Naprawa auta bez rachunków w sporze z ubezpieczycielem. SN oddalił skargę na wyrok

Powód M. P. w pozwie z 28 maja 2018 r. skierowanym przeciwko S. Spółce

Akcyjnej w S. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej kwoty 24613,11

zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

1. od kwoty 24413.85 zł od 14 października 2017 r. do dnia zapłaty;

2. od kwoty 199,26 zł od 6 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty.

Wyrokiem z 11 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy Lublin- Zachód oddalił powództwo.

Sąd ustalił, że 28 sierpnia 2017 r. miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której

samochód marki (… …) będący własnością powoda uległ uszkodzeniu. K. H.,

sprawca kolizji drogowej miała ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej u

pozwanej. W toku postępowania likwidacyjnego pozwana ustaliła koszt naprawy

samochodu powoda na kwotę 34 418,03 zł, którą wypłaciła powodowi

12 grudnia 2017 r. Powód nie zaakceptował wyniku postępowania likwidacyjnego

i zlecił L. Ł. wykonanie prywatnej ekspertyzy naprawy uszkodzeń swojego pojazdu,

powstałych w wyniku kolizji 28 sierpnia 2017 r. Zgodnie

z ekspertyzą, za którą powód zapłacił 199,26 zł koszt naprawy pojazdu miał wynieść

58 831,88 zł. W świetle uzyskanej prywatnej ekspertyzy i wyceny kosztów naprawy

samochodu powód uznał, odszkodowanie wypłacone mu przez pozwaną zostało

zaniżone i wezwał ją do zapłaty kwoty 24 413,85 zł tytułem różnicy między

przyznanym mu i należnym odszkodowaniem oraz kosztów sporządzenia

ekspertyzy. Pozwana nie uwzględniła zastrzeżeń powoda.

Koszt naprawy uszkodzeń samochodu powstałych 28 sierpnia 2017 r.

w pojeździe powoda ustalony przez biegłego przy zastosowaniu oryginalnych części

wynosił 57 208,38 zł. Wartość samochodu przed kolizją wynosiła 141 200 zł,

natomiast uszkodzony pojazd miał wartość 96 426 zł. Powód dokonał naprawy

pojazdu na własny koszt w warsztacie samochodowym w K. Naprawa wykonana

została zgodnie z technologią producenta. Ustalony w sprawie przez biegłego koszt

naprawy pojazdu obejmuje jedynie koszt potencjalny, a nie koszt rzeczywisty.

Przedmiotem postępowania dowodowego nie był bowiem rzeczywisty koszt naprawy

II CNPP 40/22

3

poniesiony przez powoda, gdyż w postępowaniu nie został

w tym zakresie zgłoszony wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego

na okoliczność kosztów poniesionych przez powoda w celu naprawy samochodu.

Uznając powództwo za bezzasadne Sąd podniósł, że powód powinien był w sprawie

wykazać wysokość kosztów poniesionych w celu naprawy pojazdu, gdyż

w ten sposób wykazałby wysokość poniesionej przez siebie szkody Tymczasem

w ocenie Sądu, powód nie wykazał tych kosztów, ani że były one wyższe niż kwota

wypłacona mu przez pozwaną. Sąd oceniając żądanie powoda nie mógł brać

pod uwagę kosztów hipotetycznych naprawy samochodu celem przywrócenia

go do stanu poprzedniego, lecz mógł się kierować tylko tym, jakie koszty naprawy

powód rzeczywiście poniósł, a ich wysokości powód nie wykazał. Skoro na powodzie

spoczywał ciężar udowodnienia dochodzonego roszczenia, a powód z ciężaru tego

nie wywiązał się, to jego powództwo podlegało oddaleniu. Sąd pierwszej instancji

kierował się przy tym założeniem że, w sytuacji, w której szkoda w pojeździe została

naprawiona, to nie jest już możliwe określenie wysokości odszkodowania

hipotetycznie przy przyjęciu fikcji, że będzie ona dopiero naprawiona. Konieczne jest

bowiem wtedy wykazanie przez stronę powodową rzeczywistych kosztów

naprawienia szkody.

Apelację od wyroku z 11 lipca 2019 r. złożył powód. Sąd Okręgowy w Lublinie

wyrokiem z 10 lutego 2021 r. oddalił apelację Sąd Okręgowy podzielił ustalenia

faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjętą przez ten sąd ich ocenę prawną.

Sąd Okręgowy odnosząc się do podniesionej przez powoda kwestii niezałatwienia

przez pozwaną jego reklamacji z 14 grudnia 2017 r. w terminie wskazał, że z treści

art. 8 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku

finansowego i o Rzeczniku Finansowym nie wynika, aby niedochowanie terminu

załatwienia reklamacji automatycznie skutkowało domniemaniem uznania

roszczenia reklamującego, lecz jedynie domniemaniem, że okoliczności powołane

przez reklamującego w reklamacji rzeczywiście miały miejsce, o ile wskazał

on stosowne okoliczności w reklamacji.

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 10 lutego 2021 r., zarzucając naruszenie

przepisów prawa materialnego, tj. art. 361 § 2, art. 363, art. 346 § 2 k.c.

II CNPP 40/22

4

oraz art. 19 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych

Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym, Polskim Biurze Ubezpieczycieli

Komunikacyjnych, a także art. 6 k.c. w związku z art. 2 pkt 2 z art. 8 i z art. 6 ustawy

z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego

i o Rzeczniku Finansowym. i wniósł o stwierdzenie, że zaskarżony wyrok jest

niezgodny z prawem tj. z art 361 § 2 art. 363, art. 346 § 2 k.c. i z art. 19 ust. 1 ustawy

z 22 maja 2003 r.

