Oskarżony leczony w szpitalu przez cały listopad. SN uchylił skazanie za groźby

II KK 353/26

2

G. Ż. został oskarżony o to, że:

1. w dniu 14 września 2024 r. w L. przy ul. […] wielokrotnie uderzał z otwartej

ręki po twarzy i po głowie M. B. czym spowodował u niej obrażenia w postaci

obrzęku tkanki podskórnej z podbiegnięciem krwawym barwy

ciemnowiśniowej o wymiarach 6x8 cm w okolicy czołowej lewej, podbiegnięcia

krwawego barwy sinej o wymiarach 3x4 cm w okolicy skroniowej lewej,

podbiegnięcia krwawego barwy sinej o wymiarach 8x1 cm w zakresie policzka

lewego oraz wylewu krwawego barwy bordowej o wymiarach 0,5 cm x 0,5 cm

w zakresie powierzchni wewnętrznej wargi górnej, co skutkowało

naruszeniem czynności narządu ciała pokrzywdzonej lub rozstrojem zdrowia

trwającym nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k.;

2. w listopadzie 2023 r., daty dziennej bliżej nieustalonej w L. przy ul. […]

przykładając nóż do szyi pokrzywdzonej wypowiadał groźby pozbawienia

życia do M. B. wzbudzając w niej uzasadnioną obawę, że groźba zostanie

spełniona, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.;

3. w dniu 14 września 2024 r. w L. przy ul. […] wypowiadał groźby pozbawienia

życia do M. B. wzbudzając w niej uzasadnioną obawę, że groźba zostanie

spełniona, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt

III K 28/25:

1. uznał G. Ż. za winnego pierwszego z zarzucanych mu czynów,

wyczerpującego dyspozycję art. 157 § 2 k.k. i za to na powołanej podstawie

skazał go i wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

2. uznał G. Ż. za winnego drugiego z zarzucanych mu czynów, wyczerpującego

dyspozycję art. 190 § 1 k.k. i za to na powołanej podstawie skazał go i

wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

3. uznał G. Ż. za winnego trzeciego z zarzucanych mu czynów, wyczerpującego

dyspozycję art. 190 § 1 k.k. i za to na powołanej podstawie skazał go i

wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

4. na podstawie art. 85 § 1 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary

pozbawienia wolności i wymierzył G. Ż. karę łączną 1 roku i 6 miesięcy

pozbawienia wolności.

Wyrok zawierał również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu (pkt V).

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 19 marca 2025 r.

II KK 353/26

3

Kasację od tego orzeczenia wniósł, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw

Obywatelskich, zaskarżając go w części tj. w zakresie uznania G. Ż. za winnego

popełnienia czynu opisanego w punkcie II aktu oskarżenia, na jego korzyść.

Skarżący zarzucił w kasacji: „rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k.

i art. 410 k.p.k., poprzez dokonanie dowolnej oraz nieopartej o całość ujawnionego

materiału dowodowego sprawy, oceny tegoż materiału, w szczególności

dokumentacji medycznej Szpitala w L., z której wynikało, że w okresie od 12

października 2023 r. do 28 grudnia 2023 r. G. Ż. przebywał na leczeniu w/w placówce

medycznej, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem skutkowało

uznaniem winy w zakresie zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II aktu

oskarżenia.”.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie

i przekazanie w tej części sprawy Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co pozwalało na jej rozpoznanie

i uwzględnienie w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Trafnie bowiem podniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, że wyrok w zaskarżonej

części został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego

wskazanych w zarzucie skargi.

Zgodnie z art. 410 k.p.k., podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt

okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Stosownie zaś do treści

art. 7 k.p.k., organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie

wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem

zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zgodzić się ze skarżącym,

że wszystkie przeprowadzone i ujawnione w toku przewodu sądowego dowody,

oceniane swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz

wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nie dają podstaw do ustalenia, że G. Ż.

w listopadzie 2023 r., daty dziennej bliżej nieustalonej w L. przy ul. […] przykładając

nóż do szyi pokrzywdzonej M. B. wypowiadał groźby pozbawienia życia wzbudzając

w niej uzasadnioną obawę, że groźba zostanie spełniona, czym wypełnił znamiona

czynu z art. 190 § 1 k.k. Ustalenie to pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z

II KK 353/26

4

treścią zaliczonej do materiału dowodowego dokumentacji medycznej Szpitala

w L. (k. 52-172, t. I) dotyczącej skazanego, z której wynika, że G. Ż. był

hospitalizowany w tej placówce nieprzerwanie od 12 października 2023 r. do 28

grudnia 2023 r. Karta informacyjna Oddziału Leczenia Alkoholowych Zespołów

Abstynencyjnych z dnia 28 listopada 2023 r. wskazuje, że od 12 października 2023

r. do 28 listopada 2023 r. przebywał on na tym oddziale, przy czym dokumentacja

nie zawiera wzmianki o udzieleniu mu przepustki (k. 135–142). Następnie, w dniu

28 listopada 2023 r., został przeniesiony na Oddział Psychiatryczny, gdzie

pozostawał do 28 grudnia 2023 r. Również w dokumentacji dotyczącej tego etapu

leczenia nie odnotowano udzielenia mu przepustki (k. 124–134). Zapisy odnotowane

w tym nieosobowym źródle dowodowym wskazują zatem, że okres hospitalizacji G.

