Nietrzeźwa kierująca cudzym autem. SN uchylił przepadek samochodu

II KK 347/25

2

Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku wyrokiem

nakazowym z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II K 357/25, po rozpoznaniu sprawy

M.D. orzekł kolejno:

I. uznał M.D. za winną tego, że w dniu 13 kwietnia 2025 r. w miejscowości

Ż., gmina S., woj. […] na drodze publicznej prowadziła pojazd mechaniczny marki M.

o nr rej. [...] w ruchu lądowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości z wynikiem badań:

I - 0,85 mg/l, II - 0,90 mg/l, III - 0,86 mg/l, IV - 0,80 mg/l alkoholu w wydychanym

powietrzu, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję występku z art. 178a § 1 k.k. i za to,

na mocy art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 k.k., wymierzył

jej karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki

dziennej na kwotę 20 złotych;

II. na podstawie art. 63 § 1 k.k., na poczet orzeczonej kary grzywny

zaliczył oskarżonej okres zatrzymania od dnia 13 kwietnia 2025 r. godz. 08:40 do

dnia 14 kwietnia 2025 r. godz. 13:30 przyjmując, że jest on równoważny dwóm

stawkom dziennym grzywny;

III. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonej zakaz

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat;

IV. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonej obowiązek

zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5 000 złotych;

V. na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 i 2 k.k. orzekł

przepadek samochodu osobowego marki M. o nr rej. [...];

VI. na podstawie art. 63 § 4 k.k., na poczet orzeczonego zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył oskarżonej okres

zatrzymania prawa jazdy od dnia 16 kwietnia 2025 r. do dnia 21 maja 2025 r.

Wyrok nie został zaskarżony przez którąkolwiek ze stron postępowania i

uprawomocnił się w dniu 12 czerwca 2025 r. (k. 66).

Od tego orzeczenia, kasację na niekorzyść skazanej wniósł Prokurator

Generalny, zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia przepadku pojazdu

mechanicznego (pkt V części dyspozytywnej wyroku), podnosząc zarzut rażącego i

mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego, a

mianowicie art. 44b § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k., poprzez orzeczenie na rzecz

II KK 347/25

3

Skarbu Państwa - w związku ze skazaniem M.D. za popełniony w dniu 13 kwietnia

2025 r. występek kwalifikowany z art. 178a § 1 k.k. - przepadku pojazdu

mechanicznego prowadzonego przez oskarżoną w czasie zdarzenia, w sytuacji gdy

nie stanowił on wyłącznej własności wymienionej, w konsekwencji czego w miejsce

przepadku pojazdu mechanicznego powinien zostać orzeczony przepadek jego

równowartości.

Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części – w zakresie zawartego w

pkt V rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego

i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie

z siedzibą w Świdniku do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Trafnie wskazano w kasacji, że z uwagi na to, iż oskarżona M.D. w dniu 13

kwietnia 2025 r. dopuściła się czynu wyczerpującego ustawowe znamiona występku

z art. 178a § 1 k.k., gdzie stan jej nietrzeźwości w czasie prowadzenia pojazdu

mechanicznego przewyższał zakreśloną przez ustawodawcę granicę, Sąd meriti był

– stosownie do dyspozycji art. 178a § 5 k.k. in principio, przy jednoczesnym braku

uznania, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi

okolicznościami – zobowiązany do orzeczenia przepadku uregulowanego w

dyspozycji art. 44b k.k.

Zgodnie z art. 44b § 1 k.k. wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka

przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym.

Jednakże zgodnie z art. 44b § 2 k.k., jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd

nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca

zbył, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, orzeka się przepadek

równowartości pojazdu. Za równowartość pojazdu uznaje się wartość pojazdu

określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo, a

w razie braku polisy – średnią wartość rynkową pojazdu odpowiadającego, przy

uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika,

pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, pojazdowi

II KK 347/25

4

prowadzonemu przez sprawcę, ustaloną na podstawie dostępnych danych, bez

powoływania w tym celu biegłego.

Trafnie podnosi Prokurator Generalny, że wadliwe było, zawarte w pkt V

części dyspozytywnej wyroku, rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, mocą którego

orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego marki M. o

nr rej. [...]. Wprawdzie bezspornym jest, że w czasie zdarzenia oskarżona kierowała

samochodem marki M. o nr rej. [...], jednakże z załączonych do akt sprawy

dokumentów wynikało, że pojazd ten nie stanowił jej własności i w czasie popełnienia

przypisanego jej czynu była ona jedynie jego użytkownikiem. Z treści notatki

urzędowej, sporządzonej na okoliczność podjętej interwencji policyjnej na miejscu

zdarzenia wynika, cyt.: „z uwagi, iż żaden pojazd nie był własnością kierujących

odstąpiono od procesowego zabezpieczenia pojazdów, przekazano je osobom

wskazanym przez kierujących” (k. 1). Wprawdzie do akt nie załączono wydruku

danych z systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, wskazujących na

właściciela samochodu marki M. o nr rej. [...], jednak z danych zgromadzonych na

podstawie art. 213 § 1 k.p.k. (k. 42) oraz oświadczeń złożonych przez M.D. w ramach

przesłuchania w charakterze podejrzanej (k. 20-21) wynikało, że wymieniona nie była

właścicielem przedmiotowego pojazdu. Ponadto, brak po stronie oskarżonej prawa

własności przedmiotowego pojazdu marki M. o nr rej. [...] został dodatkowo

udokumentowany na etapie postępowania wykonawczego, w ramach którego

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w […] potwierdził, iż w świetle zapisów

Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców właścicielem wskazanego pojazdu, od

dnia 21 lipca 2021 r., jest K.K. (k. 83-84).

Konieczne stało się zatem uchylenie wadliwego wyroku w zaskarżonej części

i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie

z siedzibą w Świdniku do ponownego rozpoznania.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Kazimierz Klugiewicz

Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz

[WB]

[r.g.]

II KK 347/25

5