- Sygnatura akt
- II CSKP 625/24
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział II
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 22 stycznia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Skarga oddalona
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Spółka chciała w sądzie uniknąć zwrotu dotacji unijnej. SN oddalił skargę kasacyjną
Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania
Spółka zawiesiła działalność 4 czerwca 2018 r., a podczas zapowiedzianych kontroli nie zastano nikogo uprawnionego do jej reprezentowania. Decyzją z 23 marca 2020 r. nałożono zwrot całej dotacji, 6 920 424,23 zł.
- Rozstrzygnięcie
- Skarga oddalona
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
- Sygnatura
- II CSKP 625/24
Dla firm: Gdy organ wydał już decyzję o zwrocie dotacji w trybie ustawy o finansach publicznych, żądanie ustalenia wygaśnięcia tego obowiązku nie może być rozpoznane przez sąd powszechny. Obrona przysługuje w postępowaniu administracyjnym.
Doszło zatem do wszczęcia procedury administracyjnoprawnej przewidzianej w art. 207 u.f.p. do dochodzenia zwrotu niewłaściwie wykorzystanej dotacji i w tym postępowaniu powódka dysponuje możliwością obrony w postępowaniu administracyjnym.
Treść orzeczenia około 15 minut czytania
II CSKP 625/24
POSTANOWIENIE
22 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki (przewodniczący)
SSN Jacek Grela
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 stycznia 2026 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej P. spółki jawnej I.A., A.A. w C.
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 21 października 2020 r., VI ACz 522/20,
w sprawie z powództwa P. spółki jawnej w C.
przeciwko P. w W.
o ustalenie,
I. oddala skargę kasacyjną;
II. zasądza od powoda na rzecz P. w W. 12500 (dwanaście
tysięcy pięćset złotych) kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego
orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
Jacek Grela
Mariusz Załucki
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
Uzasadnienie
P. spółka jawna w C., w pozwie skierowanym przeciwko P. w W. (dalej: P.),
domagało się m.in. ustalenia, że po jego stronie wygasł z dniem 30 września 2018 r.
II CSKP 625/24
2
obowiązek do zwrotu dofinansowania udzielonego przez P. z siedzibą w W. na
podstawie § 13 ust. 1 umowy z dnia 2 sierpnia 2013 r. o dofinansowanie nr (…) w
ramach działania 4.4. Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym osi
priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego
Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.
Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił w tej części pozew, a Sąd Apelacyjny
w Warszawie, postanowieniem z 21 października 2020 r. − oddalił zażalenie
powoda.
Z ustaleń Sądów meriti wynika, że 2 sierpnia 2012 r. P. (instytucja
wdrażająca) zawarła z P. sp. j. w. C. (beneficjentem) umowę o dofinasowanie
projektu pn. „Wdrożenie innowacyjnej technologii do produkcji stolarki okienno-
drzwiowej (…)”. Celem projektu było stworzenie nowej inwestycji, w związku
z dywersyfikacją produkcji i rozszerzeniem gamy wyrobów o zasadniczo zmiennym
produkcie z punktu widzenia rynku docelowego, który do tej pory nie był
produkowany przez żadnego innego producenta. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 umowy
powódka była zobowiązana do osiągnięcia założonych celów i wskaźników
określonych we wniosku o dofinansowanie oraz do zapewnienia trwałości efektów
projektu i utrzymania inwestycji na terenie województwa, w którym została
zrealizowana przez trzy lata od dnia zakończenia realizacji projektu. Ponadto
zobowiązała się do niedokonywania modyfikacji projektu, o którym mowa w art. 57
Rozporządzenia 1083/2006.
Stosownie do § 9 ust. 1 i 7 umowy powódka zobowiązała się do poddania
kontroli realizowanej przez Instytucję Zarządzającą, Instytucję Pośredniczącą,
Instytucję Audytową, Komisję Europejską, lub inną instytucję uprawnioną do
przeprowadzenia kontroli na podstawie odrębnych przepisów lub upoważnień.
Powódka zgodziła się udostępnić na żądnie tych instytucji oraz Europejskiego
Trybunału Rachunkowego wszelką dokumentację związaną z projektem
i realizowaną umową, zapewnić przedstawicielom instytucji przeprowadzającej
kontrolę nieograniczony dostęp do miejsc, w których realizowany jest projekt, do
systemu komputerowego i do wszystkich dokumentów oraz plików komputerowych
związanych z projektem. W czasie dokonywanej kontroli na miejscu powinny być
II CSKP 625/24
3
osoby kompetentne do udzielenia wyjaśnień na temat procedur, wydatków i innych
zagadnień związanych z realizacją projektu.
