Sąd Najwyższy nie przyjął kasacji banku w sporze o 271 tys. zł z kredytu

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił

apelację pozwanego Banku od wyroku Sadu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 10

sierpnia 2022 r. zasądzającego od tego pozwanego na rzecz powodów kwotę

271.501,24 zł wraz z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi.

W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,

pozwany wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Jego

zdaniem w sprawie wystąpiły istotne zagadnienia prawne wyrażające się

w następujących pytaniach:

1) czy w świetle art. 1561 k.p.c. w związku z art. 3851 § 1 i 2 k.c. i z art. 6 ust.

1 dyrektywy 93/13 wyłożonym m.in. w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna

Dziubak p-ko Raiffeisen Bank International AG, a także w wyroku TSUE z dnia 29

kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. p-ko Bankowi BPH S.A. dopuszczalne jest,

z punktu widzenia obowiązków sądu określonych normą płynącą z ww. wykładni

TSUE, wyrokowanie w przedmiocie abuzywności postanowień umowy zawartej

z konsumentem, gdy konsekwencją tej abuzywności może być upadek takiej umowy,

po dokonaniu przez sąd pouczenia powoda-konsumenta (w trybie art. 1561 k.p.c.)

o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych wcześniej twierdzeń

i dowodów oraz o konsekwencjach dotyczących ustalenia nieważności umowy,

w tym ewentualnego wpływu tych okoliczności na sytuację konsumenta,

ograniczającego się jedynie do wymienienia kategorii ewentualnych roszczeń banku

czy też koniecznym jest zaprezentowanie powodom - konsumentom przybliżonych

kwot ewentualnych roszczeń banku i dopiero wówczas odebranie od konsumenta

wyraźnego oświadczenie o woli dalszego obowiązywania względem niego spornej

umowy w całości albo o zgodzie na upadek umowy? Czy pouczenie

o konsekwencjach prawnych ustalenia przez sąd orzekający nieważności umowy

kredytowej dokonane w trybie art. 1561 k.p.c. można uznać za skutecznie wykonane

w sytuacji, gdy pouczenie to odbywa się tylko względem jednego z małżonków

będących stroną występującą w sprawie, podczas gdy drugi z małżonków nie złożył

oświadczenia co do wiedzy i świadomości ewentualnych skutków, a jedynie drugi

II CSKP 588/24

3

z małżonków działających w jego imieniu oświadczył, że te skutki są przez niego

akceptowane?

2) czy w świetle art. 3851 § 4 k.c., zgodnie z którym ciężar dowodu, że

postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to

powołuje, nie narusza zasady równouprawnienia stron w procesie cywilnym

pominięcie przez sąd orzekający dowodów powoływanych przez stronę, która

twierdzi, że dane postanowienia zostały uzgodnione indywidualnie na potwierdzenie

tego faktu i oparcie ustaleń tylko i wyłącznie na subiektywnych wyjaśnieniach strony

stojącej na stanowisku, że dane postanowienie nie zostało z nią indywidualnie

uzgodnione?

3) czy umowa kredytu stanowi rodzaj umowy wzajemnej, co do której

uprawnione jest korzystanie z zarzutu zatrzymania przewidzianego w art. 497 k.c.

w związku z art. 496 k.c.?

4) od jakiego dnia należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot

zasądzonych na rzecz kredytobiorcy- konsumenta w ramach zwrotu nienależnego

świadczenia, w przypadku ustalenia przez sąd, że umowa nie może być dalej

wykonywana wobec usunięcia z umowy klauzul uznanych za abuzywne oraz decyzji

konsumenta co do braku woli uzupełnienia umowy?

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady

od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących

dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną

kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi

zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy

musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza

indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym,

w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.

II CSKP 588/24

4

Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są

wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako

uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał

przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio sformułować

zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się

wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość

rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego zagadnienia (zob. np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1,

poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9 kwietnia 2015 r.,

V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma

znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia sprawy, w której

zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września

2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.),

wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas rozstrzygnięte

w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany (zob. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.).

