Kredyt w CHF częściowo na płytę. SN uznał kredytobiorców za konsumentów

II CSKP 843/24

2

Wyrokiem z 18 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli

w Warszawie ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego do CHF,

sporządzona 29 sierpnia 2007 r., zawarta 4 września 2007 r. pomiędzy Bank1 S.A.

w K. Oddziałem w Ł. a powodami A.B. i B.B. jest nieważna w całości.

Wyrokiem z 29 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację.

Sąd drugiej instancji ustalił, że na podstawie wniosku z 16 lipca 2007 r.,

4 września 2007 r. pomiędzy Bank S.A. w W. a powodami została zawarta umowa

kredytu hipotecznego nr […] indeksowanego do CHF, sporządzona 29 sierpnia 2007

r. Zgodnie z umową bank udzielił kredytobiorcy kredytu w wysokości 560 275,15 zł

indeksowanego kursem waluty CHF. Kredyt miał charakter kredytu konsolidacyjnego,

przy czym jego część przeznaczona była na zobowiązania związane z działalnością

audio-wizualną prowadzoną przez powoda, tj. wydaniem płyty. W pozostałej części

środki przeznaczone były na remont budynku mieszkalnego należącego do

powodów. Kredytobiorcy byli bardzo ogólnie informowani na piśmie i ustnie o ryzyku

kursowym, nie wyjaśniono im, jak znaczny wzrost kursu CHF do PLN wpłynie na ratę

kredytu i przede wszystkim jego saldo do spłaty. Nie wyjaśniono im w żaden sposób,

jak pozwany tworzy tabele kursowe. Zaproponowany powodom kredyt był

nieadekwatny do ich potrzeb, wartości zabezpieczenia hipotecznego, sytuacji

rodzinnej,

życiowej

i

majątkowej.

Kredyt

w CHF został im przedstawiony jako korzystny. Powodowie zaufali doradcy. Nie

mogli nic zmienić w treści przedstawionej im umowy. Pośrednik wskazał im, że

zdolność kredytową uzyskają jedynie przy kredycie CHF. Zapewniono ich, że kredyt

w walucie miał nie różnić się od złotowego, gdyż miał być wypłacany w złotówkach

i spłacany w złotówkach. Dodano, że kredyty złotowe i indeksowane do CHF niewiele

się różnią i że walutowy jest równie dobrym kredytem. Przedstawione powodom na

piśmie oraz ustne pouczenia nie zawierały informacji, jak będzie zmieniać się saldo

kredytu i samej raty, gdy kurs franka będzie wynosił kolejno od 2,00 zł do 4,00 zł.

Pomimo tego, że na kilka lat przed zaciągnięciem zobowiązania, na rynku

odnotowany był wzrost kursu waluty CHF do złotego polskiego powyżej 3,0 zł,

powodom nie przedstawiono informacji o występujących wówczas maksymalnych

II CSKP 843/24

3

wartościach średniego kursu NBP, podobnie pominięto w pouczeniach informacje

o mających miejsce w latach wcześniejszych w innych krajach problemach

kredytobiorców ze spłatą kredytów związanych z obcą walutą w związku z ponad

dwukrotnym zwiększeniem się salda kredytu na skutek wahań kursowych.

Spłata kredytu miała nastąpić w 360 miesięcznych ratach równych odsetkowo

-kapitałowych, a oprocentowanie w dacie zawarcia umowy wynosiło 6,76% w skali

roku i składały się na nie: suma obowiązującej stawki DBCHF i marża Banku - 4,05%.

Oprocentowanie określono jako zmienne. Kredytobiorcy podpisali bardzo ogólne

oświadczenie o wyborze waluty obcej oraz ogólnie oświadczyli, że są świadomi

ryzyka kursowego. Kredyt został w całości wypłacony: 11 września 2007 r.

290 375,15 zł po kursie 2,2540 zł (128 826,60 CHF) oraz 28 września 2007 r.

269 900 zł po kursie 2,2209 (122 181,99 CHF).

Klient banku miał możliwość złożenia wniosku o restrukturyzację w momencie,

gdyby pojawiły się problemy ze spłatą. Powodowie skorzystali z tej możliwości

i aneksowali umowę. W okresie od 11 września 2007 r. do 3 kwietnia 2017 r. spłacili

226 434, 20 zł.

