Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanej, uznając zarzut za oczywiście bezzasadny

Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 13 czerwca 2025 r. sygn. akt IX Ka

1160/24, na skutek apelacji obrońcy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla

Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 28 maja 2024 r. sygn. akt XIV K 843/22, którym

to oskarżona M.T. została uznana za winną przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. w zb. z

art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu

II KK 330/26

2

obowiązującym w dacie popełnienia czynu, za które sąd wymierzył jej karę 4

(czterech) lat pozbawienia wolności, na podstawie art. 33 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1

k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu wymierzył oskarżonej

karę 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości każdej stawki

na kwotę 100 (stu) złotych (pkt I wyroku). Ponadto sąd I instancji na podstawie art.

45 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia

czynu orzekł wobec oskarżonej przepadek korzyści majątkowej uzyskanej z

popełnienia przestępstwa w kwocie 82 000 (osiemdziesięciu dwóch tysięcy) złotych

(pkt II wyroku). Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanej,

który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, tj.

art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., art. 176 Konstytucji RP, poprzez nierozpoznanie

zarzutów apelacji wniesionej przez stronę odwoławczą przez Sąd odwoławczy, w

konsekwencji czego apelacja została w istocie pominięta, a ustalenia i argumenty

strony odwoławczej nie zostały przez sąd odwoławczy rozważone ani odrzucone.

Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu.

Ponadto obrońca zawarł w kasacji także wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.

W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji obrońcy jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Podniesiony w kasacji obrońcy zarzut okazał się oczywiście bezzasadny,

co skutkowało rozpoznaniem tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia i oddaleniem

go przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535 § 3 k.p.k.

Oczywista bezzasadność kasacji ma bowiem miejsce, gdy już pobieżna analiza

podniesionych w niej zarzutów wskazuje, że są one nietrafne i nie mogą doprowadzić

do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu w postaci wzruszenia zaskarżonego

orzeczenia [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 1 lipca 2021 r. sygn. akt

II KK 184/21], a także, gdy skarżący kwestionuje jedynie ustalenia faktyczne, jednak

nie pod zarzutem błędu w ich ustaleniu, a pod pozornym zarzutem rażącego

naruszenia prawa procesowego (bądź materialnego), sprowadzającym się do

polemiki z zebranym i prawidłowo ocenionym sąd materiałem dowodowym, a w

sprawie nie wystąpiły uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k.

II KK 330/26

3

Z uwagi na konstrukcję i treść sformułowanego przez skarżącego kasacyjnie

zarzutu, Sąd Najwyższy przypomina, iż nie jest wystarczające samo stwierdzenie,

że sąd odwoławczy określonego zarzutu nie rozpoznał, naruszając art. 433 § 2 k.p.k.

lub nie rozważył go należycie, czym dopuścił się obrazy art. 457 § 3 k.p.k. Konieczne

jest natomiast wykazanie, iż przy dokonywaniu kontroli odwoławczej uchybienie

w rzeczywistości zaistniało, a przy tym także opisanie, na czym ono polegało oraz

wskazanie, dlaczego stanowi tak rażące naruszenie, że można w swych skutkach

przyrównywać je do uchybienia wagi bezwzględnej podstawy odwoławczej.

Jedynie literalne przywołanie w formułowanych zarzutach norm art. 433 § 2 k.p.k.,

(i art. 457 § 3 k.p.k.) sugerujące, iż kasacja dotyczy błędów popełnionych przez sąd

odwoławczy, podczas gdy w istocie kwestionowane jest rozstrzygnięcie zawarte

w orzeczeniu sądu I instancji nie może zostać potraktowane jako skutecznie

podniesiony zarzut kasacyjny. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania

odwoławczego doszło do tzw. efektu przeniesienia, czyli zaabsorbowania

do orzeczenia sądu ad quem uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji,

w wyniku nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania środka odwoławczego.