Zagadnienia prawne sformułowane przez pozwanego nie czynią zadość

wskazanym wymaganiom, gdyż zostały już wystarczająco wyjaśnione

w orzecznictwie Sądu Najwyższego, uwzględniającym judykaturę Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada

prawna - z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 określono zakres ciążącego na sądzie

obowiązku informacyjnego względem konsumenta, wyjaśniając, że sąd powinien

wskazać stronom w sposób obiektywny i wyczerpujący, konsekwencje prawne, jakie

może pociągnąć za sobą usunięcie nieuczciwego warunku - co jest szczególnie

istotne wtedy, gdy jego niezastosowanie może prowadzić do unieważnienia całej

umowy, narażając ewentualnie konsumenta na roszczenia restytucyjne - i to

niezależnie od tego, czy strony są reprezentowane przez pełnomocnika

zawodowego (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2024 r., II CSKP

249/24, niepubl., gdzie wskazano, że cel obowiązku informacyjnego sądu wobec

konsumenta może być oceniany w świetle działań konsumenta zmierzających do

uzyskania należnej mu ochrony, a w sytuacji, w której konsument reprezentowany

II CSKP 588/24

5

przez profesjonalnego pełnomocnika konsekwentnie od wniesienia pozwu domagał

się stwierdzenia nieważności umowy i sąd nie stwierdził, że w świetle okoliczności

istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu stwierdzenie

nieważności umowy mogło narazić konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki,

brak pouczenia o konsekwencjach upadku umowy nie ma istotnego znaczenia; Sąd

Najwyższy zauważył też, że przyjęcie możliwości skutecznego zakwestionowania

przez przedsiębiorcę realizacji obowiązku informacyjnego spoczywającego na

sądzie w stosunku do konsumenta prowadziłoby do sytuacji, w której bank mógłby

wykorzystać na swoją korzyść elementy ochrony przewidziane dla konsumenta;

niedokonanie pouczenia lub wykonanie tej czynności w sposób nie wystarczający,

może być zatem kwestionowana przez konsumenta a nie przez kredytujący Bank;

por. też wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia

2021 r., C-19/20, Bank BPH, pkt 97 oraz z dnia 15 czerwca 2023 r., C‑520/21, Bank

M. (Skutki uznania umowy za nieważną), pkt 48-49). Wyczerpująca informacja

powinna w szczególności obejmować także informację o tym, że bez klauzuli

abuzywnej umowa nie może wiązać, o konsekwencjach (roszczeniach) związanych

z ewentualną definitywną bezskutecznością (nieważnością) umowy i o ewentualnej

możliwości utrzymania umowy z regulacją zastępczą, jeżeli konsekwencje te są dla

konsumenta szczególnie niekorzystne. Konsument powinien być też poinformowany

o możliwości potwierdzenia klauzuli w rozsądnym czasie oraz o możliwości

wyrażenia - do chwili odmowy potwierdzenia klauzuli albo upływu rozsądnego czasu

do jej potwierdzenia - wiążącej oceny co do tego, czy konsekwencje trwałej

bezskuteczności (nieważności) umowy są dlań szczególnie niekorzystne (i zarazem

sprzeciwienia się ewentualnemu udzieleniu mu ochrony przed tymi konsekwencjami

przez wprowadzenie regulacji zastępczej), jak również o następstwach skorzystania

albo nieskorzystania z tych możliwości. Treść obowiązku informacyjnego powinna

uwzględniać także istotne wnioski wynikające z orzecznictwa Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a w szczególności z wyroku z dnia 15 czerwca

2023 r., C‑520/21, Bank M. (Skutki uznania umowy za nieważną), gdzie wyjaśniono

- w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze

względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu zawartych w niej

nieuczciwych warunków - że dyrektywa 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa

krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta

rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej

II CSKP 588/24

6

umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do

zapłaty (pkt 84, teza). Z drugiej strony należy też mieć na względzie, że w wyroku

z 7 grudnia 2023 r., C-140/22, mBank (Oświadczenie konsumenta) Trybunał

stwierdził, iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten

sposób, iż w kontekście uznania nieważności w całości umowy kredytu hipotecznego

zawartej z konsumentem przez instytucję bankową ze względu na to, iż umowa ta

zawiera nieuczciwy warunek, bez którego nie może ona dalej obowiązywać, stoją

one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą

wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależnione od

złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on,

po pierwsze, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie,

że jest świadomy z jednej strony faktu, że nieważność wspomnianego warunku

pociąga za sobą nieważność wspomnianej umowy, a z drugiej – konsekwencji tego

uznania nieważności, i po trzecie, że wyraża zgodę na uznanie tej umowy za

nieważną (pkt 56, 59, 65; por. też postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej z dnia 3 maja 2024 r., C-348/23, KCB i MB przeciwko BNP Paribas Bank

Polska S.A., pkt 35 i teza, gdzie wskazano, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy

93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście stwierdzenia nieważności

w całości zawartej z konsumentem przez instytucję bankową umowy kredytu na

zakup nieruchomości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwy warunek,

bez którego nie może ona dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni

sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą skutki prawne wiążące się ze

stwierdzeniem nieważności owej umowy w całości są uzależnione od spełnienia

przez tego konsumenta warunku zawieszającego, by ów konsument przed sądem

krajowym złożył oświadczenie, w drodze którego wskaże, po pierwsze, że nie wyraża

zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie, że jest świadomy, z jednej

strony, iż nieważność wspomnianego warunku pociąga za sobą stwierdzenie

nieważności umowy kredytu na zakup nieruchomości, a z drugiej strony – skutków

tego stwierdzenia nieważności, oraz po trzecie, że wyraża zgodę na stwierdzenie

nieważności tej umowy). Oznacza to, że o ile skuteczność wyrażenia przez

konsumenta dobrowolnej i świadomej zgody na niedozwolone postanowienia zależy

od udzielenia mu wyczerpującej informacji o jego sytuacji prawnej (w szczególności

przez sąd), o tyle udzielenie tej informacji nie może warunkować uwzględnienia jego

żądań opartych na tezie o nieważności umowy.

II CSKP 588/24

7

Sąd Najwyższy wyjaśnił też, od jakiej chwili uzasadnione jest rozpoczęcie

naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego

z tytułu nienależnego świadczenia wynikającego z nieważności umowy kredytu na

skutek abuzywności klauzul indeksacyjnych konieczne i czy niezbędne jest

wyrażenie przez konsumenta zgody na taką nieważność, po uprzednim pouczeniu

konsumenta o skutkach takiej nieważności. W szczególności w wyroku z dnia 3

grudnia 2024 r. (II CKSP 1803/22, niepubl.) Sąd Najwyższy przypomniał, że

z aktualnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, iż

możliwość żądania odsetek za opóźnienie powinna wiązać się z żądaniem przez

konsumenta zwrotu kwot zapłaconych w wykonaniu nieważnej umowy i upływem

terminu do zapłaty (por. wyrok z dnia 14 grudnia 2023 r., C-28/22, Getin Noble Bank

(Termin przedawnienia roszczeń restytucyjnych), pkt 71-72, 85-87 oraz

postanowienie z dnia 8 maja 2024 r., C-424/22, Santander Bank Polska, pkt 37). Sąd

Najwyższy wyjaśnił też, że nic innego nie wynika z uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego - zasada prawna - z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21.

W szczególności nie wynika z niej w żadnej mierze, że możliwość wystąpienia przez

konsumenta z takim żądaniem zależy od prawomocnego stwierdzenia nieważności

albo złożenia przez niego „sformalizowanego” oświadczenia (por. wyrok Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2023 r., C-140/22, mBank

(Oświadczenie konsumenta), pkt 56-61, 65, gdzie wskazano, że art. 6 ust. 1 i art. 7

ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż w kontekście uznania

nieważności w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez

instytucję bankową ze względu na to, iż umowa ta zawiera nieuczciwy warunek, bez

którego nie może ona dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni

sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument

wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależnione od złożenia przez tego konsumenta przed

sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, że nie wyraża zgody na utrzymanie

w mocy tego warunku, że jest świadomy, iż nieważność wspomnianego warunku

pociąga za sobą nieważność wspomnianej umowy, i konsekwencji tego uznania

nieważności, i że wyraża zgodę na uznanie tej umowy za nieważną; por. też

postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 maja 2024 r.,

C-348/23, KCB i MB przeciwko BNP Paribas Bank Polska S.A., pkt 35 i teza).

W uchwale wskazano, że kredytodawca może żądać zwrotu swego świadczenia jako

nienależnego dopiero od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale

II CSKP 588/24

8

bezskuteczna. Chwilą tą jest odmowa potwierdzenia przez konsumenta klauzuli

abuzywnej (bez której umowa nie może obowiązywać) albo upływ rozsądnego

terminu do jej potwierdzenia, przy czym wystąpienie przez konsumenta - choćby

pozasądowo - z żądaniem restytucyjnym zakładającym trwałą bezskuteczność

(nieważność) całej umowy, może być uznane za dorozumianą odmowę

potwierdzenia klauzuli i akceptację konsekwencji upadku umowy, prowadzącą do jej

trwałej bezskuteczności (nieważności). Wprawdzie zastrzeżono, że taka ocena jest

uzasadniona wtedy, gdy owemu żądaniu towarzyszy wyraźne oświadczenie

konsumenta, potwierdzające otrzymanie wyczerpującej informacji, jednakże nie

oznaczało to, iż chodzi tu o jakieś „sformalizowane” oświadczenie przed sądem.