Sąd Okręgowy w całości podzielił rozważania Sądu Rejonowego w zakresie

uznania, że kwestionowane postanowienia umowne stanowią klauzule abuzywne,

a ich eliminacja skutkuje nieważnością całej umowy. Nie podzielił natomiast oceny

o bezwzględnej nieważności umowy z uwagi na jej sprzeczność z zasadami

współżycia społecznego. Podzielił również ustalenia, że powodom należy przypisać

status konsumentów.

Sąd Okręgowy nie zgodził z pozwanym, że postanowienia dotyczące

indeksacji zostały indywidualnie uzgodnione z powodami. Analiza zgromadzonych

dowodów wskazuje, że przedłożona im do podpisu umowa stanowiła wzorzec

stosowany przez stronę pozwaną, który nie podlegał negocjacjom, ani zmianom. Nie

zgodził się również z tym, że powodowie byli świadomi ryzyka kursowego oraz że

zostali prawidłowo o nim poinformowani.

Zdaniem Sądu drugiej instancji abuzywność klauzul przeliczeniowych

przejawia się w tym, że klauzule te nie odwołują się do obiektywnych wskaźników,

lecz pozwalają wyłącznie bankowi na określenie miernika wartości wedle swojej woli.

II CSKP 843/24

4

Niewskazanie przez bank w umowie kryteriów branych pod uwagę przy ustalaniu ww.

kursów powodowało również, że konsument był pozbawiony realnej kontroli działania

kredytodawcy, a w chwili zawarcia umowy nie był w stanie ocenić wysokości

wynagrodzenia banku, które ten zastrzeże z tytułu uprawnienia do ustalania kursu

wymiany walut. Tym samym, nie mógł on ocenić skutków ekonomicznych

podejmowanej przez siebie decyzji. Ponadto o abuzywności tych postanowień

świadczyła ich nietransparentność. W istocie więc kwestionowana umowa na

każdym etapie jej wykonywania dawała kredytodawcy możliwość wpływania na

wysokość świadczenia drugiej strony, która nie miała możliwości, aby takim

praktykom skutecznie się przeciwstawić. Bank przez wprowadzenie mechanizmu

waloryzacji do waluty obcej, w którym stosowane były dwa kursy - kurs kupna

(ustalenia salda zadłużenia) i kurs sprzedaży (do przeliczenia rat na PLN), zapewnił

sobie możliwość pobierania ukrytego zarobku. Taki zarobek stanowił spread,

któremu nie odpowiadała żadna usługa świadczona przez bank. Co więcej, ta opłata

była nieznana konsumentom w dacie zawarcia umowy i niemożliwa do oszacowania

nawet w dużym przybliżeniu. W ocenie Sądu Okręgowego o abuzywności

postanowień świadczył również fakt, że powodowie zostali obciążeni niczym

nieograniczonym ryzykiem związanym ze zmiennością kursu walut. Analiza

materiału dowodowego nie wskazuje, aby zostali oni pouczeni o takim ryzyku

kursowym w prawidłowy sposób.

Sąd drugiej instancji wskazał, że skutkiem uznania ww. postanowień za

niedozwolone klauzule umowne jest ich eliminacja z umowy zgodnie z art. 3851

§ 1 k.c. Przepis ten nie przewiduje bowiem możliwości zastąpienia wyeliminowanego

postanowienia innym. Skutkiem zatem będzie konieczność uznania umowy za

nieważną. Sąd Okręgowy nie znalazł także podstawy prawnej do poszukiwania innej

normy, zwłaszcza powszechnie obowiązującej, która miałaby zastąpić

wyeliminowane, abuzywne postanowienia umowy.

Powyższe orzeczenie zaskarżył skargą kasacyjną pozwany, zarzucając

naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 221 w zw. z art. 3851 § 1 w. zw. z art. 6 k.c. przez wadliwe zastosowanie

w sprawie i ustalenie, że nawet przy przyjęciu wszystkich kredytów konsolidowanych

II CSKP 843/24

5

jako kredytów związanych z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą,

to „absolutnie nie sposób przypisać” kredytowi konsolidacyjnemu związania

z prowadzoną działalnością gospodarczą i tym samym nawet jeśli powód zawarł

wszystkie kredyty konsolidowane jako przedsiębiorca, powyższe nie ma żadnego

wpływu na jego status przy kredycie konsolidacyjnym, co ostatecznie doprowadziło

do ustalenia statusu konsumenta przy umowie kredytu konsolidacyjnego po stronie

powodowej przy braku ustalenia, które z umów konsolidowanych miały związek

z prowadzoną działalnością i czy umowy kredytów konsolidowanych związanych

z działalnością miały charakter marginalny;

