Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
II CSKP 625/24
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
22 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Spółka chciała w sądzie uniknąć zwrotu dotacji unijnej. SN oddalił skargę kasacyjną

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spółka zawiesiła działalność 4 czerwca 2018 r., a podczas zapowiedzianych kontroli nie zastano nikogo uprawnionego do jej reprezentowania. Decyzją z 23 marca 2020 r. nałożono zwrot całej dotacji, 6 920 424,23 zł.

Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
Sygnatura
II CSKP 625/24

Dla firm: Gdy organ wydał już decyzję o zwrocie dotacji w trybie ustawy o finansach publicznych, żądanie ustalenia wygaśnięcia tego obowiązku nie może być rozpoznane przez sąd powszechny. Obrona przysługuje w postępowaniu administracyjnym.

Doszło zatem do wszczęcia procedury administracyjnoprawnej przewidzianej w art. 207 u.f.p. do dochodzenia zwrotu niewłaściwie wykorzystanej dotacji i w tym postępowaniu powódka dysponuje możliwością obrony w postępowaniu administracyjnym.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

II CSKP 625/24

POSTANOWIENIE

22 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Mariusz Załucki (przewodniczący)

SSN Jacek Grela

SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk (sprawozdawca)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 stycznia 2026 r. w Warszawie

skargi kasacyjnej P. spółki jawnej I.A., A.A. w C.

od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z 21 października 2020 r., VI ACz 522/20,

w sprawie z powództwa P. spółki jawnej w C.

przeciwko P. w W.

o ustalenie,

I. oddala skargę kasacyjną;

II. zasądza od powoda na rzecz P. w W. 12500 (dwanaście

tysięcy pięćset złotych) kosztów postępowania kasacyjnego z

odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za

czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego

orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

Jacek Grela

Mariusz Załucki

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

Uzasadnienie

P. spółka jawna w C., w pozwie skierowanym przeciwko P. w W. (dalej: P.),

domagało się m.in. ustalenia, że po jego stronie wygasł z dniem 30 września 2018 r.

II CSKP 625/24

2

obowiązek do zwrotu dofinansowania udzielonego przez P. z siedzibą w W. na

podstawie § 13 ust. 1 umowy z dnia 2 sierpnia 2013 r. o dofinansowanie nr (…) w

ramach działania 4.4. Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym osi

priorytetowej 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego

Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.

Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił w tej części pozew, a Sąd Apelacyjny

w Warszawie, postanowieniem z 21 października 2020 r. − oddalił zażalenie

powoda.

Z ustaleń Sądów meriti wynika, że 2 sierpnia 2012 r. P. (instytucja

wdrażająca) zawarła z P. sp. j. w. C. (beneficjentem) umowę o dofinasowanie

projektu pn. „Wdrożenie innowacyjnej technologii do produkcji stolarki okienno-

drzwiowej (…)”. Celem projektu było stworzenie nowej inwestycji, w związku

z dywersyfikacją produkcji i rozszerzeniem gamy wyrobów o zasadniczo zmiennym

produkcie z punktu widzenia rynku docelowego, który do tej pory nie był

produkowany przez żadnego innego producenta. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 umowy

powódka była zobowiązana do osiągnięcia założonych celów i wskaźników

określonych we wniosku o dofinansowanie oraz do zapewnienia trwałości efektów

projektu i utrzymania inwestycji na terenie województwa, w którym została

zrealizowana przez trzy lata od dnia zakończenia realizacji projektu. Ponadto

zobowiązała się do niedokonywania modyfikacji projektu, o którym mowa w art. 57

Rozporządzenia 1083/2006.

Stosownie do § 9 ust. 1 i 7 umowy powódka zobowiązała się do poddania

kontroli realizowanej przez Instytucję Zarządzającą, Instytucję Pośredniczącą,

Instytucję Audytową, Komisję Europejską, lub inną instytucję uprawnioną do

przeprowadzenia kontroli na podstawie odrębnych przepisów lub upoważnień.

Powódka zgodziła się udostępnić na żądnie tych instytucji oraz Europejskiego

Trybunału Rachunkowego wszelką dokumentację związaną z projektem

i realizowaną umową, zapewnić przedstawicielom instytucji przeprowadzającej

kontrolę nieograniczony dostęp do miejsc, w których realizowany jest projekt, do

systemu komputerowego i do wszystkich dokumentów oraz plików komputerowych

związanych z projektem. W czasie dokonywanej kontroli na miejscu powinny być

II CSKP 625/24

3

osoby kompetentne do udzielenia wyjaśnień na temat procedur, wydatków i innych

zagadnień związanych z realizacją projektu.