Wymaganiu temu czyniłoby zadość również proste oświadczenie, także

pozasądowe, że konsument jest świadomy konsekwencji upadku umowy i to nawet

– za czym przemawia zasada volenti non fit iniuria czy też akceptacja dla reguły

działania na własne ryzyko - przy założeniu, iż oświadczenie to nie odpowiada

rzeczywistości. Zważywszy ponadto, że w świetle aktualnego orzecznictwa

powołanie się przez konsumenta na nieważność umowy kredytu indeksowanego jest

dlań w praktyce niemal zawsze korzystne (choćby ze względu na brak obowiązku

zapłaty bankowi jakiegokolwiek innego świadczenia niż zwrot kapitału wypłaconego

z tytułu wykonania umowy kredytu oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia

wezwania do zapłaty – por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia

15 czerwca 2023 r., C‑520/21, Bank M. (Skutki uznania umowy za nieważną), pkt

78-82, 84, teza, oraz postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

z dnia 11 grudnia 2023 r., C-756/22, Bank Millennium, pkt 29, teza, i z dnia 12

stycznia 2024 r., C-488/23, Naniowski, pkt 24-25, teza), a tym samym ryzyko

związane z błędną oceną tej kwestii i ewentualnymi próbami uchylenia się od

skutków błędnej decyzji jest znikome, można przyjąć co najmniej domniemanie, iż

żądając zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie takiej nieważnej umowy,

kredytobiorca-konsument dysponuje informacjami niezbędnymi dla oceny swej

decyzji. Oznacza to, przynajmniej co do zasady, że już samo wystąpienie przez

konsumenta - choćby pozasądowo - z żądaniem restytucyjnym zakładającym trwałą

bezskuteczność (nieważność) całej umowy, stanowi dorozumianą odmowę

potwierdzenia klauzuli i akceptację konsekwencji upadku umowy, prowadząc do jej

trwałej bezskuteczności (nieważności).

II CSKP 588/24

9

Zagadnienie dotyczące oceny pominięcia dowodów nie nadaje się do

abstrakcyjnego rozstrzygnięcia, a ponadto utożsamia możliwość wyboru przez

kredytobiorcę rachunków do spłaty kredytu z indywidualnym uzgodnieniem spornych

klauzul. Pomija tym samym, że ryzyko walutowe, które obciążało powodów,

a o którym nie zostali należycie poinformowani, byłoby aktualne także w razie spłaty

kredytu w walucie obcej. Warto ponadto wspomnieć, że zgodnie z interpretacją

przyjmowaną przez Sąd Najwyższy dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego

wpływu konsumenta na treść postanowień umownych konieczne jest udowodnienie

wspólnego ustalenia ostatecznego brzmienia klauzuli, w wyniku rzetelnych

negocjacji w ramach, których konsument miał realny wpływ na treść określonego

postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez konsumenta

i włączone do umowy na jego żądanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

6 marca 2019 r., I CSK 462/18, niepubl.). Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że

dokonanie przez konsumenta wyboru między różnego rodzaju umowami

oferowanymi przez bank nie stanowi formy indywidualnego uzgodnienia postanowień

umowy w rozumieniu art. 3851 § 1 i 3 k.c., nie świadczy bowiem o rzeczywistym

wpływie konsumenta na treść postanowień umowy, którą wiąże się z bankiem (por.

wyrok Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1027/22, niepubl.,

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2023 r., I CSK 6388/22,

niepubl., z dnia 5 października 2023 r., I CSK 420/23, niepubl. i z dnia 9 sierpnia

2024 r., I CSK 1807/23 i I CSK 1849/23, niepubl.). Istotne jest to, czy konsument

wywarł na treść postanowienia rzeczywisty wpływ (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, niepubl.).

Z kolei wątpliwość prawna dotycząca wzajemności umowy kredytu

i możliwości skorzystania przez bank z prawa zatrzymania musi być uznana

w okolicznościach sprawy – w których kwota spłacona przez powodów była wyższa

niż kwota kapitału udostępniona im przez bank - za przebrzmiałą w świetle

postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 maja 2024 r.,

C-424/22, Santander Bank Polska, gdzie stwierdzono, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1

dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie

z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową

z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter

niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo

zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości

II CSKP 588/24

10

uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze

względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru

tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta

zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej

instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat

dokonanych już w wykonaniu tej umowy (pkt 38, teza).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił,

jak w sentencji.

[SOP]

(K.L.)