2. art. 221 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie oceny statusu

przedsiębiorcy po stronie powódki z uwagi na status przedsiębiorcy po stronie

powoda w sytuacji, gdy nie jest możliwe ocenianie tej samej czynności prawnej, a to

umowy kredytu konsolidacyjnego, który jest związany z działalnością gospodarczą

i działalnością konsumenta, dwutorowo;

3. art. 65 § 1 i 2 k.c. w związku z postanowieniami § 6 ust 1, § 9 ust. 2,

§ 10 ust 3 umowy kredytu w związku z art. 3851 § 1 k.c. przez wadliwą ich wykładnię

wyrażającą się w przyjęciu, że postanowienia indeksacyjne umowy kredytu rażąco

naruszały dobre obyczaje i jednocześnie interes kredytobiorcy jako konsumenta,

ponieważ dowolnie i jednostronnie pozwalał pozwanemu ustalać kursy waluty, do

której była indeksowana umowa kredytu, podczas gdy w rzeczywistości mechanizm

ten wskazywał, iż kursy te były kształtowane w oparciu o rynek międzybankowy,

zatem na podstawie czynników obiektywnych i niezależnych od banku;

4. art. 58 § 1 i art. 3851 § 1 k.c. przez wadliwe zastosowanie przywołanych

przepisów w realiach sprawy, to jest uznanie, że skutkiem stwierdzenia abuzywności

postanowień indeksacyjnych jest niemożność dalszego trwania umowy w ustalonym

przez strony kształcie, czyli jej nieważność, podczas, gdy taki skutek nie jest

przewidziany przez art. 3581 § 1 k.c.;

5. art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 3851 § 1 k.c. zw. z § 6 ust 1, § 9 ust.2, § 10 ust 3

umowy kredytu polegające na wadliwej ich wykładni przez przyjęcie, że

postanowienia indeksacyjne zawarte w spornej umowie stanowią świadczenie

II CSKP 843/24

6

główne umowy, podczas gdy prawidłowa ich interpretacja prowadzi do wniosku, iż

były one umownymi postanowieniami waloryzacyjnymi;

6. art. 358 § 2 k.c. i/lub art. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - prawo

wekslowe (dalej: „pr.weksl.”) przez ich niezastosowanie do spornej umowy w sytuacji,

gdy rekonstrukcja norm umownych w oparciu o powołane przepisy doprowadziłaby

do utrzymania umowy.

We wnioskach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia

w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona.

Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez kredytobiorcę nie

wyklucza uznania go za konsumenta. Dla tego rodzaju kwalifikacji prawnej

(jako profesjonalisty) decydujące powinny być cel zawarcia umowy oraz

bezpośrednie jej związanie z wykonywaną działalnością gospodarczą lub zawodową

(zob. postanowienie SN z 19 listopada 2025 r., I CSK 3324/24). Artykuł 221 k.c. nie

wskazuje, w jaki sposób oceniać status konsumenta w przypadku czynności, które

służą mieszanym (podwójnym) celom. Kwestia ta została rozstrzygnięta wprost

w motywach niektórych aktów prawa unijnego, według których osoba zawierająca

taką umowę powinna być uznawana za konsumenta, jeżeli cel związany

z działalnością gospodarczą lub zawodową jest do tego stopnia ograniczony, że nie

jest dominujący w kontekście całej umowy (zob. wyrok SN z 28 lutego 2025 r.,

II CSKP 1323/24).

Sąd drugiej instancji przedstawił przekonującą ocenę charakteru

zaciągniętego przez powodów kredytu konsolidacyjnego. Posłużył się przy tym

konkretnymi faktami, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Stwierdził bowiem m.in., że próżno szukać zarówno w umowie kredytu z 4 września

2007 r., jak i w treści wniosku kredytowego, jakichkolwiek zapisów i postanowień,

które mogłyby prowadzić do wniosku innego niż ten, że kredyt udzielany jest osobom

fizycznym bez żadnego związku z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą.

