia 20 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z

zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu obowiązującym

w dacie wydania wyroku (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 764, dalej

jako ustawa covidowa), gdyż przepis ten od dnia 28 września 2023 r. nie

przewidywał zarządzenia przeprowadzenia posiedzenia niejawnego;

2) art. 378 § 1, art. 382 i art. 387 § 21 pkt 1 i 2 k.p.c., przez niewłaściwe

zastosowanie przepisów prawa materialnego, a to art. 13 ust. 1 ustawy z dnia

30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy

i chorób zawodowych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1644, dalej jako

ustawa wypadkowa), do niejednoznacznie ustalonego stanu faktycznego w

istotnym zakresie tego, czy: a) z uwagi na stwierdzone choroby zawodowe męża

skarżącej szkoda (jego śmierć) była następstwem splotu przyczyn równoważnych,

obejmujących wszystkie zdarzenia pozostające w relacji przyczyna-skutek tak

długo, aż hipotetyczne wyeliminowanie jednej z przyczyn doprowadzi do wniosku o

niemożliwości nastąpienia danego skutku; b) choroba zawodowa w postaci

nowotworu złośliwego (rak podstawo-komórkowy powieki dolnej oka lewego)

spowodowała powikłania, a jeżeli tak, to: - czy miała ona wpływ na zaistnienie innej

choroby zawodowej (nowotworu układu krwiotwórczego), - czy bez tych powikłań

zgon by nie nastąpił;

3) art. 381 i art. 382 k.p.c., a także art. 232 zdanie drugie w związku z

art. 391 § 1 k.p.c., art. 278 § 1 i 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 386 w

związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z

opinii uzupełniającej, zwłaszcza że: a) żądanie ustnego wyjaśnienia opinii staje się

obowiązkiem sądu m.in. gdy strona zgłasza zastrzeżenia do opinii pisemnej, co

skarżąca uczyniła pismem z dnia 30 czerwca 2023 r., b) jeżeli strona zgłasza

zastrzeżenia do pisemnej opinii biegłego i wnosi o jego wezwanie na rozprawę

celem uzyskania ustnych wyjaśnień w zakresie zgłoszonych zastrzeżeń,

I USK 810/26

4

nieuwzględnienie tego wniosku stanowi uchybienie procesowe, mogące prowadzić

do sprzeczności między zebranym materiałem a stanem rzeczywistym, przez co

wpłynąć na wynik sprawy,

4) art. 378 § 1, art. 379 pkt 5 i art. 386 § 2 k.p.c. przy uwzględnieniu

art. 1481 § 1 i § 3, art. 224 § 1 i art. 316 § 1 k.p.c., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji

RP oraz art. 6 ust. 1 KPCZ, przez: a) zaniechanie wzięcia z urzędu pod uwagę

nieważności postępowania w związku z wydaniem w pierwszej instancji wyroku na

posiedzeniu niejawnym, mimo że w tym czasie art. 15 zzs1 ustawy covidowej tego

nie przewidywał, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że skarżąca nie działała przy udziale

profesjonalnego pełnomocnika i kwestionowała opinię biegłej onkolog, a

obowiązkiem Sądu Rejonowego było uznanie tych zarzutów jako implicite wniosku

o przeprowadzenie rozprawy, wyznaczenie rozprawy i uzyskanie co najmniej opinii

uzupełniającej; b) zaniechanie uchylenia wyroku Sądu Rejonowego, zniesienia

postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania;