W § 12 umowy strony określiły sytuacje, w których instytucja wdrażająca

mogła wypowiedzieć umowę z zachowaniem miesięcznego terminu wypowiedzenia

albo ze skutkiem natychmiastowym. Zgodnie z § 13 ust. 1 umowy w razie

rozwiązania umowy w trybach, o których mowa w § 12 ust. 1-3, z zastrzeżeniem

ust. 2, beneficjent w terminie 30 dni od dnia rozwiązania umowy był zobowiązany

do zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla

zaległości podatkowych, naliczonymi od dnia przekazania środków na rachunek

bankowy beneficjenta do dnia ich zwrotu. W przypadku wykorzystania

dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystania dofinansowania

z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach

publicznych, pobrania dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

zastosowanie miały mieć przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 207 i nast.

tej ustawy). Przedmiotowe okoliczności zostały opisane również w § 12 ust. 3 pkt

12, 13, 14 jako podstawa wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym

oraz podstawa żądania zwrotu dofinansowania. W przypadku stwierdzenia

okoliczności, o których mowa w ust. 2, instytucja wdrażająca miała wezwać

beneficjenta do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych

wpłat dofinansowania, zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy o finansach publicznych

w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie tego

terminu, instytucja wdrażająca lub właściwa instytucja miała obowiązek wydać

decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się

odsetki.

Pozwana zawiadomiła powódkę o zaplanowanej na 26 lipca i 27 sierpnia

2018 r. kontroli. W żadnym z tych dni osoby uprawnione do przeprowadzenia

kontroli nie zastały nikogo uprawnionego do reprezentowania powódki, jak również

żadnego jej pracownika. Z dniem 4 czerwca 2018 r. powódka zawiesiła działalność

gospodarczą.

Na podstawie ustaleń wynikających z protokołów pokontrolnych, pozwana

uznała, że cele i efekty projektu nie zostały utrzymane w okresie trwałości, tj. do 30

II CSKP 625/24

4

września 2018 r., a ponadto zawieszenie przez powódkę działalności gospodarczej

w okresie trwałości projektu stanowiło zasadniczą modyfikację projektu, która miała

wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu, co z punktu widzenia

przyznanego dofinansowania ze środków publicznych należy traktować jako

modyfikację powodującą uzyskanie nieuzasadnionej korzyści. W konsekwencji tego

przyjęto, że doszło do naruszenia art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006

z dnia 16 czerwca 2010 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu

Społecznego, Europejskiego Funduszu Spójności i zapisów umowy

o dofinansowanie, co wypełniło dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27

sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz skutkowało koniecznością zwrotu

dofinansowania.

Pismem z 28 grudnia 2018 r. M. S.A. jako Regionalna Instytucja

Finansująca, stosownie do § 13 ust. 2 umowy i na podstawie art. 207 ust. 8 pkt 1

ustawy o finansach publicznych wezwała powódkę do zwrotu przyznanego

dofinansowania w wysokości 6 920 424,23 zł z odsetkami liczonymi jak od

zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu w terminie 14

dni od daty otrzymania wezwania. Następnie pismem z 27 listopada 2019 r.

pozwana zawiadomiła powódkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w

sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie projektu w

związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 ustawy z dnia

27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Decyzją (…) z 23 marca 2020 r.

pozwana nałożyła na powódkę obowiązek zwrotu całości udzielonego

dofinasowania.

W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Sądy meriti przyjęły, że o ile

żądanie ustalenia wygaśnięcia z dniem 30 września 2018 r. stosunku prawnego

wynikającego z umowy zawartej 2 sierpnia 2012 r. podlega rozpoznaniu przez sąd

powszechny, o tyle druga część roszczenia głównego, w ramach którego powódka

domagała się ustalenia, iż wygasł obowiązek zwrotu świadczenia na podstawie §

13 ust. 1 umowy – nie ma charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 w zw.