W § 12 umowy strony określiły sytuacje, w których instytucja wdrażająca
mogła wypowiedzieć umowę z zachowaniem miesięcznego terminu wypowiedzenia
albo ze skutkiem natychmiastowym. Zgodnie z § 13 ust. 1 umowy w razie
rozwiązania umowy w trybach, o których mowa w § 12 ust. 1-3, z zastrzeżeniem
ust. 2, beneficjent w terminie 30 dni od dnia rozwiązania umowy był zobowiązany
do zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla
zaległości podatkowych, naliczonymi od dnia przekazania środków na rachunek
bankowy beneficjenta do dnia ich zwrotu. W przypadku wykorzystania
dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystania dofinansowania
z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach
publicznych, pobrania dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości,
zastosowanie miały mieć przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 207 i nast.
tej ustawy). Przedmiotowe okoliczności zostały opisane również w § 12 ust. 3 pkt
12, 13, 14 jako podstawa wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym
oraz podstawa żądania zwrotu dofinansowania. W przypadku stwierdzenia
okoliczności, o których mowa w ust. 2, instytucja wdrażająca miała wezwać
beneficjenta do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych
wpłat dofinansowania, zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy o finansach publicznych
w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie tego
terminu, instytucja wdrażająca lub właściwa instytucja miała obowiązek wydać
decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się
odsetki.
Pozwana zawiadomiła powódkę o zaplanowanej na 26 lipca i 27 sierpnia
2018 r. kontroli. W żadnym z tych dni osoby uprawnione do przeprowadzenia
kontroli nie zastały nikogo uprawnionego do reprezentowania powódki, jak również
żadnego jej pracownika. Z dniem 4 czerwca 2018 r. powódka zawiesiła działalność
gospodarczą.
Na podstawie ustaleń wynikających z protokołów pokontrolnych, pozwana
uznała, że cele i efekty projektu nie zostały utrzymane w okresie trwałości, tj. do 30
II CSKP 625/24
4
września 2018 r., a ponadto zawieszenie przez powódkę działalności gospodarczej
w okresie trwałości projektu stanowiło zasadniczą modyfikację projektu, która miała
wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu, co z punktu widzenia
przyznanego dofinansowania ze środków publicznych należy traktować jako
modyfikację powodującą uzyskanie nieuzasadnionej korzyści. W konsekwencji tego
przyjęto, że doszło do naruszenia art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006
z dnia 16 czerwca 2010 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego, Europejskiego Funduszu Spójności i zapisów umowy
o dofinansowanie, co wypełniło dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27
sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz skutkowało koniecznością zwrotu
dofinansowania.
Pismem z 28 grudnia 2018 r. M. S.A. jako Regionalna Instytucja
Finansująca, stosownie do § 13 ust. 2 umowy i na podstawie art. 207 ust. 8 pkt 1
ustawy o finansach publicznych wezwała powódkę do zwrotu przyznanego
dofinansowania w wysokości 6 920 424,23 zł z odsetkami liczonymi jak od
zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu w terminie 14
dni od daty otrzymania wezwania. Następnie pismem z 27 listopada 2019 r.
pozwana zawiadomiła powódkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w
sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie projektu w
związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Decyzją (…) z 23 marca 2020 r.
pozwana nałożyła na powódkę obowiązek zwrotu całości udzielonego
dofinasowania.
W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Sądy meriti przyjęły, że o ile
żądanie ustalenia wygaśnięcia z dniem 30 września 2018 r. stosunku prawnego
wynikającego z umowy zawartej 2 sierpnia 2012 r. podlega rozpoznaniu przez sąd
powszechny, o tyle druga część roszczenia głównego, w ramach którego powódka
domagała się ustalenia, iż wygasł obowiązek zwrotu świadczenia na podstawie §
13 ust. 1 umowy – nie ma charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 w zw.
