Zażalenie sędziego na zatrzymanie po kolizji trafi do Sądu Rejonowego, nie do Sądu Najwyższego

Uchwałą z 6 listopada 2025 r., sygn. akt I ZI 66/25, Sąd Najwyższy po

rozpoznaniu wniosku Prokuratury Krajowej z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. […] o

podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y., za czyn wyczerpujący znamiona

występku z art. 178a § 1 k.k., zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y. za wskazany we wniosku czyn, zawiesił sędzię

X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, obniżył sędzi X. Y.

wynagrodzenie o 35 % na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych

oraz obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że Sędzia została zatrzymana na

gorącym uczynku, o czym świadczy zatrzymanie jej bezpośrednio po

przeprowadzonych badaniach stanu jej trzeźwości, a co odbyło się w bardzo

I ZO 10/26

2

niewielkim odstępie czasowym po spowodowaniu kolizji drogowej. W tym czasie

była cały czas w obecności świadków, w tym funkcjonariuszy Policji.

Pismem z 12 listopada 2025 r., obrońca SSO X. Y. wniósł do Sądu

Rejonowego w [...] Wydziału […] Karnego, zażalenie na faktycznie dokonanie

zatrzymania osoby sędziego wbrew immunitetowi z dnia 5 listopada 2025 r.,

bowiem doszło do zgłoszenia samej kolizji, a do zatrzymania doszło po około

godzinie po kolizji aut, więc w żaden sposób nie było gorącego uczynku; faktycznie

dokonane zatrzymanie osoby sędziego w zakresie szerszym niż koniecznym dla

ustaleń w sprawie, tzn. ponad czynności dowodowe wykonane w postępowaniu

tego rodzaju czynie zabronionym – pobranie badań wydechu i krwi, w sytuacji, gdy

sędzia poddała się takim czynnościom dobrowolnie, więc nie było żadnych

przesłanej do zatrzymania sędziego objętego immunitetem skoro współpracował on

w tym zakresie z policją; zatrzymanie telefonu sędziego zawierającego okoliczności

rodzinne i prywatne nie mające żadnego związku z czynem, jaki zarzuca się jego

klientce, a telefon jest objęty immunitetem sędziowskim.

W dalszej części zażalenia skarżący zawarł wniosek o przekazanie sprawy

Sądowi Najwyższemu, celem przekazania jej innemu sądowi.

Następnie, postanowieniem z 19 listopada 2025 r., sygn. akt […], Sąd

Rejonowy w [...] zwrócił się do Sądu Najwyższego o podjęcie decyzji w przedmiocie

przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Postanowieniem z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II KO 238/25, Sąd Najwyższy

postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...]1

Następnie, postanowieniem z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt […], Sąd

Rejonowy w [...]1 uznał się niewłaściwym rzeczowo i sprawę przekazał sądowi

właściwemu – Sądowi Najwyższemu – Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.

W uzasadnieniu podkreślił, że ustawowa kompetencja Sądu Najwyższego do

rozpoznania wniosku o zatrzymanie, stanowiącego wszak element immunitetu

sędziowskiego, uregulowanego w art. 181 Konstytucji i art. 80 usp, tak jak każdej

innej formy pozbawienia sędziego wolności, nie może budzić jakichkolwiek

wątpliwości.

Sąd Rejonowy jest właściwy do rozpoznania zażalenia obrońcy SSO X. Y., w

przedmiocie zażalenie na faktycznie dokonanie zatrzymania sędziego wbrew

I ZO 10/26

3

immunitetowi z dnia 5 listopada 2025 r., faktycznie wykonywane do dnia 6 listopada

2025 r. do godz. około 23:00 wraz z zażaleniem na zatrzymanie telefonu.

Ustalenie to wynika w pierwszej kolejności z postanowienia Sądu

Rejonowego w [...] z 19 listopada 2025 r., sygn. akt […] oraz postanowienia Sądu

Najwyższego z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II KO 238/25 a także z treści samego

wniosku obrońcy SSO X. Y.

Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 236 § 1 k.p.k. na

postanowienie dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i w przedmiocie

dowodów rzeczowych oraz na inne czynności przysługuje zażalenie osobom,

których prawa zostały naruszone; zażalenie na postanowienie wydane lub

czynność dokonaną w postępowaniu przygotowawczym rozpoznaje sąd rejonowy,

w okręgu którego prowadzone jest postępowanie.

Jak stanowi art. 246 § 1 i 2 k.p.k. zatrzymanemu przysługuje zażalenie do

sądu. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności

oraz prawidłowości jego zatrzymania. Zażalenie przekazuje się niezwłocznie

sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania lub prowadzenia postępowania, który

również niezwłocznie je rozpoznaje.

Natomiast zgodnie z art. art. 465 § 1 i 2 k.p.k. przepisy dotyczące zażaleń na

postanowienia sądu stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia

prokuratora i prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Na postanowienie

prokuratora przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy,

chyba że ustawa stanowi inaczej.

Postępowanie immunitetowe toczy się przed Sądem Najwyższym i jest

postępowaniem odrębnym. Nie jest ono związane z postępowaniem dotyczącym

zaskarżenia czynności zatrzymania.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Sądem właściwym do

rozpoznania zażalenia był Sąd Rejonowy w [...], jednak z uwagi na przekazanie

sprawy sądowi równorzędnemu, zażalenie to rozpozna Sąd Rejonowy w [...]1. Sąd

niższej instancji nie może wchodzić w spór kompetencyjny z Sądem Najwyższym.

Spór taki nie zachodzi pomiędzy sądem, którego właściwość została ustalona i

sądem wyższego rzędu, który wskazał ten sąd jako właściwy do rozpoznania

sprawy. Jest to zrozumiałe, skoro w takim wypadku sąd wyższego rzędu nie

I ZO 10/26

4

wypowiada się w przedmiocie własnej właściwości do rozpoznania sprawy,

a dokonuje oceny okoliczności warunkujących jej przekazanie, które dotyczą dwóch

sądów niższego rzędu (równorzędnych). W konsekwencji sąd, któremu sąd

wyższego rzędu nad sądem właściwym przekazał sprawę do rozpoznania, nie

może kwestionować tej decyzji poprzez inicjowanie sporu o właściwość (por.

uchwała z 14 września 2022 r., sygn. akt I KZP 11/22).

[M. T.]

[r.g.]

Paweł Wojciechowski