SN nie przyjął wniosku o uchylenie immunitetu sędzi jako oczywiście bezzasadnego

Do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego 7 stycznia 2026

r. został nadesłany przez adw. M.W. jako pełnomocnika T.L. wniosek z 2 stycznia

2026 r. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. – sędzi

Sądu Rejonowego […] w [...] Do wniosku została dołączona kserokopia

prywatnego aktu oskarżenia skierowanego do Sądu Rejonowego […] w [...] (k. 2-

4v).

W związku z opisem czynu, zwrócono się do Sądu Rejonowego […] w [...] o

nadesłanie akt o sygn. […], z których następnie wykonano kserokopię protokołu z

I ZI 1/26

2

rozprawy z 29 maja 2025 r. oraz protokołu z wydania wyroku z 9 czerwca 2025 r.

(k. 38-41).

Analiza merytorycznej argumentacji wniosku - poczyniona przez pryzmat

przesłanek określonych w art. 80 § 2c u.s.p., prowadzi do uznania wniosku za

bezzasadny w stopniu oczywistym z powodu braku jakichkolwiek podstaw do

uchylenia immunitetu formalnego sędziego.

Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien

być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego

pełnomocnikiem. Przepis ten ma na celu zapewnienie stronie postępowania

profesjonalnej reprezentacji w sprawie oraz dokonania obiektywnej oceny przez

podmiot profesjonalny poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wystąpienia z

wnioskiem. Treść art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje natomiast, że jeżeli wniosek o

zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada

warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania

karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze

zarządzenia, odmawia jego przyjęcia.

Przepis art. 80 § 2c u.s.p. stanowi z kolei, iż sąd dyscyplinarny wydaje

uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli

zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego

przestępstwa. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego,

dostatecznie uzasadnione podejrzenie dotyczy zarówno popełnienia samego

czynu, znamion tego czynu określonych przez odpowiedni przepis ustawy karnej,

jak i innych warunków wskazanych w ustawie, a odnoszących się w szczególności

do strony podmiotowej i stopnia społecznej szkodliwości czynu (zob. w

szczególności uchwały Sądu Najwyższego z 5 lipca 2006 r., SNO 32/06, Lex nr

470200; z 16 września 2008 r, SNO 68/08, Lex nr 491427; z 27 stycznia 2009,

SNO 95/08, Lex nr 737393; z 30 listopada 2020 roku, II DO 98/20, Lex nr

3092558). Za trafny należy uznać także pogląd, z treści którego wynika, iż

dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, to pewien stan, w

którym - w oparciu o zgromadzone dowody - można stwierdzić, że podejrzenie to

jest przekonujące, słuszne i niebudzące wątpliwości, a innymi słowy, że wersja

I ZI 1/26

3

wydarzeń zaprezentowana we wniosku o wyrażenie zezwolenia na pociągnięcie

prokuratora do odpowiedzialności karnej jest w wystarczającym (dostatecznym)

stopniu uprawdopodobniona (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 26 lutego 2018 r.,

SNO 54/17, LEX nr 2511522).

W kontekście analizowanego wniosku szczególnego zaznaczenia wymaga,

iż w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

sędziego, sąd dyscyplinarny orzeka zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów

załączonych przez wnioskodawcę, bowiem to „rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest

formułowanie oraz wykazywanie przesłanek uzasadniających zezwolenie na

pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela – a nie sąd

dyscyplinarny – obciąża powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich

niezbędnych w sprawie dowodów, uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia

przez sędziego przestępstwa” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12

czerwca 2003 roku, SNO 29/03, Lex nr 470220; uchwała Sądu Najwyższego z 24

października 2014 roku, SNO 43/14, Lex nr 1544217).

Obowiązek przedłożenia materiału dowodowego przemawiającego za

zasadnością wniosku należy tym samym do wnioskodawcy, a wyjątkiem od tej

zasady jest jedynie sytuacja, w której nie posiada on realnych możliwości uzyskania

materiału dowodowego, a zdolnością tą dysponuje wyłącznie sąd dyscyplinarny.

Podkreślić wymaga jednocześnie, iż wnioskodawca, chcąc ewentualnie

przeprowadzić określone dowody w postępowaniu immunitetowym inicjowanym

przez oskarżyciela subsydiarnego lub prywatnego, winien załączyć do akt sprawy

(wniosku) ich kopie, które jako strona postępowania karnego ma prawo bez

przeszkód pozyskać.

Wniosek jest zatem bezzasadny w stopniu oczywistym wówczas, gdy nie

dołączono do niego żadnych dowodów lub wówczas, gdy przedłożone dowody nie

wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec

objętego wnioskiem sędziego, a który wnioskodawca chce zarzucić po uchyleniu

mu immunitetu. Oczywista bezzasadność wniosku zachodzić będzie również

wówczas, gdy po jego lekturze, bez konieczności uzyskiwania i zapoznawania się z

dowodami można stwierdzić, że immunitet nie powinien zostać uchylony.

I ZI 1/26

4

Jak wynika z części motywacyjnej wniosku, objęta wnioskiem sędzia miała

dopuścić się przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. i z art. 216 § 1 k.k., gdyż według relacji

T.L. – na sali sądowej w Sądzie Rejonowym […] w [...], podczas rozprawy toczącej

się w sprawie o sygn. akt […], jako prowadząca rozprawę miała znieważyć i

pomówić T.L., będącego wyznawcą judaizmu, w ten sposób, że w obecności osób

przebywających na sali sądowej użyła sformułowania: „Żydzi nie mają prawa do

życia”.

Analiza wywiedzionego wniosku o uchylenie immunitetu formalnego

prowadzi do uznania, iż jest on bezzasadny w stopniu oczywistym. Zauważyć

należy, że okoliczność popełnienia przez sędzię czynu wypełniającego znamiona

wskazanego przestępstwa, nie została w jakimkolwiek wręcz stopniu wykazana. W

pierwszej kolejności należy zauważyć, że opis zarzutu nie wskazuje na datę

popełnienia czynu, po drugie, do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej wymienionej sędzi, oprócz kserokopii prywatnego aktu

oskarżenia, nie załączono żadnych innych dowodów. Wprawdzie datę zarzuconego

czynu można było ustalić po zwróceniu się o akta o sygn. […], gdyż we wskazanej

sprawie odbyła się tylko jedna rozprawa 29 maja 2025 r. i ogłoszenie wyroku

9 czerwca 2025 r., a zatem do popełnienia zarzuconego wnioskiem czynu można

domniemywać, że miało dojść, we wskazanym dniu rozprawy. Tymczasem jak

wynika z protokołu, wnioskodawca T.L. nie był obecny na rozprawie 29 maja

2025 r. W protokole też brak jest zawartego sformułowania, którego sędzia

wskazana we wniosku miała użyć i w ten sposób poniżyć i pomówić wnioskodawcę.

Należy stwierdzić więc, że wnioskodawca nie załączył żadnych dowodów, które

miałyby wykazać popełnienie przez sędzię opisanego we wniosku przestępstwa.

Mając na uwadze nieprzedstawienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek

dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię

wskazanego we wniosku przestępstwa, a nadto stwierdzony po lekturze wniosku

brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej X. Y. - sędzi Sądu Rejonowego […] w [...] z uwagi na jego

oczywistą bezzasadność.

Z powyższych względów rozstrzygnięto, jak na wstępie.

I ZI 1/26

5

[…]