z art. 2 § 1 k.p.c. i w tym zakresie pozew powinien zostać odrzucony na podstawie
art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia z dnia 27
II CSKP 625/24
5
sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.,
dalej: u.f.p. z 2009 r.) to w postępowaniu administracyjnym rozstrzygane są kwestie
niewłaściwego wykorzystania funduszy i obowiązku ich zwrotu. Środki dotacji
wykorzystane przez beneficjenta niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi
(art. 207 ust. 1). W przypadku stwierdzenia wykorzystania środków niezgodnie
z przeznaczeniem, instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę
przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9). Od
decyzji tej beneficjent może złożyć odwołanie do instytucji zarządzającej
z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 207 ust. 12a). Do egzekucji
należności z tytułu zwrotu środków dotacji mają zastosowanie przepisy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 66 u.f.p.). Analogiczne regulacje
znalazły się w treści umowy stron z 2 sierpnia 2012 r. o dofinasowaniu projektu. We
wszystkich tego rodzaju sprawach droga sądowa jest więc wyłączona na podstawie
art. 2 § 3 k.p.c., gdyż przepis szczególny, którym jest art. 207 ust. 1, 8, 9, 12 a i 66
u.f.p. z 2009 r., przekazał te sprawy, mające z natury rzeczy charakter spraw
cywilnych, do właściwości innych organów (administracyjnych) (tak też
postanowienia SN: z 5 lipca 2013 r., IV CSK 12/13, z 21 marca 2013 r., III CZP
9/13).
Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało zaskarżone skargą kasacyjną
przez powódkę, która zarzuciła:
1) naruszeniu przepisów postępowania − art. 2 § 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.
przez przyjęcie, iż sprawa o ustalenia braku podstaw do żądania przez pozwanego
zwrotu udzielonego dofinansowania ze środków pochodzących z funduszy
europejskich na podstawie postanowień umowy o dofinansowanie nie stanowi
sprawy cywilnej;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 6b ust. 9 pkt 7 ustawy z dnia
9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości
przez bezzasadne pominięcie okoliczności, że tryb zwrotu otrzymanego przez
powoda dofinansowania, określony w treści umowy o dofinansowanie, jest trybem
odrębnym od zawartego w art. 207 u.f.p.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości
II CSKP 625/24
6
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu
w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.
Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagał się jej oddalenia
i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.
Zgodnie z art. 1 w zw. z art. 2 § 1 k.p.c. zasadą jest rozpoznawanie spraw
cywilnych (ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego
oraz prawa pracy, jak również spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz
innych spraw, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się
z mocy ustaw szczególnych) przez sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do
właściwości sądów szczególnych, oraz przez Sąd Najwyższy.
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że art. 1 k.p.c. wyróżnia dwie
kategorie spraw cywilnych − sprawy cywilne w znaczeniu materialnym oraz sprawy
cywilne w znaczeniu formalnym. Do pierwszej kategorii należą sprawy wynikające
ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa
pracy, a do drugiej − sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy
(np. administracyjne i karne), których rozpoznanie odbywa się według przepisów
Kodeksu postępowania cywilnego na mocy przepisów tego Kodeksu albo innych
ustaw.
Domniemanie drogi sądowej w sprawach cywilnych nie ma charakteru
bezwzględnego. Zgodnie z art. 2 § 3 k.p.c. nie są rozpoznawane w postępowaniu
sądowym sprawy cywilne (w znaczeniu materialnym), jeżeli przepisy szczególne
przekazują je do właściwości innych organów. W takich sytuacjach wyłączona
zostaje dopuszczalność drogi sądowej. Rezygnacja ustawodawcy z rozpoznawania
sprawy cywilnej przez sąd powszechny i Sąd Najwyższy oznacza, że sądy te nie
mają kompetencji do rozpoznania takiej sprawy.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że droga
sądowa jest dopuszczalna zawsze wtedy, gdy powód opiera swoje roszczenie
procesowe na zdarzeniach prawnych, które mogą stanowić źródło stosunków
II CSKP 625/24
7
cywilnoprawnych. O odpuszczalności drogi sądowej nie decyduje obiektywne
istnienie prawa podmiotowego powoda, z którego wywodzi on zgłoszone pod osąd
roszczenie, lecz przesądzają o tym twierdzenia o istnieniu stosunku prawnego
z zakresu objętego pojęciem sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 i art. 2 § 3 k.p.c.
Kwalifikacja sprawy jako cywilnej prowadzi do wniosku o dopuszczalność drogi
sądowej, chyba że sprawa została z mocy ustawy przekazana do właściwości
innych organów lub sądów aniżeli sądy powszechne.
