Sąd Najwyższy oddał sprawę dyscyplinarną prokuratora do sądu dyscyplinarnego przy PG

Wnioskiem z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt […], Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wniósł o

rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej [...]

obwinionego o to, że:

I. w dniu 5 września 2022 r., po godzinie 7:00 w [...] na ul. […] kierował

samochodem osobowym marki […] o numerach rejestracyjnych […] znajdując się w

stanie nietrzeźwości prowadzącym do stężenia 0,28 mg/l alkoholu w wdychanym

powietrzu - I badanie przeprowadzone o godzinie 7:09, a następnie do stężenia

I ZSK 3/24

2

0,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu - II badanie przeprowadzone o

godzinie 7:24, a następnie do stężenia 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu

- III badanie przeprowadzone o godzinie 7:40, czym uchybił godności

sprawowanego urzędu, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy

Prawo o prokuraturze;

II. w dniu 5 września 2022 r. w [...] na ul. […] chcąc, aby funkcjonariuszki

Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] st. post. A. S. i sierż.

D. P. dokonały czynu zabronionego polegającego na niedopełnieniu swoich

obowiązków służbowych poprzez bezprawne odstąpienie od czynności zatrzymania

oraz dokumentowania kontroli drogowej, w trakcie której przeprowadzono badanie

trzeźwości i ustalono, że kierujący pojazdem mechanicznym marki […] o numerze

rejestracyjnym […] znajdował się w stanie nietrzeźwości, czym ww. funkcjonariuszki

działałyby na szkodę interesu publicznego, nakłaniał je do tego, przy czym działając

w zamiarze popełnienia czynu zabronionego, swoim zachowaniem bezpośrednio

zmierzał do popełnienia czynu zabronionego, jednakże celu swego nie osiągnął z

uwagi na stanowczą odmowę odstąpienia od wykonania czynności służbowych

przez ww. wymienionych funkcjonariuszy publicznych, czym uchybił godności

sprawowanego urzędu, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 137 § 1 pkt 5 ustawy

Prawo o prokuraturze (k. 449-470).

Postanowieniem z dnia 25 września 2024 r., w sprawie o sygn. akt I ZSK

3/24, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie I ZSK 3/24 do czasu

prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej, toczącej się przed Sądem

Rejonowym w [...], pod sygn. akt […], albowiem wynik tego postępowania będzie

miał znaczenie w rozpoznawanej sprawie dyscyplinarnej obwinionego X. Y. (k. 515-

516).

W równolegle toczącym się postępowaniu karnym Sąd Rejonowy [...]

postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt […], na

podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., wobec stwierdzenia braku zezwolenia na

ściganie pochodzącego od właściwego organu, umorzył postępowanie przeciwko X.

Y. oskarżonemu o to, że:

I ZSK 3/24

3

1) w dniu 5 września 2022 r., ok. godz. 7:07 w [...] na ul. […], znajdując

się w stanie nietrzeźwości wynoszącym: I badanie o godz. 7:09 – 0,28 mg/l, II

badanie o godz. 7:24 – 0,33 mg/l, III badanie o godz. 7:40 – 0,27 mg/l alkoholu w

wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki […]

o numerze rejestracyjnym […], tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.;

2) w dniu 5 września 2022 r. w [...] na ul. […] chcąc, aby funkcjonariuszki

Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] st. post. A. S. i sierż.

D. P. dokonały czynu zabronionego, polegającego na niedopełnieniu swoich

obowiązków służbowych poprzez bezprawne odstąpienie od czynności zatrzymania

oraz dokumentowania kontroli drogowej, w trakcie której przeprowadzono badanie

trzeźwości i ustalono, że kierujący pojazdem mechanicznym marki […] o numerze

rejestracyjnym […] znajdował się w stanie nietrzeźwości, czym w/w funkcjonariuszki

działałyby na szkodę interesu publicznego, nakłaniał je do tego, przy czym działając

w zamiarze popełnienia czynu zabronionego, swoim zachowaniem bezpośrednio

zmierzał do popełnienia czynu zabronionego, jednakże celu swego nie osiągnął z

uwagi na stanowczą odmowę odstąpienia od wykonywania czynności służbowych

przez w/w funkcjonariuszy publicznych, tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z

art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu

11 grudnia 2024 r. (k.623-630v).

Postanowieniem z dnia 20 maja 2026 r., w sprawie o sygn. akt I ZSK 3/24,

Sąd Najwyższy podjął postępowanie dyscyplinarne z uwagi na prawomocne

zakończenie postępowania karnego przez Sąd Rejonowy [...], w sprawie o sygn.

akt […] (k. 642).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. mającym zastosowanie na gruncie niniejszego

postępowania mocą art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze,

sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej

niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

I ZSK 3/24

4

Przeprowadzona przez Sąd Najwyższy analiza obecnie obowiązujących

przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego prokuratorów z

uwzględnieniem okoliczności niniejszej sprawy (umorzenie postępowania karnego)

prowadzi do konkluzji, że Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej nie

jest właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej prokuratora Prokuratury

Okręgowej [...] X. Y..

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o prokuraturze, w I instancji

Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności

Zawodowej i 1 ławnika Sądu Najwyższego orzeka w sprawach przewinień

dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z

oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, lub w sprawach, w

których wniosek złożył Sąd Najwyższy, oraz w sprawach, o których mowa w art.

137 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o prokuraturze.

W pozostałych sprawach przewinień dyscyplinarnych prokuratorów, w I

instancji orzeka Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w składzie 3

członków (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o prokuraturze).

Postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 25 listopada 2024 r. w sprawie

o sygn. akt […], kończące prawomocnie postępowanie karne wobec prokuratora X.

Y., ma istotne znaczenie dla wskazania właściwego sądu dyscyplinarnego

pierwszej instancji w tej sprawie dyscyplinarnej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że co do zasady, jeśli

czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, jednocześnie wyczerpuje znamiona

umyślnego przestępstwa, to sąd dyscyplinarny związany jest w zakresie tego

ustalenia prawomocnym wyrokiem skazującym sądu powszechnego, bowiem o tym

czy dany czyn wypełnia znamiona umyślnego przestępstwa, może wyłącznie

zdecydować sąd powszechny. Takiego charakteru nie mają wyroki uniewinniające,

ani decyzje procesowe o umorzeniu postępowania karnego. W przypadku wydania

prawomocnego wyroku skazującego, samodzielność jurysdykcyjna sądu

dyscyplinarnego w zakresie własnych ustaleń ograniczona zostaje do tych części

stanu faktycznego, które wykraczają poza znamiona konkretnego czynu (zob.

I ZSK 3/24

5

postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 maja 2025 r., I ZSK 9/23; z 14 kwietnia

2026 r., I ZSK 5/24).

Zdaniem Sądu Najwyższego, w obecnej sytuacji procesowej nie jest możliwe

przyjęcie, że przewinienia dyscyplinarne zarzucane obwinionemu prokuratorowi X.

Y. opisane we wniosku z dnia 27 maja 2024 r. w sprawie o sygn. akt […],

wyczerpują jednocześnie znamiona przestępstw. W tej sytuacji Sąd Najwyższy

stwierdził swą niewłaściwość rzeczową do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej

prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] X. Y. i sprawę przekazał w całości do

rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym.

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na

wstępie.

A.W.

[r.g.]