W istocie bowiem kredyt konsolidacyjny zaciągnięty został wspólnie przez

małżonków, a jego bezpośrednim celem było zaspokojenie wcześniej zaciągniętych

II CSKP 843/24

7

zobowiązań, w tym także hipotecznych, co miało w szczególności ustabilizować

sytuację finansową rodziny. Okoliczność, że powód prowadził w chwili zawierania

umowy działalność gospodarczą w żaden sposób nie determinuje bezpośredniego

celu, z którym wiązało się zawarcie umowy z 2007 r. Wiedzą powszechnie znaną jest,

że procedura udzielenia kredytu na cel związany z działalnością gospodarczą jest

istotnie różna od tej, jaka obowiązuje przy udzieleniu kredytu konsumentom. Bez

wątpienia, gdyby celem umowy kredytu konsolidacyjnego była produkcja płyty,

koniecznym warunkiem uruchomienia kredytu byłoby przedstawienie przez powoda

biznesplanu uwiarygodniającego zdolność kredytową. Takie warunki nie były

wymagane od powodów. Nie wynika to z treści umowy i wniosku kredytowego.

W konsekwencji trafnie uznał Sąd ad quem, że powodom należy przypisać status

konsumentów.

Następnie należy zauważyć, że w judykaturze Sądu Najwyższego dominuje

zapatrywanie, że klauzule kształtujące mechanizm indeksacji, zastrzeżone

w umowie kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej (denominowanego

w walucie obcej), określają główne świadczenie kredytobiorcy (zob. np. wyroki SN:

z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20;

z 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22;

z 9 kwietnia 2024 r., II CSKP 560/23). Pogląd ten uwzględnia stanowisko Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w orzecznictwie którego podkreśla się, że za

postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy”

w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają

podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu

charakteryzują tę umowę (zob. wyroki TSUE: z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler

i Káslerné Rábai, pkt 49-50; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Matei, pkt 54;

z 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, Van Hove, pkt 33; z 20 września 2017 r., C-186/16,

Andriciuc i in., pkt 35). Za takie uznawane są klauzule indeksacyjne (waloryzacyjne),

jak i postanowienia odnoszące się do ustalonego w walucie obcej mechanizmu

waloryzacji świadczeń, które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta

ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu

kredytu (zob. wyroki TSUE: z 20 września 2017 r., C-186/16, Andriciuc i in., pkt 37;

z 20 września 2018 r., C-51/17, OTP Bank i OTP Faktoring, pkt 68;

II CSKP 843/24

8

z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai, pkt 48; z 3 października 2019 r., C-260/18,

Dziubak, pkt 44).

Klauzule waloryzacyjne, które nie zostały wyrażone w umowie kredytu

w sposób jasny i precyzyjny, podlegają badaniu pod kątem spełnienia przesłanek

z art. 3851 § 1 k.c. Wymaganie wyrażenia warunku umownego prostym

i zrozumiałym językiem nakazuje, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty

konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także,

w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem

przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w stanie oszacować,

w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy

konsekwencje ekonomiczne (zob. postanowienie SN z 3 października 2024 r.,

I CSK 2639/24).

Sąd Najwyższy wyjaśnił m.in. w wyroku z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14

(OSNC 2016, nr 11, poz. 134), że postanowienia umowy (regulaminu), określające

zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie

kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie

kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień

umownych; kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi

obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami

i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu

wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od

swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili

jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych

spłacanych rat, służy określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie

postanowienia, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są

nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku; obarczają

kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron. Są

one niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy (banku)

w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie

wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego

z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (zob. też np. wyrok SN z 19 grudnia

2024 r., II CSKP 243/24, i powołane tam orzecznictwo).

II CSKP 843/24

9

W celu ustalenia, czy konkretne postanowienie umowne jest „nieuzgodnione

indywidualnie”, należy zbadać, czy konsument miał na treść danego postanowienia

„rzeczywisty wpływ” (art. 3851 § 3 zd. 1 k.c.). Nie wystarczy wykazać, że druga strona

umowy dowiedziała się o treści klauzuli w odpowiednim czasie. Dowód zaistnienia

okoliczności indywidualnego uzgodnienia treści postanowienia umowy lub wzorca

umownego nie dotyczy przy tym jedynie faktu prowadzenia w tym przedmiocie

między stronami negocjacji, lecz wspólnego ustalenia ostatecznego brzmienia

klauzuli (osiągnięcia konsensu) w wyniku „rzetelnych i wyrównanych negocjacji”. Nie

może o tym zawsze decydować wzmianka o indywidualnym uzgodnieniu, która

w niektórych przypadkach ma za zadanie jedynie stworzyć pozór wspólnych ustaleń.