Uprawdopodabniając szkodę, którą miał ponieść wskutek wydania wyroku powód

podniósł, że wynosi ona 24 613,11 zł i obejmuje wysokość kosztów naprawy pojazdu

i koszt sporządzonej opinii biegłego, stanowiąc różnicę między całkowitym kosztem

naprawy, a kwotą wypłaconą przez pozwaną. Powód powołał się w tym względzie

na kalkulację szkody załączoną do skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kontrola legalności orzeczenia w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ma specyficzny charakter, gdyż

– inaczej niż w wypadku skargi kasacyjnej nie zmierza ona do zmiany

nieprawidłowego rozstrzygnięcia względnie jego uchylenia i otwarcia tym samym

drogi do ponownego osądzenia sprawy, a jedynie przesądzenia tego, czy spełniona

została jedna z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa,

którą jest niezgodność prawomocnego orzeczenia z prawem. Z tego m.in. powodu

ocena bezprawności orzeczenia musi być dokonywana przy uwzględnieniu istoty

władzy sądowniczej i związanej z nią niezawisłości sędziowskiej. W konsekwencji

w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przy aprobacie Trybunału Konstytucyjnego,

utrwaliło się stanowisko, które Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela,

że za orzeczenie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 4241 i nast. k.p.c. w związku

z art. 4171 k.c. można uznać tylko takie orzeczenie, którego nieprawidłowość

ma charakter kwalifikowany i elementarny. Wymaganie to nie jest natomiast

spełnione jeżeli sąd dokonał wyboru jednego z możliwych sposobów interpretacji

przepisów prawa, choćby nawet interpretacja ta okazała się ex post nieprawidłowa

II CNPP 40/22

5

i uzasadniałaby uchylenie orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym (por. wyroki Sądu

Najwyższego z 10 listopada 2017 r., V CNP 12/17 i z 14 czerwca 2024 r. 29/22

i powołane tam orzecznictwo, jak również wyrok Sądu Najwyższego

z 7 listopada 2025 r. II CNPP 3/23)

Skarżący formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego i twierdząc,

że zaskarżony wyrok dotknięty jest taką elementarną wadliwością utrzymywał

m.in., że wynikać miała ona m.in. z tego, że sąd drugiej instancji miał uznać,

że zdarzenia mające miejsce po chwili wystąpienia szkody, w tym naprawa auta mają

wpływ na wysokość szkody i zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela, oraz z tego,

że sąd ten przyjął, iż w wypadku naprawy auta wysokość szkody obejmuje wyłącznie

poniesione koszty naprawy auta, jak również, że w wypadku braku rachunków

za naprawę poszkodowany pozbawiony jest możliwości dochodzenia naprawy

szkody na podstawie opinii biegłego.

Tak skonstruowane zarzuty i sama skargą nie mogą odnieść skutku już z tego

powodu że skarżący formułując powołane zarzuty przedstawił przynajmniej w części

tezy niemające odzwierciedlenia w treści zaskarżonego orzeczenia, albowiem

sąd drugiej instancji nigdzie nie stwierdził, że zdarzenia, które wystąpiły

po zaistnieniu szkody, w tym w szczególności naprawa uszkodzonego auta, wpływają

na wysokość szkody i zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela, a jedynie odniósł

się do kwestii sposobu i zakresu wykazywania wysokości poniesionej szkody

w rozpatrywanej sytuacji. Faktem jest, że Sąd Najwyższy przyjmował,

że poszkodowany może domagać się od zakładu ubezpieczeń zapłaty sumy

pieniężnej odpowiadającej kosztom przywrócenia pojazdu do stanu sprzed

uszkodzenia jako kosztów hipotetycznej restytucji (zob. uchwałę Sądu Najwyższego

z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11 OSNC 2014 nr 9 poz. 85. Nie można jednak

uznać, że przyjęta przez sądy obu instancji wykładnia warunkująca zasądzenie

odszkodowania w wysokości kosztów dokonanej już hipotetycznej naprawy

wykazaniem ich rzeczywistej wysokości jest oczywiście nieprawidłowa i nie mieści

się w ramach przysługującego sądom powszechnym luzu interpretacyjnego

w tym zakresie. Należało uznać zatem, że skarżący nie wykazał, aby objęte skargą

II CNPP 40/22

6

prawomocne orzeczenie obarczone było kwalifikowaną wadliwością, o której mowa

była powyżej., co przesądzało o bezzasadności jego skargi.

Nie można przy tym nie zauważyć, że skarżący próbując uprawdopodobnić

fakt poniesienia szkody wskutek wydania zaskarżonego wyroku oraz uzasadnić

podstawy skargi powołał nowe dowody i zmierzał do podważenia względnie

uzupełnienia ustaleń faktycznych stanowiących jego podstawę, co jest wykluczone

w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia (art. 4244 zdanie drugie oraz art. 39813 § 2 w związku z art. 42412 k.p.c.)

i również powoduje, że nie może ona odnieść skutku.

Z tych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu zgodnie

z art. 42411 § 1 k.p.c.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1

oraz art. 108 § 1 w związku z art. 391 § i z art. 39821 a także z art. 42412 k.p.c.

[a.ł]

Monika Koba

Paweł Grzegorczyk

Karol Weitz