SN odrzucił wniosek oskarżyciela prywatnego o zbadanie niezawisłości sędziego

Pismem z 11 grudnia 2025 r. P.K. (dalej: „wnioskodawca” lub oskarżyciel

prywatny”) osobiście w sprawie I ZI 94/23 wniósł na podstawie art. 29 § 6 w zw. z

art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”)

oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz

wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. P 8/07 oraz

orzecznictwa TSUE o:

I ZB 108/25

2

1. zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności Tomasza

Demendeckiego;

2. stwierdzenie naruszenia wymogów, o których mowa w pkt. 1, oraz standardu

niezawisłości i bezstronności, mających wpływ na wynik sprawy oraz jej

przebieg, w szczególności, że przemawiają za tym okoliczności dotyczące

uprawnionego oraz charakter sprawy;

3. wyłączenie Tomasza Demendeckiego z niniejszej sprawy w oparciu

o niniejszą podstawę (oddzielnie na podstawie u.SN i osobno k.p.k.);

4. wyłączenie ze składu orzekającego w niniejszej sprawie i sprawach

powiązanych pozostałych osób wskazywanych jako sędziowie SN IOZ;

5. przeprowadzenie postępowania w trybie jawnym postępowania

i poinformowanie wnioskodawcy;

6. wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w przypadku wymogu;

7. przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 26 § 2 u.SN

art.441 k.p.c. i inne;

8. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów.

Pismem z 24 lipca 2026 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia

przedmiotowego wniosku, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w terminie tygodniowym,

pod rygorem jego odrzucenia.

W odpowiedzi, pismem z 19 sierpnia 2026 r., wnioskodawca nie przedłożył

wniosku z 11 grudnia 2025 r. opatrzonego podpisem profesjonalnego pełnomocnika.

Poinformował natomiast m.in., że „wniosek z dn. 11.12.2025 zawiera wniosek

o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu”, podkreślając, że wnosi o nadanie biegu

temu wnioskowi. Wskazał też, że „w treści aktu oskarżenia znajduje się wniosek

o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, który do chwili obecnej nie został

rozpoznany przez sąd powszechny”, i że nie ma na to wpływu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 29 § 8 zdanie czwarte u.SN do wystąpienia z wnioskiem

o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości

i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu

i postępowania po powołaniu zastosowanie znajduje art. 871 § 1 k.p.c.

I ZB 108/25

3

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron

przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej

także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności

procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym,

podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Wniosek złożony przez stronę postępowania, która nie ma kwalifikacji

określonych w art. 871 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu w myśl art. 29 § 9 u.SN.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca, pismem z dnia 11 grudnia 2025 r.,

opatrzonym własnoręcznym podpisem, zwrócił się o zbadanie spełnienia przez

sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości

i bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZI 94/23. Jednocześnie w piśmie tym zawarł

wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w razie uznania, że jego udział

w sprawie jest wymagany.

Pomimo wezwania Sądu z 24 lipca 2026 r. do złożenia wskazanego wyżej

wniosku zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w terminie tygodniowym pod rygorem

odrzucenia, wnioskodawca nie wykonał tego obowiązku. W odpowiedzi wskazał

jedynie, że jego wniosek z dnia 11 grudnia 2025 r. obejmował również żądanie

ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Wobec powyższego, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zawarty

w piśmie wnioskodawcy z dnia 11 grudnia 2025 r. wniosek o ustanowienie

pełnomocnika z urzędu.

Zdaniem Sądu Najwyższego wniosek ten podlega odrzuceniu z uwagi

na niewykazanie przez wnioskodawcę, że nie może on bez uszczerbku

koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów ustanowienia z

wyboru adwokata lub radcy prawnego do sporządzenia i podpisania wniosku

o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN

Tomasza Demendeckiego w sprawie I ZI 94/23, w którym oskarżycielem

prywatnym jest wnioskodawca.

Następnie należy rozpatrzyć wniosek dotyczący zbadania spełnienia przez

sędziego SN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności.

W ocenie Sądu Najwyższego, z uwagi na fakt, że procedowany wniosek w sprawie

I ZI 94/23 został złożony osobiście przez wnioskodawcę nieposiadającego

I ZB 108/25

4

kwalifikacji, o których mowa w art. 871 § 1 k.p.c., należy go uznać za pismo

niespełniające wymogów formalnych. Z tego względu Sąd Najwyższy uznaje,

że wniosek podlega odrzuceniu.

W kontekście powyższego odnotowania wymaga, że Sąd Najwyższy dokonał

analizy akt sprawy obecnie prowadzonej pod sygn. akt I ZI 94/23 (poprzednia

DPI 2/21) i w związku z tym poczynił określone ustalenia. Dostrzegł mianowicie,

że wnioskodawca 27 lipca 2020 r. wniósł podpisany własnoręcznie akt oskarżenia

przeciwko prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] X. Y., zawierając w jego treści

wniosek w przedmiocie wyrażania zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej ww. prokurator. Wobec tego Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby

Dyscyplinarnej 17 grudnia 2020 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia

własnoręcznie podpisanego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do

sporządzenia i podpisania wniosku o wyrażenie zgody na pociągniecie do

odpowiedzialności karnej ww. prokurator oraz do złożenia oświadczenia o stanie

rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania celem wykazania, że nie jest

w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Pouczył go przy

tym, że powyższe czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia otrzymania

zarządzenie pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. W następstwie wykonania

ww. wezwania, zarządzeniem z 15 lutego 2021 r., Prezes Sądu Najwyższego

kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej wyznaczył dla wnioskodawcy pełnomocnika z

urzędu w osobie adwokata A.B. w celu ewentualnego sporządzenia i podpisania

wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ww. prokurator,

albo poinformowania o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia przedmiotowego

wniosku. O treści zarządzenia poinformował pełnomocnika oraz wnioskodawcę 13

marca 2021 r. Pismem z 6 czerwca 2022 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego)

pełnomocnik z urzędu wyznaczony dla wnioskodawcy poinformował, że nie

dostrzegał i nadal nie dostrzega podstaw do sporządzenia wniosku o pociągnięcie

do odpowiedzialności karnej ww. prokurator (k. 32 akt I ZI 94/23).

Powyższe daje podstawy Sądowi Najwyższemu do przyjęcia, że wniosek

z 11 grudnia 2025 r. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności

przez sędziego SN Tomasza Demendeckiego złożono w sprawie I ZI 94/23, w

której wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie ww. prokuratora do

I ZB 108/25

5

odpowiedzialności karnej został złożony z naruszeniem art. 135 § 3 Prawo o

Prokuraturze.

W opisanym stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd Najwyższy, mając na

uwadze treść art. 29 § 10 u.SN, wniosek o zbadanie spełnienia wymogów

niezawisłości i bezstronności przedstawiony przez wnioskodawcę odrzuca.

[J.J.]

[r.g.]