Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części o okresie próby dla W. S. i R. G.

II KK 51/26

2

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wyrokiem z dnia 3

marca 2022 r. (sygn. akt III K 1156/16), uznał W. S. za winnego popełnienia czynu z

art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzył mu karę

2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 4 lat

próby. Tym samym wyrokiem R. G. został uznany za winnego czynu z art. 18 § 3 k.k.

w zw. z art. 231 § 2 k.k., za co Sąd wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat

próby.

Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji, wyrokiem z dnia 15

czerwca 2023 r. (sygn. akt IX Ka 1106/22), zmienił zaskarżone orzeczenie w ten

sposób, że złagodził wymiar kar odpowiednio do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia

wolności wobec W. S. oraz do 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności wobec R.

G., redukując jednocześnie okresy próby dla obu oskarżonych do lat 3. Powyższy

wyrok sądu odwoławczego został jednak uchylony wyrokiem kasatoryjnym Sądu

Najwyższego z dnia 16 października 2024 r. (sygn. akt II KK 102/24), a sprawę

przekazano do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia

30 stycznia 2025 r. (sygn. akt IX Ka 1099/24) wydał rozstrzygnięcie o treści zbieżnej

z poprzednim orzeczeniem instancji odwoławczej, wymierzając W. S. karę 1 roku i 6

miesięcy pozbawienia wolności, a R. G. 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, w

obu przypadkach z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okresy 3 lat próby.

Kasację od tego prawomocnego wyroku na korzyść obu skazanych wniósł

Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając go w części dotyczącej kary, a konkretnie

w zakresie braku rozstrzygnięcia w trybie art. 538 § 3 k.p.k. Rzecznik zarzucił

zaskarżonemu orzeczeniu rażącą obrazę prawa procesowego, tj. art. 538 § 3 k.p.k.,

polegającą na zaniechaniu obligatoryjnego zaliczenia na poczet nowo orzeczonego

okresu próby czasu, w którym skazani podlegali już reżimowi probacji po

uprawomocnieniu się pierwszego wyroku sądu odwoławczego. Skarżący wskazał, że

okres ten, biegnący od dnia 15 czerwca 2023 r. do dnia 16 października 2024 r.,

wyniósł 16 miesięcy i 1 dzień, a jego niezaliczenie skutkuje nieuzasadnionym

wydłużeniem realnej dolegliwości wyroku oraz odsunięciem w czasie terminu

zatarcia skazania. W konkluzji Rzecznik wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej

II KK 51/26

3

części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia

sentencji o brakujące rozstrzygnięcie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna, co pozwoliło

na jej uwzględnienie w całości.

Sąd Najwyższy w pełni podziela argumentację podniesioną w kasacji, uznając

za zasadne stanowisko o obligatoryjnym charakterze normy wynikającej z art. 538 §

3 k.p.k. Przepis ten nakazuje, aby w razie ponownego orzekania kary z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania, na poczet nowo wyznaczonego okresu próby zaliczyć

okres próby upływający od uprawomocnienia się uchylonego wyroku do daty jego

uchylenia. W realiach niniejszej sprawy doszło do ewidentnego przeoczenia tej

powinności przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Bezsporne jest, że skazani od

czerwca 2023 r. do października 2024 r. przez ponad 16 miesięcy pozostawali pod

rygorem wynikającym z prawomocnego (wówczas) orzeczenia, co musi znaleźć

odzwierciedlenie w ostatecznym ukształtowaniu kary. Brak stosownego

rozstrzygnięcia w sentencji wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r. stanowi rażące

naruszenie prawa, które ma bezpośredni i istotny wpływ na sytuację prawną

oskarżonych, faktycznie wydłużając okres ich probacji ponad ramy wyznaczone

przez ustawodawcę.

Ponieważ brak ten nie może zostać uzupełniony w trybie sprostowania czy

uzupełnienia wyroku na podstawie art. 420 k.p.k., konieczne stało się uchylenie

orzeczenia w zaskarżonym zakresie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy, stosując wprost art. 538

§ 3 k.p.k., dokona stosownego zaliczenia, co pozwoli na prawidłowe i zgodne z

prawem sfinalizowanie postępowania karnego wobec W. S. i R. G..

[J.J.]

[r.g.]

Barbara Skoczkowska Zbigniew Puszkarski Włodzimierz Wróbel