Obrońca kwestionował sędziego powołanego z udziałem nowej KRS, kasacja oddalona

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z

II KK 503/25

2

dnia 24 września 2024 r., sygn. akt III K 610/23, M. O. został uznany za winnego

zarzucanych mu trzech czynów wyczerpujących dyspozycję art. 207 § 1 k.k. i za to

na podstawie art. 207 § 1 k.k. wymierzono mu jednostkowe kary po 5 miesięcy

pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1

k.k. kary orzeczone za poszczególne przestępstwa połączono i wymierzono

oskarżonemu karę łączną roku pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej

kary łącznej warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat.

Na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego środek

karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną W. O. w jakikolwiek

sposób oraz zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 100

metrów przez okres 3 lat.

Na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązano oskarżonego do

powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Na podstawie art. 73 § 2 k.k.

oddano oskarżonego M. O. w okresie próby pod dozór kuratora sądowego.

Sąd meriti rozstrzygnął o kosztach sądowych postępowania

pierwszoinstancyjnego.

Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem

z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt X Ka 49/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten

sposób, że:

- w pkt I w zakresie zarzucanych oskarżonemu czynów uznał M. O. za winnego

tego że:

a/ w okresie od bliżej nieustalonego dnia maja 2018 roku do 3 maja 2021 roku w

mieszkaniu nr […] przy ul. Z. w W. znęcał się psychicznie nad synem M. O. 1 w ten

sposób, że będąc pod wpływem alkoholu prowokował i wszczynał awantury,

podczas których był wobec niego agresywny i wulgarny, poniżał go, ubliżał i

wyzywał słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, utrudniał zamieszkanie, a

ponadto w okresie od maja 2018 roku daty bliżej nieustalonej do 17 lipca 2019 roku

kierował wobec niego groźby pozbawiania życia lub zdrowia, które wzbudziły w

pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione oraz znęcał się nad nim

także fizycznie, w ten sposób, że używał wobec pokrzywdzonego siły fizycznej w

II KK 503/25

3

postaci popychania, tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 207 § 1

k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 207 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

oraz tego, że:

b/ w okresie od bliżej nieustalonego dnia maja 2018 roku do 20 listopada 2021 roku

w mieszkaniu nr […] przy ul. Z. w W. wielokrotnie, w krótkich odstępach czasu, w

wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc pod wpływem alkoholu kierował

groźby pozbawienia życia i zdrowia wobec W. 1. O. , używając przy tym słów

znieważających, tj. ubliżając i wyzywając słowami powszechnie uznanymi za

obelżywe, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że

zostaną spełnione, tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 190 § 1

k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. i za to, na

podstawie 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym

w dacie czynu, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. kary po 5 miesięcy pozbawienia

wolności orzeczone w punktach I a i I b połączył i wymierzył oskarżonemu karę

łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności.

W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok oraz

rozstrzygnął o kosztach sądowych postępowania drugoinstancyjnego.

Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie

kasację wniósł obrońca.

W kasacji skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k., polegającą na nienależytym obsadzeniu składu Sądu Okręgowego w

Warszawie, poprzez udział w składzie orzekającym sędziego X.Y., której powołanie

do pełnienia funkcji sędziego sądu okręgowego zostało poprzedzone rekomendacją

Krajowej Rady Sądownictwa uformowanej w sposób niezgodny z Konstytucją RP, tj.

na mocy przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku. Tym samym wskazana

sędzia uzyskała nominację do sądu wyższej instancji w oparciu o wniosek organu

co do którego działalności istnieje szereg zastrzeżeń, co z kolei powoduje sytuację,

w której osoby rekomendowane przez Krajową Radę Sądownictwa nie spełniają

kryteriów niezawisłości i bezstronności, co stanowi w konsekwencji bezwględną

II KK 503/25

4

przesłankę odwoławczą.

Opierając się na tym zarzucie obrońca wniósł o uchylenie wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie wniósł o oddalenie kasacji

jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w

stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535

§ 3 k.p.k., bez udziału stron.

