Sędzia SN powołany z udziałem nowej KRS wyłączony od rozpoznania kasacji

Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego M. P. złożył wniosek o wyłączenie

SSN Igora Zgolińskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. II KK 415/24

wskazując, że ze względu na uzyskanie statusu sędziego Sądu Najwyższego przez

sędziego w konkursie z udziałem KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw rozpoznanie

przez SSN Igora Zgolińskiego niniejszej kasacji prowadziłoby do naruszenia

standardu bezstronności sądu wskazanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust 1.

EKPC oraz do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt.

2 k.p.k. Wskazał też na orzeczenia Sądu Najwyższego, w których doszło do

uwzględnienia podobnych wniosków dotyczących sędziego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

II KK 415/24

2

Wniosek okazał się zasadny, a zatem ujawniła się konieczność wyłączenia

od orzekania SSN Igora Zgolińskiego w niniejszej sprawie. Okoliczności na nią

wskazujące były przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia

23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7) oraz w

uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I

KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a w zakresie statusu Krajowej Rady

Sądownictwa także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2

czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zachowują one swoją aktualność także na gruncie

niniejszej sprawy.

W uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia

2020 r. (BSA I-4110-1/2020) wskazano wyraźnie, że „nienależyta obsada sądu w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu

bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy

z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

ustaw.” Sąd Najwyższy argumentował w tym orzeczeniu, że „powołanie do Sądu

Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga

więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których

rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu

widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. Brak

takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały

się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o

polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych

warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych.

Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej instancji, mającego

kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i dokonywania

wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już efektywnej kontroli,

pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki bezstronności i

niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane na urząd

sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. Z tego powodu dochowanie

najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest decydujące dla

II KK 415/24

3

oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje niezawisłości i

bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym składzie tego Sądu.”

Zatem w stosunku do osób powołanych na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego

nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu niezawisłości, o którym mowa w

cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów wskazywanych wielokrotnie w

orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów.

Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]