z art. 2 § 1 k.p.c. i w tym zakresie pozew powinien zostać odrzucony na podstawie

art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia z dnia 27

II CSKP 625/24

5

sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.,

dalej: u.f.p. z 2009 r.) to w postępowaniu administracyjnym rozstrzygane są kwestie

niewłaściwego wykorzystania funduszy i obowiązku ich zwrotu. Środki dotacji

wykorzystane przez beneficjenta niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi

(art. 207 ust. 1). W przypadku stwierdzenia wykorzystania środków niezgodnie

z przeznaczeniem, instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę

przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9). Od

decyzji tej beneficjent może złożyć odwołanie do instytucji zarządzającej

z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 207 ust. 12a). Do egzekucji

należności z tytułu zwrotu środków dotacji mają zastosowanie przepisy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 66 u.f.p.). Analogiczne regulacje

znalazły się w treści umowy stron z 2 sierpnia 2012 r. o dofinasowaniu projektu. We

wszystkich tego rodzaju sprawach droga sądowa jest więc wyłączona na podstawie

art. 2 § 3 k.p.c., gdyż przepis szczególny, którym jest art. 207 ust. 1, 8, 9, 12 a i 66

u.f.p. z 2009 r., przekazał te sprawy, mające z natury rzeczy charakter spraw

cywilnych, do właściwości innych organów (administracyjnych) (tak też

postanowienia SN: z 5 lipca 2013 r., IV CSK 12/13, z 21 marca 2013 r., III CZP

9/13).

Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało zaskarżone skargą kasacyjną

przez powódkę, która zarzuciła:

1) naruszeniu przepisów postępowania − art. 2 § 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

przez przyjęcie, iż sprawa o ustalenia braku podstaw do żądania przez pozwanego

zwrotu udzielonego dofinansowania ze środków pochodzących z funduszy

europejskich na podstawie postanowień umowy o dofinansowanie nie stanowi

sprawy cywilnej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 6b ust. 9 pkt 7 ustawy z dnia

9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

przez bezzasadne pominięcie okoliczności, że tryb zwrotu otrzymanego przez

powoda dofinansowania, określony w treści umowy o dofinansowanie, jest trybem

odrębnym od zawartego w art. 207 u.f.p.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości

II CSKP 625/24

6

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu

w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.

Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagał się jej oddalenia

i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.

Zgodnie z art. 1 w zw. z art. 2 § 1 k.p.c. zasadą jest rozpoznawanie spraw

cywilnych (ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego

oraz prawa pracy, jak również spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz

innych spraw, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się

z mocy ustaw szczególnych) przez sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do

właściwości sądów szczególnych, oraz przez Sąd Najwyższy.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że art. 1 k.p.c. wyróżnia dwie

kategorie spraw cywilnych − sprawy cywilne w znaczeniu materialnym oraz sprawy

cywilne w znaczeniu formalnym. Do pierwszej kategorii należą sprawy wynikające

ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa

pracy, a do drugiej − sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy

(np. administracyjne i karne), których rozpoznanie odbywa się według przepisów

Kodeksu postępowania cywilnego na mocy przepisów tego Kodeksu albo innych

ustaw.

Domniemanie drogi sądowej w sprawach cywilnych nie ma charakteru

bezwzględnego. Zgodnie z art. 2 § 3 k.p.c. nie są rozpoznawane w postępowaniu

sądowym sprawy cywilne (w znaczeniu materialnym), jeżeli przepisy szczególne

przekazują je do właściwości innych organów. W takich sytuacjach wyłączona

zostaje dopuszczalność drogi sądowej. Rezygnacja ustawodawcy z rozpoznawania

sprawy cywilnej przez sąd powszechny i Sąd Najwyższy oznacza, że sądy te nie

mają kompetencji do rozpoznania takiej sprawy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że droga

sądowa jest dopuszczalna zawsze wtedy, gdy powód opiera swoje roszczenie

procesowe na zdarzeniach prawnych, które mogą stanowić źródło stosunków

II CSKP 625/24

7

cywilnoprawnych. O odpuszczalności drogi sądowej nie decyduje obiektywne

istnienie prawa podmiotowego powoda, z którego wywodzi on zgłoszone pod osąd

roszczenie, lecz przesądzają o tym twierdzenia o istnieniu stosunku prawnego

z zakresu objętego pojęciem sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 i art. 2 § 3 k.p.c.

Kwalifikacja sprawy jako cywilnej prowadzi do wniosku o dopuszczalność drogi

sądowej, chyba że sprawa została z mocy ustawy przekazana do właściwości

innych organów lub sądów aniżeli sądy powszechne.