Dopuszczalność drogi sądowej jest pozytywną przesłanką procesową, od
której istnienia zależy dopuszczalność rozpoznania określonej sprawy przez sąd
powszechny (Sąd Najwyższy) i w konsekwencji możliwość rozstrzygnięcia
poddanego pod osąd tego sądu sporu. Brak takiej przesłanki procesowej powoduje
powstanie przeszkody procesowej (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.). Niedopuszczalność
drogi sądowej zachodzi, jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez sąd
powszechny, co może mieć miejsce, gdy sprawa nie jest sprawą cywilną (ani
w znaczeniu materialnym ani w znaczeniu formalnym) albo sprawa jest sprawą
cywilną w znaczeniu materialnym, lecz z mocy przepisu szczególnego została
przekazana do załatwienia innemu organowi niż sąd powszechny.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego wskazuje
się, że przyjęcie niedopuszczalności drogi sądowej i odrzucenie z tego powodu
powództwa w postępowaniu cywilnym jest możliwe w dwóch typach sytuacji. Po
pierwsze, może to nastąpić, gdy żądanie, z którym wystąpiono do sądu, nie jest
objęte gwarancją prawa do sądu, w tym dlatego, że nie stanowi ono „sprawy”
w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki TK: z 19 listopada 2001 r., K
3/00, OTK 2001, Nr 8, poz. 251; z 16 grudnia 2008 r., P 68/07, OTK-B 2008, Nr 10,
poz. 180; z 22 czerwca 2015 r., SK 29/13, OTK-A 2015, Nr 6, poz. 83;
postanowienie SN z 18 listopada 2008 r., II CSK 303/08, OSNC-ZD 2009, Nr C,
poz. 72). Po drugie − z zastrzeżeniem wyjątków, o których mowa w art. 1991 i art.
464 § 1 k.p.c. – kiedy podmiot inicjujący postępowanie wybrał niewłaściwą drogę
sądową, tj. skierował do sądu w postępowaniu cywilnym sprawę należącą do
kompetencji innego sądu niż sąd powszechny i Sąd Najwyższy. Taka sytuacja ma
miejsce, kiedy sprawa nie jest sprawą cywilną (w sensie materialnym albo
formalnym), jeśli ustawowo zastrzeżono dla niej właściwość innego sądu niż sąd
II CSKP 625/24
8
powszechny i SN (por. postanowienie SN z 21 maja 2002 r., IIICK 53/02, OSNC
2003, Nr 2, poz. 31), bądź wprawdzie jest taką sprawą, ale wyłączono ją spod
właściwości sądów powszechnych i Sądu Najwyższego i przekazano innym sądom
(por. postanowienie SN z 12 maja 2016 r., IV CSK 529/15, OSNC 2017, Nr 3, poz.
35).
Stwierdzenie przez instytucję zarządzającą, że doszło do wykorzystania
środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem
środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur
jak również pobrania środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje
obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta. Procedura odzyskiwania tych
środków została określona w sposób ramowy w art. 207 ust. 1 – 9 u.f.p. Zgodnie
z art. 60 pkt 1) u.f.p., kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach
określonych w niniejszej ustawie są środkami publicznymi, stanowiącymi
niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie o finansach publicznych w odniesieniu
do szczegółowych zasad i trybu postępowania zainicjowanego w celu odzyskiwania
takich środków, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania
administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 67 ust.1 u.f.p.).
W przypadku stwierdzenia przez organ, że środki przeznaczone na
realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są
wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem
procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobrane nienależnie lub w nadmiernej
wysokości − wydanie decyzji administracyjnej poprzedza wezwanie beneficjenta do
zwrotu tych środków w określonym terminie (art. 207 ust. 1 w zw. z ust. 8). Po
bezskutecznym upływie tego terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę
przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu
środków (art. 207 ust. 9 u.f.p.). W myśl art. 207 ust. 12 u.f.p. beneficjent ma prawo
złożyć odwołanie od tej decyzji do właściwej instytucji zarządzającej.