Przesłanki kształtowania praw i obowiązków konsumenta za pomocą

ocenianego w aspekcie ewentualnej abuzywności postanowienia w sposób

„sprzeczny z dobrymi obyczajami” i „rażąco naruszający jego interesy” są dwiema

różnymi okolicznościami, które należy w toku kontroli wykazywać odrębnie. Uznanie

postanowienia za niedozwolone wymaga łącznej realizacji obu przesłanek. Trafnie

przy tym wskazuje się, że postanowienie umowne, które rażąco narusza interesy

konsumenta, zawsze okazuje się sprzeczne z dobrymi obyczajami, natomiast

klauzula, której treść jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, nie w każdym przypadku

równocześnie rażąco narusza interesy konsumenta. Dobrym obyczajem jest

kierowanie się zasadą szacunku wobec drugiego człowieka, a zatem sprzeczne

z dobrymi obyczajami są zachowania polegające na niedoinformowaniu, wywołujące

dezorientację czy błędne przekonanie, wykorzystywanie niewiedzy lub naiwności,

działania nieuczciwe czy nierzetelne, ukształtowanie stosunku prawnego

o charakterze zobowiązaniowym niezgodnie z zasadą równorzędności stron

(równowagi kontraktowej). Z dobrymi obyczajami kłóci się zatem takie postępowanie,

którego celem jest zdezorientowanie konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy lub

naiwności, ukształtowanie stosunku prawnego z naruszeniem zasady równości stron.

Chodzi więc o postępowanie, które potocznie jest rozumiane jako nieuczciwe,

nierzetelne, sprzeczne z akceptowanymi standardami działania. Ponadto dodaje się,

że sprawdzić należy, czy przedsiębiorca traktujący konsumenta w sposób

sprawiedliwy i słuszny mógłby racjonalnie spodziewać się, iż konsument ten przyjąłby

dane postanowienie w drodze negocjacji indywidualnych.

II CSKP 843/24

10

Natomiast za działania rażąco naruszające interesy konsumenta należy uznać

te, które są dla niego niekorzystne finansowo, wiążą się z nadmiernym wysiłkiem

organizacyjnym, polegają na nierzetelnym traktowaniu, wprowadzaniu w błąd czy

naruszaniu jego prywatności.

W niniejszej sprawie nie ma przekonujących argumentów opartych na

poczynionych ustaleniach faktycznych, z których wynikałoby, że pozwany wypełnił

obowiązek informacyjny oraz spełnił warunek indywidualnego uzgodnienia

postanowień umownych dotyczących szeroko rozumianych klauzul waloryzacyjnych,

we wskazanym powyżej rozumieniu. Z kolei naruszenie obowiązków: informacyjnego

oraz indywidualnego uzgodnienia wskazanych postanowień umownych sprawia, że

konsument potraktowany został nierzetelnie, a więc rażąco naruszono jego interesy,

co sprzeczne było – w chwili zawierania umowy – z dobrymi obyczajami. Należy

zwrócić uwagę bowiem, że wprawdzie w art. 3851 § 1 k.c. zostały wymienione różne

przesłanki kształtowania praw i obowiązków konsumenta za pomocą ocenianego

w aspekcie ewentualnej abuzywności postanowienia, to nie można tracić z pola

widzenia wskazanego powyżej wzajemnego przenikania się ich i uzupełniania.

Uznanie abuzywności głównych świadczeń stron, a takimi są postanowienia

zawierające klauzule kształtujące mechanizm indeksacji, zastrzeżone w umowie

kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej (denominowanego w walucie

obcej; zob. np. wyrok SN z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2,

poz. 20), pociąga za sobą dalsze konsekwencje. Problemy te zostały

w zdecydowanej większości rozwiązane w uchwale składu całej Izby Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118),

w której wskazano, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu

indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu

waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,

w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia

zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa

lub zwyczajów. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub

część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne

roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. W razie

II CSKP 843/24

11

niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu

indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.

Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych

z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,

w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie

postanowieniami umowy. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego

charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek

ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków

pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia

w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c., oddalił skargę

kasacyjną pozwanego i zgodnie z art. 108 § 1 i art. 98 k.p.c. rozstrzygnął o kosztach

postępowania kasacyjnego.

Jacek Grela

Mariusz Załucki Agnieszka Jurkowska-Chocyk

[S.J.]

[SOP]