5) art. 13 ust. 1 ustawy wypadkowej, przez błędną wykładnię i

pominięcie, że w przypadku spraw o przyznanie prawa do jednorazowego

odszkodowania w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych teoria adekwatnego

związku przyczynowego nie ma zastosowania i uzasadnione jest przyjęcie teorii

równowartości warunków (teorii warunku koniecznego sine qua non), według której

w razie wielości przyczyn wywołujących szkodę należy wyróżnić przypadek, gdy

każda z nich mogła szkodę wywołać albo będąc ogniwem łańcucha przyczyn, albo

gdy zadziałały one równocześnie; a gdy dochodzi do zbiegu przyczyń

odpowiedzialność za skutek zachodzi w takim zakresie, w jakim szkoda jest

niepodzielnym następstwem ich wszystkich, choć stopień efektywności działania

konkretnej przyczyny był mniej lub bardziej znaczący; określenie „wskutek" zawarte

w ustawie wypadkowej odnoszące się do związku przyczynowego należy rozumieć

jako obiektywnie istniejące następstwo faktów i zależność tego rodzaju, że jeden

poprzedza drugi i zdolny jest go wywołać nie jest zatem konieczne, aby choroba

zawodowa była wyłączną przyczyną zgonu, wystarczy, że jest przyczyną istotną, co

oznacza, że bez wywołanych nią powikłań zgon nie nastąpiłby, ponieważ pozostałe

schorzenia nie wystarczyłyby do jego zaistnienia.

I USK 810/26

5

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na

nieważność postępowania wynikającą z art. 379 pkt 5 k.p.c., przez pozbawienie

skarżącej możności obrony swoich praw, co miało polegać na rozpatrzeniu sprawy

na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2025 r. zamiast na rozprawie,

zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że: a) skarżąca nie działała przy udziale

pełnomocnika, b) kwestionowała opinię biegłej onkolog, a obowiązkiem Sądu

Okręgowego, mając na względzie przedmiot sprawy, było uznanie tych zarzutów

jako implicite wniosku o przeprowadzenie rozprawy, a także wyznaczenie rozprawy

oraz uzyskanie co najmniej opinii uzupełniającej; c) Sąd Rejonowy nie mógł wydać

wyroku na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2023 r. na podstawie

art. 15zzs1 ustawy covidowej, gdyż przepis ten od dnia 28 września 2023 r. nie

przewidywał zarządzenia przeprowadzenia posiedzenia niejawnego.

Ponadto według skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w

zakresie naruszenia: 1) art. 381 i art. 382 k.p.c., art. 232 zdanie drugie w związku z

art. 391 § 1 k.p.c., art. 278 § 1 i 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 386 w

związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z

opinii uzupełniającej, zwłaszcza że: a) żądanie ustnego wyjaśnienia opinii staje się

obowiązkiem sądu m.in. gdy strona zgłasza zastrzeżenia do opinii pisemnej, co

skarżąca uczyniła pismem z dnia 30 czerwca 2023 r., b) jeżeli strona zgłasza

zastrzeżenia do pisemnej opinii biegłego i w związku z tym wnosi o jego wezwanie

na rozprawę celem uzyskania ustnych wyjaśnień w zakresie zgłoszonych

zastrżeżeń, nieuwzględnienie tego wniosku stanowi uchybienie procesowe

uzasadniające zaskarżenie wyroku, gdyż może ono prowadzić do sprzeczności

między zebranym materiałem a stanem rzeczywistym, przez co wpłynąć na wynik

sprawy, 2) art. 378 § 1, art. 379 pkt 5 i art. 386 § 2 k.p.c., przy uwzględnieniu

art. 1481 § 1 i § 3, art. 224 § 1 i art. 316 § 1 k.p.c., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji

RP oraz art. 6 ust. 1 KPCZ, przez: a) zaniechanie wzięcia z urzędu pod uwagę

nieważności postępowania w związku z wydaniem w pierwszej instancji wyroku na

posiedzeniu niejawnym, mimo że w tym czasie art. 15zzs1 ustawy covidowej nie

przewidywał takiej możliwości, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że skarżąca nie

działała przy udziale profesjonalnego pełnomocnika i kwestionowała opinię biegłej

onkolog, a obowiązkiem Sądu było uznanie tych zarzutów jako implicite wniosku o

I USK 810/26

6

przeprowadzenie rozprawy, wyznaczenie rozprawy i uzyskanie co najmniej opinii

uzupełniającej; b) zaniechanie uchylenia wyroku Sądu Rejonowego, zniesienia

postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do merytorycznego jej rozpoznania.