W kasacji winny wówczas zostać podniesione i opatrzone pogłębioną argumentacją

zarzuty wskazujące na wadliwe procedowanie tego sądu, w następstwie czego

doszło do przeniknięcia uchybienia, którego dopuścił się sąd a quo do orzeczenia

sądu drugiej instancji (postanowienie SN z 18 lipca 2024 r. sygn. akt V KK 119/24)

Analizując podniesione w kasacji argumenty wspierające podniesiony w niej

zarzut w kontekście przebiegu postępowania karnego w niniejszej sprawie oraz treści

uzasadnienia wyroku, nie sposób uznać, iż sąd II instancji, dokonując kontroli

zaskarżonego apelacją obrońcy orzeczenia, dopuścił się naruszeń art. 433 § 2 k.p.k.

i art. 457 § 3 k.p.k. Autor kasacji, choć powierzchownie formułuje zarzut w stosunku

do orzeczenia sądu II instancji, w istocie powiela twierdzenia uprzednio podniesione

w zwyczajnym środku odwoławczym, który został szeroko i rzetelnie rozważony

w toku postępowania odwoławczego, doprowadzając ów Sąd do zaaprobowania

sposobu procedowania sprawy przez sąd I instancji w kontekście rzekomego

nieprzeprowadzenia narady (s. 9-10 formularza uzasadnienia wyroku) oraz

ujawnienia dowodów w oparciu o art. 391 § 1 k.p.k. (s. 25-27 formularza

uzasadnienia wyroku)a także oceny wyjaśnień M.T. oraz świadków M.Z., R.K., P.K.,

A.M., J.K. i K.K. (s. 11-22 formularza uzasadnienia wyroku), a ostatecznie także i

II KK 330/26

4

ustaleń faktycznych, w tym, co do okoliczności uczestniczenia oskarżonej w

przestępczym procederze nawet w przypadku jej chwilowej nieobecności związanej

np. ze zwolnieniem lekarskim (s. 22-25 formularza uzasadnienia wyroku) i

prawnokarnej oceny zachowania oskarżonej (s. 28-29 formularza uzasadnienia

wyroku), dokonanej przez sąd a quo. W rezultacie przełożyło się to na utrzymanie w

mocy zaskarżonego apelacją wyroku. Skarżący natomiast nie sprecyzował, na czym

konkretnie miały polegać wyszczególnione w uzasadnieniu kasacji uchybienia w

rozpoznaniu wskazanych zarzutów apelacyjnych, zaś jego stanowisko ignorowało

odniesienia sądu odwoławczego zawierające analizę ocen i wniosków sądu

pierwszej instancji co do ujawnionych w sprawie dowodów, czy też kwestii

związanych z przebiegiem postępowania, omówionych na wskazanych powyżej

stronach uzasadnienia wyroku, sprowadzając ten nadzwyczajny środek odwoławczy

do wybiórczego komentowania fragmentów wywodów sądu ad quem, w oderwaniu

od całokształtu rozważań przeprowadzonych w toku postępowania apelacyjnego.

Dopełnieniem powyższych rozważań jest utrwalony w orzecznictwie Sądu

Najwyższego pogląd, dotyczący wykonania obowiązku z art. 457 § 3 k.p.k.

w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.). Z jednej strony

sposób realizacji tegoż obowiązku jest pochodną jakości i kompletności wywodu

zawartego w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, z drugiej zaś treści

zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Jeżeli bowiem

sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu dokonał wszechstronnej i

kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń

faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału

dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawił argumentację prawną, to oparcie

zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo

rozważone przez sąd pierwszej instancji, uprawnia sąd odwoławczy do ograniczenia

swojego uzasadnienia w znacznym zakresie oraz odesłania do argumentacji

przedstawionej przez sąd I instancji, a która dotyczyła kwestii stanowiącej podstawę

zarzutu apelacji (postanowienie SN z 11 października 2022 r. sygn. akt V KK 332/22).

Zestawiając więc uzasadnienia sporządzone przez sądy obu instancji - traktowanych

w zaistniałej sytuacji procesowej jako integralną całość - z zarzutami odwoławczymi

w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się braku rzetelności w

II KK 330/26

5

przeprowadzonej kontroli apelacyjnej. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego w

pełni zaś odpowiada wymogom określonym w art. 457 § 3 k.p.k.

Z tych też względów, Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście

bezzasadną, co czyniło bezprzedmiotowym rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie

wykonania zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie o obciążeniu skazanego kosztami

postępowania kasacyjnego oparto zaś o art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.

[WB]

[r.g.]