Dopuszczalność drogi sądowej jest pozytywną przesłanką procesową, od

której istnienia zależy dopuszczalność rozpoznania określonej sprawy przez sąd

powszechny (Sąd Najwyższy) i w konsekwencji możliwość rozstrzygnięcia

poddanego pod osąd tego sądu sporu. Brak takiej przesłanki procesowej powoduje

powstanie przeszkody procesowej (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.). Niedopuszczalność

drogi sądowej zachodzi, jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez sąd

powszechny, co może mieć miejsce, gdy sprawa nie jest sprawą cywilną (ani

w znaczeniu materialnym ani w znaczeniu formalnym) albo sprawa jest sprawą

cywilną w znaczeniu materialnym, lecz z mocy przepisu szczególnego została

przekazana do załatwienia innemu organowi niż sąd powszechny.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego wskazuje

się, że przyjęcie niedopuszczalności drogi sądowej i odrzucenie z tego powodu

powództwa w postępowaniu cywilnym jest możliwe w dwóch typach sytuacji. Po

pierwsze, może to nastąpić, gdy żądanie, z którym wystąpiono do sądu, nie jest

objęte gwarancją prawa do sądu, w tym dlatego, że nie stanowi ono „sprawy”

w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki TK: z 19 listopada 2001 r., K

3/00, OTK 2001, Nr 8, poz. 251; z 16 grudnia 2008 r., P 68/07, OTK-B 2008, Nr 10,

poz. 180; z 22 czerwca 2015 r., SK 29/13, OTK-A 2015, Nr 6, poz. 83;

postanowienie SN z 18 listopada 2008 r., II CSK 303/08, OSNC-ZD 2009, Nr C,

poz. 72). Po drugie − z zastrzeżeniem wyjątków, o których mowa w art. 1991 i art.

464 § 1 k.p.c. – kiedy podmiot inicjujący postępowanie wybrał niewłaściwą drogę

sądową, tj. skierował do sądu w postępowaniu cywilnym sprawę należącą do

kompetencji innego sądu niż sąd powszechny i Sąd Najwyższy. Taka sytuacja ma

miejsce, kiedy sprawa nie jest sprawą cywilną (w sensie materialnym albo

formalnym), jeśli ustawowo zastrzeżono dla niej właściwość innego sądu niż sąd

II CSKP 625/24

8

powszechny i SN (por. postanowienie SN z 21 maja 2002 r., IIICK 53/02, OSNC

2003, Nr 2, poz. 31), bądź wprawdzie jest taką sprawą, ale wyłączono ją spod

właściwości sądów powszechnych i Sądu Najwyższego i przekazano innym sądom

(por. postanowienie SN z 12 maja 2016 r., IV CSK 529/15, OSNC 2017, Nr 3, poz.

35).

Stwierdzenie przez instytucję zarządzającą, że doszło do wykorzystania

środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem

środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur

jak również pobrania środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje

obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta. Procedura odzyskiwania tych

środków została określona w sposób ramowy w art. 207 ust. 1 – 9 u.f.p. Zgodnie

z art. 60 pkt 1) u.f.p., kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach

określonych w niniejszej ustawie są środkami publicznymi, stanowiącymi

niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie o finansach publicznych w odniesieniu

do szczegółowych zasad i trybu postępowania zainicjowanego w celu odzyskiwania

takich środków, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania

administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 67 ust.1 u.f.p.).

W przypadku stwierdzenia przez organ, że środki przeznaczone na

realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są

wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem

procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobrane nienależnie lub w nadmiernej

wysokości − wydanie decyzji administracyjnej poprzedza wezwanie beneficjenta do

zwrotu tych środków w określonym terminie (art. 207 ust. 1 w zw. z ust. 8). Po

bezskutecznym upływie tego terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę

przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu

środków (art. 207 ust. 9 u.f.p.). W myśl art. 207 ust. 12 u.f.p. beneficjent ma prawo

złożyć odwołanie od tej decyzji do właściwej instytucji zarządzającej.