Instytucja skargi kasacyjnej ma charakter nadzwyczajnego środka

zaskarżenia, czego wyrazem jest m.in. istotne ograniczenie dostępności tegoż

środka pod względem dopuszczalnych jego podstaw. Pomimo pozostawienia w

art. 3983 § 1 k.p.c. możliwości zaskarżenia orzeczenia z powodu naruszenia prawa

materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz z

powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć

istotny wpływ na wynik sprawy, zakres tych zarzutów w odniesieniu do wszystkich

podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi został ograniczony. Zgodnie bowiem

z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia

faktów lub oceny dowodów. Oznacza to jednoznaczne określenie funkcji Sądu

Najwyższego, który jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej,

trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio kasacja) nie jest

środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w

charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli

prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności

ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 r., III UK 6/08, LEX nr

469183). Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje

tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas,

gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania

(pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

I USK 810/26

7

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności

powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała

się na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., tj. nieważność postępowania oraz

na oczywistą zasadność skargi.

Jeżeli chodzi o nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), którą

skarżąca wiąże z pozbawieniem jej możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5

k.p.c.), co miało polegać na rozpatrzeniu sprawy przez Sąd Okręgowy na

posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2025 r. zamiast na rozprawie, to wskazać

należy, że zgodnie z art. 374 k.p.c. sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na

posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest jednak niedopuszczalne, jeżeli

strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie

rozprawy, chyba że cofnięto pozew lub apelację albo zachodzi nieważność

postępowania. Przepis ten dopuszcza możliwość rozpoznania sprawy w

postępowaniu odwoławczym na posiedzeniu niejawnym, ale tylko wówczas, gdy

przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Decyzja co do tego, czy sprawa

nadaje się do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, należy do sądu

odwoławczego. Niemniej jednak ustawodawca, nowelizując art. 374 k.p.c. z dniem

7 listopada 2019 r. ńa podstawie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy -

Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469),

pozostawił stronie decyzję, czy jej sprawa zostanie rozpoznana przez sąd drugiej

instancji na rozprawie, czy też nie. Wniosek strony co do rozpoznania sprawy na

rozprawie jest dla sądu wiążący i nie podlega merytorycznej ocenie. Podkreślenia

jednak wymaga, że wniosek o wyznaczenie rozprawy musi być kategoryczny i

wyrażony w sposób precyzyjny. Nie może być odczytywany w sposób

rozszerzający, zwłaszcza gdy okoliczności konkretnego ciągu zdarzeń

procesowych nie uwypuklają jakichkolwiek przesłanek do udziału strony w

I USK 810/26

8

rozprawie. Tym samym art. 374 zdanie drugie k.p.c. musi być wykładany ściśle, to

znaczy, że uprawniony podmiot winien zamieścić w jednym z wymienionych w tym

przepisie pism procesowych, że „wnosi o przeprowadzenie rozprawy” (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2023 r., II USK 231/22, LEX nr

3568160). Skarżąca tymczasem takiego wniosku w postępowaniu tym nie złożyła.

Nie można także pominąć, że o nieważności postępowania nie świadczą

uchybienia sądu z zakresu postępowania dowodowego, w szczególności

polegające na pominięciu zgłaszanych wniosków dowodowych lub na

przeprowadzeniu dowodów w sposób wadliwy (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 9 lipca 2020 r., II CSK 228/20, LEX nr 3153495 i z dnia

20 września 2022 r., I USK 525/21, LEX nr 3486964). Zaniechanie powtórzenia

dowodów ćzy uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji

nie jest okolicznością wskazującą na nieważność postępowania. Przyjmuje się, że

strona zostaje pozbawiona możności działania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.

tylko w sytuacji, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony jej

praw, a zatem w przypadku, gdy znalazła się w sytuacji uniemożliwiającej, a nie

tylko utrudniającej lub ograniczającej popieranie przed sądem dochodzonych żądań

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2025 r., I CSK 1165/25,

LEX nr 3910746 czy z dnia 25 lipca 2013 r., II CZ 19/13, LEX nr 1343967).

Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie stanowi ewentualna

nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, a jedynie przed sądem

drugiej instancji (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r.,

II CSK 80/09, LEX nr 1214331). Nieważność postępowania przed sądem pierwszej

instancji może jedynie wpływać na wynik sprawy.

Ustosunkowując się natomiast do przesłanki oczywistej zasadności skargi

kasacyjnej (z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy stwierdzić, że w świetle utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego przesłanka ta wynika zwykle z oczywistego,

widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności

wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi

regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może

stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., lecz o naruszenie

I USK 810/26

9

kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r.,

II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109;

z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z dnia

17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 8 marca

2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, czy wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Przy czym przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja; w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr

494133 czy z dnia 17 maja 2018 r., IV CSK 599/17, LEX nr 2499804).

Skarżący musi więc wykazać, że następstwa wytkniętej w skardze

wadliwości postępowania i orzekania były tego rodzaju (bądź skali), że kształtowały

one lub współkształtowały ’ treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 573/17,

LEX nr 249707,czy wyroki: z dnia 17 marca 2006 r., I CSK 63/05, LEX nr 179971;

z dnia 5 grudnia 2007 r., II PK 103/07, LEX nr 863973; z dnia 16 czerwca 2011 r.,

III UK 213/10, LEX nr 950436), a ponadto ma to być zasadność łatwo dostrzegalna

już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578). Oczywiste naruszenie prawa

powinno być zatem rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby

dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania

prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.

Skarżący jest w tym zakresie zobowiązany do sformułowania w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania odpowiednich wywodów

potwierdzających tę okoliczność, a należy pamiętać, że o oczywistości naruszenia

prawa możemy mówić jedynie, gdy w rozpoznawanej sprawie doszło do

sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie

przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia

I USK 810/26

10

4 kwietnia 2013 r., III SK 43/12, LEX nr 1331343; z dnia 8 października 2015 r.,

IV CSK 189/15, LEX nr 1844092 oraz powołane tam orzecznictwo).

Utrwalony jest także pogląd, że skoro zgodnie z art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2

k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów

i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, to i o oczywistej zasadności

skargi nie można wnioskować na podstawie zakwestionowania podstawy faktycznej

rozstrzygnięcia (zob, np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września

2012 r., V CSK 529/11, LEX nr 1222170 i z dnia 13 lutego 2014 r., I UK 408/13,

LEX nr 1646932). Stąd w razie powoływania się na przyczynę określoną w art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c. skarżący powinien wykazać kwalifikowany charakter tego

naruszenia. Nie jest dopuszczalne przenoszenie argumentacji służącej wykazaniu

przyczyny kasacyjnej do uzasadnienia podstaw kasacyjnych ani odwoływanie się

do tego uzasadnienia, podstawy skargi bowiem są badane dopiero przy

rozpoznawaniu skargi, po jej przyjęciu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 20 kwietnia 2018 r., III CSK 337/17, LEX nr 2483656 czy z dnia 11 kwietnia

2018 r., II UK 277/17, LEX nr 2490632).

Wymienionych wyżej wymogów co do przesłanki oczywistego uzasadnienia

skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie spełnia wniosek skarżącej, ponieważ nie

zdołała ona wykazać, aby naruszenie wskazanych we wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania przepisów postępowania (art. 378 § 1, art. 382, art. 381,

art. 232, art. 278 § 1 i 2 art. 386 i art. 379 pkt 5 k.p.c. oraz art. 1481 § 1 i § 3,

art. 224 § 1 i art. 316 § 1 k.p.c., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6

ust. 1 KPCZ) miało walor naruszenia kwalifikowanego, widocznego na pierwszy

rzut oka. Podniesione w skardze zarzuty naruszenie prawa procesowego (art. 378

§ 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c.) zmierzają w istocie do próby wykazania, że do śmierci

męża skarżącej przyczyniła się także druga choroba zawodowa, stwierdzona

decyzją organu rentowego z dnia 23 kwietnia 2021 r. W ten sposób skarżąca

przedstawia własną alternatywną ocenę materiału dowodowego i odmienną ocenę

ustaleń faktycznych sprawy, według której istnieje związek przyczynowy między

zgonem jej męża a chorobą zawodową stwierdzoną decyzją z dnia 23 kwietnia

2021 r.