Analiza akt postępowania karnego prowadzi do wniosku, że w niniejszej

sprawie nie zachodziła podnoszona przez obrońcę skazanego nienależyta obsada

składu Sądu Okręgowego w Warszawie, która stanowiłaby bezwzględną przyczynę

odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Obrońca skazanego wskazał, że wadliwość obsady Sądu odwoławczego

wynikała z faktu, że w składzie tego sądu orzekała sędzia, która uzyskała

nominację na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości Sądu

Najwyższego wadliwość składu Krajowej Rady Sądownictwa po nowelizacji ustawy

o KRS z 2017 r. Pogłębioną argumentację w tym zakresie przedstawił Sąd

Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca

2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, stwierdzając m.in., że: „Krajowa Rada Sądownictwa

ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r., poz. 3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym,

którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art.

187 ust. 1”.

Z powyższego wynika m.in. fakt, że sędzia powołany przy udziale Krajowej

Rady Sądownictwa w obecnym kształcie nie korzysta już z funkcjonującego

dotychczas in gremio oraz a priori domniemania niezawisłości i bezstronności. Z

II KK 503/25

5

powyższego może wynikać niespełnienie przez sędziego minimalnego standardu

gwarantującego stronom postępowania prawo do sądu w rozumieniu

konstytucyjnym i konwencyjnym. Należy wszak zwrócić uwagę, że w uchwale

składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20) uznano,

że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może zachodzić

wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu

niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ale

jedynie „w konkretnych okolicznościach”.

Z kolei w cytowanej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.

podkreślono, że „brak [jest] podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu

powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie

przez Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego

standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie

obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”. Oznacza to, że dla udowodnienia

zaistnienia nienależytej obsady sądu nie wystarczy wskazać na instytucjonalną

nieprawidłowość powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z

udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r.

Konieczne jest natomiast ustalenie in concreto, że sędzia nie gwarantuje chociażby

minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uzasadnić

odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu cytowanych

uchwałach Sądu Najwyższego.

W tym kontekście argumentacja obrońcy okazała się nieprawidłowa, skoro w

przeważającej części odwołują się do orzecznictwa w zakresie skutków wadliwości

składu Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 r. w odniesieniu do powołanych przy

jej udziale sędziów Sądu Najwyższego. Sytuacje te jednak zasadniczo różnią się od

siebie. O ile bowiem w przypadku sędziów Sądu Najwyższego, którzy uzyskali

nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nienależytą obsadę sądu przyjmuje się a priori,

o tyle sytuacja taka nie zachodzi wobec sędziów sądu powszechnego (zob. pkt 2

II KK 503/25

6

uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP

2/22).

W niniejszej sprawie – w której zarzut nienależytej obsady sądu dotyczą

sędziego sądu okręgowego, a zatem sądu powszechnego – konieczne jest

wykazanie konkretnych okoliczności dowodzących stronniczości sędziego,

wynikających np. z tajnego sposobu obrad KRS w zakresie kandydatury,

negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, niekorzystnego

dla kandydata porównania jego osiągnięć z osiągnięciami kontrkandydatów, krótkiej

ścieżki jego awansu (zob. szerzej uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I

KZP 2/22, s. 28-29). Obrońca skazanych sygnalizując zaistnienie bezwzględnej

przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie wskazał na

jakąkolwiek okoliczność, chociażby uprawdopodabniającą, brak bezstronności

sędziego X.Y.. Zasadnie to podkreślono w pisemnej odpowiedzi na nadzwyczajny

środek zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując także innych podstaw do uwzględnienia

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, kasacja została oddalona w formule

kwalifikowanej – jako oczywiście bezzasadna w rozumieniu przepisu art. 535 § 3

k.p.k.

Ponadto orzeczono o opłacie na rzecz obrońcy z urzędu za sporządzenie i

wniesienie kasacji oraz zwolniono skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za

postępowanie kasacyjne.

[J.J.]

[a.ł]

Jacek Błaszczyk