Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o badanie niezawisłości sędziego

Obrońca P. R. wystąpił w dniu 4 maja 2026 r. z wnioskiem o zbadanie spełnienia

przez SSN Barbarę Skoczkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w

sprawie I ZI 37/24, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu na

urząd sędziego i jej postępowania po powołaniu - co w okolicznościach wskazanej

sprawy może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub

bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy dotyczącej wniosku o zezwolenie

na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2026 r., I ZO 39/26, po

rozpoznaniu wniosku obrońcy, na podstawie m. in. art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1

I ZB 35/26

2

k.p.k., wyłączono SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu spraw o

sygn. akt I ZI 37/24 (k. 491 – 492 akt I ZI 37/24) .

Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2026 r., I ZO 42/26, w

związku ze złożonym oświadczeniem SSN Barbary Skoczkowskiej o istniejących

podstawach do wyłączenia, na podstawie m. in. art. 42 § 1 k.p.k. wyłączono ją od

udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 37/24 (k. 493 – 494 akt I ZI 37/24).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W świetle przedstawionych okoliczności jest niewątpliwe, że opisany wyżej

wniosek obrońcy, złożony w oparciu o przepis art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r. o Sądzie Najwyższym, nie może być merytorycznie rozpoznany.

Okoliczność, że SSN Barbara Skoczkowska została już wyłączona od rozpoznania

sprawy o sygn. akt I ZI 37/24, uniemożliwia przeprowadzanie analizy pod kątem

tego, czy sędzia – na gruncie tej sprawy – spełnia wymogi niezawisłości i

bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu i

postępowania po powołaniu. Procedura zainicjowana wspomnianym wnioskiem

stała się bowiem już bezprzedmiotowa.

Mając na uwadze fakt, że ustawa o Sądzie Najwyższym w art. 29 § 24

stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego

się na skutek wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego

wymogów niezawisłości i bezstronności oraz postępowania odwoławczego, stosuje

się odpowiednio przepisy o zażaleniu obowiązujące w postępowaniu, którego

wniosek dotyczy (czyli w sprawach karnych – przepisy o zażaleniu zawarte w

Kodeksie postępowania karnego), w tej sytuacji należało odwołać się do treści art.

430 § 1 k.p.k. Przyjęcie wniosku złożonego w trybie art. 29 § 5 uSN i poddanie go

dalszej procedurze (losowanie sędziów) oznacza, że obecny etap postępowania to

dalej postępowanie przed Sądem Najwyższym, który wprawdzie jest właściwy

funkcjonalnie do rozpoznania tego środka procesowego, ale nie może go obecnie

rozpoznać w trybie art. 29 § 15 uSN, skoro wniosek stał się bezprzedmiotowy, na

skutek wyłączenia sędziego od udziału w postępowaniu. Taka sytuacja powinna

prowadzić do zakończenia postępowania w formule procesowej, adekwatnej do tej

jaka występuje w takim układzie procesowym w postępowaniu zażaleniowym w

procedurze karnej. Z tego powodu uznać należało, że skoro wniosek został przyjęty

I ZB 35/26

3

przez Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej jako dopuszczalny w momencie

jego składania, ale obecnie nie może on być dalej procedowany - z powodu

wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy I ZI 37/24, to przepisem prawa

procesowego, który winien być w tym zakresie zastosowany - jako norma odesłania

- jest art. 430 § 1 k.p.k. Przepis ten nakazuje sądowi odwoławczemu, który ma

rozpoznać zażalenie (taki tryb wskazuje w art. 29 § 24 uSN), pozostawić bez

rozpoznania niedopuszczalny środek odwoławczy, który został przyjęty przez

prezesa sądu pierwszej instancji (tu: Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej).

Wprawdzie przepis ten wskazuje, że następuje to w sytuacji wniesienia środka

odwoławczego po terminie lub przez osobę nieuprawnioną, albo gdy jest on

niedopuszczalny z mocy ustawy, ale trafnie podnosi się, iż takie rozstrzygnięcie

należy wydać wtedy, gdy przedmiot zaskarżenia przestał istnieć (por. T.

Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Art. 1-467, Warszawa 2014, s.

1424; J. Matras (w:) K. Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz,

Warszawa 2020, s. 947 i przywołane w przypisie orzecznictwo).

Jedną z sytuacji, gdy przyjęty środek odwoławczy należy pozostawić bez

rozpoznania, wobec treści art. 430 § 1 k.p.k., jest jego bezprzedmiotowość.

Okoliczność taka występuje, gdy zaskarżona decyzja albo została unicestwiona,

albo straciła znaczenie prawne. Zdaniem Sądu Najwyższego odnieść to należy

także do układu powstałego w niniejszym postępowaniu, a więc gdy sędzia nie

bierze już udziału w rozpoznaniu istoty sprawy - wniosku wniesionego w sprawie I

ZI 37/24.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części

dyspozytywnej.

Na koniec celowym jest stwierdzenie, że wyłączanie kolejny raz danego

sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy (w tym przypadku I ZI 37/24) nie jest z

oczywistych względów zasadne, niezależnie od tego, że następuje to dzień po dniu,

w wyniku zainicjowania postępowania wpadkowego przez różne podmioty, i

wydaniu rozstrzygnięć przez różnych sędziów Sądu Najwyższego. Zapewne jest to

wynikiem przede wszystkim tego, że rejestrowane są różne sprawy w repertorium

ZO, a nie podejmowane są konkretne decyzje procesowe w sprawie pierwotnej –

macierzystej (tutaj I ZI 37/24), tak jak ma to miejsce w przypadku spraw

I ZB 35/26

4

rejestrowanych w zbiorze KRI. Takie multipklikowanie wyłączeń tego samego

sędziego w oparciu o tożsame podstawy prawne jest niewłaściwe, a z pewnością

procesowo niepożądane, a nadto logicznie niezrozumiałe.

[M. T.]

[a.ł]