I USK 810/26

11

Twierdzenia skargi w tym zakresie stanowią wyłącznie polemikę z ustalonym

i wiążącym w sprawie stanem faktycznym (art. 39813 § 2 k.p.c.) i jest to de facto

niedopuszczalna dyskusja z poczynionymi już i wiążącymi Sąd Najwyższy

ustaleniami faktycznymi (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.) oraz przeprowadzana

własna ocena sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia

2014 r., II UK 158/14, LEX nr 1768887 i powołane tam orzeczenia). Godzi się przy

tym nadmienić, że Sąd Okręgowy odniósł się do zarzucanych Sądowi pierwszej

instancji przez skarżącą naruszeń przepisów postępowania, w tym do zarzutów

dotyczących nieuwzględnienia jej zastrzeżeń do opinii biegłej onkolog oraz odmowy

sporządzenia opinii uzupełniającej na okoliczność wypływu drugiej choroby

zawodowej na śmierć jej męża. Stwierdził w szczególności, że „zebrany w sprawie

materiał dowodowy, w zakresie objętym przedmiotem zaskarżonej decyzji pozwalał

na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a zatem Sąd pierwszej instancji mógł

pominąć wskazane w apelacji wnioski dowodowe”. Ponadto „opinia biegłej nie

budziła wątpliwości, zarówno pod kątem treści, jak i zgodności z zasadami

medycznej oceny skutków choroby zawodowej. Nie było zatem podstaw do

odmówienia jej waloru wiarygodności, a tym samym - do przeprowadzenia

dodatkowej ekspertyzy". Słusznie też zauważył Sąd Okręgowy, że sąd nie ma

obowiązku powtarzania dowodu z opinii biegłego tak długo, aż strona będzie

usatysfakcjonowana jej treścią. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie

można przyjąć, że sąd zobowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych w

każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony zob. (zob.

wyroki: z dnia 15 lutego 1974 r., II CR 817/73, LEX nr 7404; z dnia 18 lutego

1974 r., II CR 5/74, LEX nr 7407; z dnia 15 listopada 2001 r., II UKN 604/00, PPiPS

2003 nr 9, poz. 67). Potrzeba powołania innego biegłego powinna zatem wynikać z

okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej

opinii (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1974 r., I CR 562/74, LEX

nr 7607). Przy czym potrzebą taką nie może być przeświadczenie strony, że dalsze

opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla niej tezy (zob. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001 r., II UKN 446/00, OS NP 2003 nr 7, poz. 182

czy z dnia 29 listopada 2016 r., II PK 242/15, LEX nr 2202494).

I USK 810/26

12

W konsekwencji zgodne z prawem było dokonanie przez Sąd drugiej

instancji oceny związku przyczynowego między zgonem a chorobą zawodową w

oparciu o wiadomości specjalne zawarte w opinii biegłej i uznanie, że Wobec

stwierdzenia przez biegłą braku związku przyczynowego między śmiercią męża

skarżącej a jego drugą chorobą zawodową - zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Skarżąca nie wykazała przy tym, aby pozostałe powołane przez nią w

zakresie omawianej przesłanki (z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) przepisy postępowania

miały charakter naruszenia kwalifikowanego, które spowodowałoby wydanie

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Ponadto kluczowe w tej sprawie jest to, co

dostrzegły Sądy obu instancji, że organ rentowy przyznał już skarżącej

jednorazowe odszkodowanie z uwagi na zgon jej męża wskutek choroby

zawodowej decyzją z dnia 29 Iistopada2022 r. (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z

dnia 18 maja 1979 r., III PZP 2/79, OSNC 1979 nr 10, poz. 191).

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2

k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

[a.ł]