Z ustaleń faktycznych Sądów meriti wynika, że pozwana po wszczęciu

postępowania w trybie administracyjnym, wydała decyzję administracyjną, określając

II CSKP 625/24

9

wysokość nieprawidłowo wykorzystanej przez powódkę dotacji i kwotę podlegającą

zwrotowi. Doszło zatem do wszczęcia procedury administracyjnoprawnej

przewidzianej w art. 207 u.f.p. do dochodzenia zwrotu niewłaściwie wykorzystanej

dotacji i w tym postępowaniu powódka dysponuje możliwością obrony

w postępowaniu administracyjnym.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2025 r.,

I GSK 1179/25 − beneficjent pomocy finansowej z racji jej przyznania

i zatwierdzenia nie nabywa żadnych ostatecznych praw do przyznanej kwoty

pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało

obwarowane i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia

ściśle określone warunki. Warunki te mogą także wynikać z postanowień umowy

o dofinansowanie, których beneficjent z własnej woli zobowiązał się przestrzegać.

Z regulacji zawartych w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p.

wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze

środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami

określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi

przy ich wykorzystaniu, przy czym te „inne procedury”, o których mowa w art. 184

ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem

a instytucją zarządzającą bądź w dokumentacji konkursowej.

Na gruncie polskiego prawa obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych

w związku z nieprawidłowościami przy wydatkowaniu środków przekazanych

beneficjentom w ramach dotacji realizowany jest na podstawie przepisów ustawy

o finansach publicznych. Przyznane dofinansowanie stanowi bowiem środki

publiczne. Tryb udzielania dotacji, przekazywania i rozliczania ściśle regulują

przepisy ustawy i sama umowa o dofinansowanie. Zgodnie bowiem z art. 206 ust. 1

i 2 u.f.p., szczegółowe warunki dofinansowania projektu i jego rozliczenia powinna

określać umowa o dofinansowanie projektu. Umowa ta powinna w szczególności

zawierać regulacje dotyczące: opisu projektu lub zadania, w tym celu, na jaki

przyznano środki, terminu jego realizacji, harmonogramu dokonywania wydatków,

wysokości przyznanych środków, zobowiązania do poddania się kontroli i trybu

kontroli realizacji projektu lub zadania, zobowiązania do stosowania wytycznych;

formy zabezpieczeń należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy,

II CSKP 625/24

10

warunków rozwiązania umowy ze względu na nieprawidłowości występujące

w trakcie realizacji projektu; warunków i terminów zwrotu środków, w tym środków

nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub

w sposób nienależny.

Konkludując należy stwierdzić, że inkorporowanie w treści umowy stron

regulacji prawnych z ustawy o finansach publicznych, określających przesłanki

i tryb wypowiedzenia tej umowy oraz statuujących po stronie powódki obowiązek

zwrotu wypłaconej dotacji, nie wpływa na ocenę, że w zakresie żądania ustalenia

wygaśnięcia tego obowiązku w sytuacji, kiedy organ wydał już decyzję

administracyjną w tym przedmiocie – pozew podlegał odrzuceniu z uwagi na

niedopuszczalność drogi sądowej, na podstawie art. 2 § 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1

k.p.c., o czym trafnie orzekł Sąd Apelacyjny.

Przesądzenie kwestii niedopuszczalności drogi sądowej czyni

bezprzedmiotowym odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Jedynie na marginesie można zauważyć, że udzielanie dotacji, w tym ze środków

unijnych odbywa się dwuetapowo. Pierwszy z nich obejmujący rozpoznanie przez

instytucję zarządzającą lub instytucję wdrażającą wniosku zgłoszonego przez

podmiot ubiegający się o dofinansowanie projektu, kończy się wydaniem decyzji

administracyjnej (o przyznaniu lub odmowie przyznania dofinansowania). Po

pozytywnym dla strony zakończeniu pierwszego etapu dochodzi do etapu drugiego

− zawarcia umowy, określającej warunki dofinansowania projektu. Działanie przez

PARP w ramach przyznanych ustawą kompetencji w zakresie zawierania umów

o dofinansowanie nie podważa zasadności zarzutu braku drogi sądowej w zakresie

roszczenia o stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku powódki do zwrotu dotacji

w sytuacji, kiedy została już wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie.

Administracyjny tryb dochodzenia zwrotu dotacji – jak wyżej wskazano – wynika

bowiem z ustawy o finasach publicznych.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną (art. 39814

k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11

i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 9 oraz § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

II CSKP 625/24

11

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Jacek Grela

Mariusz Załucki

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.