Z ustaleń faktycznych Sądów meriti wynika, że pozwana po wszczęciu
postępowania w trybie administracyjnym, wydała decyzję administracyjną, określając
II CSKP 625/24
9
wysokość nieprawidłowo wykorzystanej przez powódkę dotacji i kwotę podlegającą
zwrotowi. Doszło zatem do wszczęcia procedury administracyjnoprawnej
przewidzianej w art. 207 u.f.p. do dochodzenia zwrotu niewłaściwie wykorzystanej
dotacji i w tym postępowaniu powódka dysponuje możliwością obrony
w postępowaniu administracyjnym.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2025 r.,
I GSK 1179/25 − beneficjent pomocy finansowej z racji jej przyznania
i zatwierdzenia nie nabywa żadnych ostatecznych praw do przyznanej kwoty
pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało
obwarowane i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia
ściśle określone warunki. Warunki te mogą także wynikać z postanowień umowy
o dofinansowanie, których beneficjent z własnej woli zobowiązał się przestrzegać.
Z regulacji zawartych w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p.
wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze
środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami
określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi
przy ich wykorzystaniu, przy czym te „inne procedury”, o których mowa w art. 184
ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem
a instytucją zarządzającą bądź w dokumentacji konkursowej.
Na gruncie polskiego prawa obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych
w związku z nieprawidłowościami przy wydatkowaniu środków przekazanych
beneficjentom w ramach dotacji realizowany jest na podstawie przepisów ustawy
o finansach publicznych. Przyznane dofinansowanie stanowi bowiem środki
publiczne. Tryb udzielania dotacji, przekazywania i rozliczania ściśle regulują
przepisy ustawy i sama umowa o dofinansowanie. Zgodnie bowiem z art. 206 ust. 1
i 2 u.f.p., szczegółowe warunki dofinansowania projektu i jego rozliczenia powinna
określać umowa o dofinansowanie projektu. Umowa ta powinna w szczególności
zawierać regulacje dotyczące: opisu projektu lub zadania, w tym celu, na jaki
przyznano środki, terminu jego realizacji, harmonogramu dokonywania wydatków,
wysokości przyznanych środków, zobowiązania do poddania się kontroli i trybu
kontroli realizacji projektu lub zadania, zobowiązania do stosowania wytycznych;
formy zabezpieczeń należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy,
II CSKP 625/24
10
warunków rozwiązania umowy ze względu na nieprawidłowości występujące
w trakcie realizacji projektu; warunków i terminów zwrotu środków, w tym środków
nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub
w sposób nienależny.
Konkludując należy stwierdzić, że inkorporowanie w treści umowy stron
regulacji prawnych z ustawy o finansach publicznych, określających przesłanki
i tryb wypowiedzenia tej umowy oraz statuujących po stronie powódki obowiązek
zwrotu wypłaconej dotacji, nie wpływa na ocenę, że w zakresie żądania ustalenia
wygaśnięcia tego obowiązku w sytuacji, kiedy organ wydał już decyzję
administracyjną w tym przedmiocie – pozew podlegał odrzuceniu z uwagi na
niedopuszczalność drogi sądowej, na podstawie art. 2 § 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1
k.p.c., o czym trafnie orzekł Sąd Apelacyjny.
Przesądzenie kwestii niedopuszczalności drogi sądowej czyni
bezprzedmiotowym odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Jedynie na marginesie można zauważyć, że udzielanie dotacji, w tym ze środków
unijnych odbywa się dwuetapowo. Pierwszy z nich obejmujący rozpoznanie przez
instytucję zarządzającą lub instytucję wdrażającą wniosku zgłoszonego przez
podmiot ubiegający się o dofinansowanie projektu, kończy się wydaniem decyzji
administracyjnej (o przyznaniu lub odmowie przyznania dofinansowania). Po
pozytywnym dla strony zakończeniu pierwszego etapu dochodzi do etapu drugiego
− zawarcia umowy, określającej warunki dofinansowania projektu. Działanie przez
PARP w ramach przyznanych ustawą kompetencji w zakresie zawierania umów
o dofinansowanie nie podważa zasadności zarzutu braku drogi sądowej w zakresie
roszczenia o stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku powódki do zwrotu dotacji
w sytuacji, kiedy została już wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie.
Administracyjny tryb dochodzenia zwrotu dotacji – jak wyżej wskazano – wynika
bowiem z ustawy o finasach publicznych.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną (art. 39814
k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11
i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 9 oraz § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
II CSKP 625/24
11
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Jacek Grela
Mariusz Załucki
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[a.ł]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.