Ż. obejmował cały miesiąc, w którym, według ustaleń Sądu Rejonowego, miał on

dopuścić się ww. przypisanego mu czynu. Była to okoliczność o istotnym znaczeniu

dla oceny możliwości jego obecności w miejscu zdarzenia. Wprawdzie, brak wpisów

dotyczących udzielenia przepustek nie uprawniał do kategorycznego stwierdzenia,

że skazany nie opuszczał szpitala, jednakże tym bardziej nie pozwalał na pominięcie

tej kwestii przy ustalaniu jego sprawstwa. Przyjęcie, że w listopadzie 2023 r. skazany

przebywał w mieszkaniu pokrzywdzonej i dopuścił się tam zarzuconego występku,

wymagało wyjaśnienia, czy w okresie leczenia rzeczywiście nieprzerwanie

pozostawał w tej placówce medycznej. Potrzeba taka uwidaczniała się tym bardziej

w świetle zeznań pokrzywdzonej, której depozycje nie cechowały się dostateczną

precyzją w zakresie określenia daty tego zdarzenia. Podczas pierwszego

przesłuchania, mającego miejsce w dniu 15 września 2024 r., M. B. opisując

zdarzenie polegające na przyłożeniu jej noża do szyi i wypowiedzeniu groźby

pozbawienia życia, zeznała bowiem: „[n]a pewno 4 miesiące temu, tego roku, nie

potrafię dokładnie sprecyzować daty” (k. 3v., t. I). Natomiast podczas rozprawy

przeprowadzonej w dniu 4 marca 2025 r., oznajmiła „[t]o było w tamtym roku najpierw

przyłożył mi nóż do szyi, a drugi raz pobił mnie jak był pijany.” (k. 202v, t. II).

Wypowiedzi te nie potwierdzały zatem umiejscowienia czynu w listopadzie 2023 r.,

lecz odnosiły go do innego okresu, przypadającego już na rok 2024. Chociaż

pokrzywdzona, dwukrotnie składając jeszcze zeznania w toku postępowania

przygotowawczego, odwoływała się również do okresu wskazanego w zarzucie, a po

odczytaniu wcześniejszych depozycji na rozprawie potwierdziła ich zgodność z

prawdą, to ww. okoliczność, zwłaszcza w zestawieniu z dokumentacją medyczną

II KK 353/26

5

skazanego, wymagała szczególnie wnikliwego rozważenia. Tymczasem z materiału

aktowego sprawy nie wynika, aby przed wydaniem wyroku Sąd Rejonowy mimo

dysponowania dokumentacją medyczną i zaliczenia jej w poczet materiału

dowodowego, zwrócił się do Szpitala w L. celem ustalenia, czy skazany przez cały

okres hospitalizacji faktycznie przebywał na oddziałach, czy korzystał z przepustek

nieodnotowanych w przekazanej dokumentacji albo czy samowolnie opuszczał

placówkę. Nie uzyskano zatem informacji pozwalających usunąć zasadniczą

rozbieżność między przyjętym czasem popełnienia czynu a udokumentowanym

pobytem skazanego w szpitalu. Oceny tej nie podważa okoliczność, że w sprawie

nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie wyroku. Wprawdzie jego brak

ogranicza możliwość odtworzenia toku rozumowania Sądu meriti, lecz nie

uniemożliwia kontroli zgodności rozstrzygnięcia z ujawnionym materiałem

dowodowym. Wniosek o wadliwości postępowania tego Sądu wynika bowiem z

zestawienia czasookresu przypisanego czynu z dokumentacją medyczną i

zeznaniami pokrzywdzonej a także z niewyjaśnienia i nieskonfrontowania

wskazanych wyżej rozbieżności.

Ponieważ ustalenie Sądu Rejonowego stanowiło rezultat dowolnej oceny

dowodów, dokonanej z naruszeniem zasad logiki, wskazań wiedzy oraz

doświadczenia życiowego, bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału

dowodowego zgromadzonego w sprawie, to tym samym Sąd ten rażąco uchybił

zarówno regulacji z art. 7 k.p.k., jak i art. 410 k.p.k., skoro przeprowadził w ten sposób

ocenę zebranych w sprawie dowodów, wbrew zawartych w nich regułom. Istotność

wpływu tego uchybienia na treść zaskarżonego wyroku jest też niewątpliwa, skoro

determinowało ono treść tego orzeczenia w postaci rozstrzygnięcia

o odpowiedzialności karnej za tak przypisany czyn.

Z tych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej

przypisanego G. Ż. czynu z art. 190 § 1 k.k., tj. rozstrzygnięcia zawartego w punkcie

II części dyspozytywnej wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi

Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania. Ponownie

rozpoznając sprawę Sąd ten uniknie uchybień będących podstawą uwzględnienia

kasacji i rozpozna sprawę zgodnie z obowiązującym prawem procesowym,

uwzględniając całokształt materiału dowodowego, dokonując jego gruntownej

analizy.

II KK 353/26

6

Dodatkowo nadmienić należy, iż uchylenie wyroku w zaskarżonej części, skutkuje

ex lege rozwiązaniem węzła kary łącznej orzeczonej w punkcie IV zaskarżonego

wyroku, zatem zbędne było uchylanie rozstrzygnięcia zawartego w tym punkcie (zob.

m.in. wyrok SN z 23 lutego 2011 r.; postanowienia SN: z 11 maja 2017 r., akt II KK

127/17; z 11 grudnia 2019 r., V KK 617/19).

Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.

[J.J.]

[r.g.]

Małgorzata Bednarek

Paweł Bucoń

Anna Dziergawka