Poniedziałek Wydanie nr 37

Sygnatura akt
II KO 219/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział II
Rodzaj
Zarządzenie
Data orzeczenia
17 grudnia 2025 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Skazany ponownie kwestionował sędzię powołaną przez neo-KRS. SN nie wznowił sprawy z urzędu

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

Skazany A.K., skazany wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie II AKa 74/23, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że w składzie orzekała sędzia powołana przez KRS w nowym składzie.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy ustalił, że wniosek powtarzał wcześniejszy, oparty na tej samej podstawie, a dodane przez skazanego okoliczności (wysokość kary, oddalenie wniosków dowodowych, powiązania polityczne prokuratora) nie wskazywały na brak niezawisłości sędzi.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, a zażalenie na zarządzenie nie przysługuje.

Dlaczego

Powoływanie się wyłącznie na tryb powołania sędziego, bez wskazania dodatkowych okoliczności podważających jej niezależność, nie uzasadnia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Dla firm

Samo powołanie sędziego przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. nie oznacza automatycznie nienależytej obsady sądu. Wadliwość trzeba wykazać w konkretnych okolicznościach naruszających niezawisłość i bezstronność.

Więcej o sprawie

To drugi wniosek skazanego oparty na tej samej podstawie. Wcześniejszy, sygn. II KO 195/25, zarządzeniem z 28 października 2025 r. również nie doprowadził do wznowienia.

Uwadze Sądu Najwyższego nie uszło, iż jest to kolejny wniosek skazanego o wznowienie postępowania oparty na tej samej podstawie, tj. orzekaniu w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie sędzi X. Y.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział II
Sygnatura
II KO 219/25

Treść orzeczenia

II KO 219/25

ZARZĄDZENIE

Dnia 17 grudnia 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik

w sprawie A.K.

skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 189 § 1 k.k. i in.

w kwestii sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14

listopada 2023 r., II AKa 74/23,

1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdzam podstaw do

wznowienia postępowania z urzędu,

2. odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem, że

zażalenie nie przysługuje.

Uzasadnienie

Skazany A,K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie II AKa 74/23,

albowiem w składzie orzekającym zasiadała sędzia X. Y., która została powołana

na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie przez Krajową Radę

Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. Zdaniem wnioskodawcy sąd z udziałem tej sędzi „nie spełnia

minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości”, co wynika z szeregu

orzeczeń Sądu Najwyższego, TSUE i ETPCz. Skazany uznał, że w związku z

podniesionymi okolicznościami zaistniały podstawy do wznowienia postępowania.

II KO 219/25

2

Sygnalizacja istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. okazała się

niezasadna.

W uchwale trzech Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-

1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że

„nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także

wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w

sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy

o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość

procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia

standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Pogląd ten znalazł potwierdzenie w uchwale I KZP 2/22 z dnia 2 czerwca

2022 r., w której Sąd Najwyższy podkreślił, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że

każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania

udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie

spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem

jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja

zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali

nominacje w takich warunkach”. Powyższe oznacza, że wydanie orzeczenia przez

sąd powszechny, w składzie, którego zasiada sędzia, który dostał powołanie w

wadliwej procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie

stanowi automatycznie uchybienia, które kwalifikowane jest z art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. a brak bezstronności i niezawisłości takiego sądu należy ustalić in concreto.

Podnoszenie przez skazanego, iż w składzie orzekającym Sądu

Apelacyjnego w Lublinie w sprawie II AKa 74/23 zasiadała sędzia X. Y., powołana

przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.,

bez podania dodatkowych okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak jej

niezależności od władzy wykonawczej, nie mogą skutkować przyjęciem, że w tym

postępowaniu odwoławczym zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

II KO 219/25

3

Uwadze Sądu Najwyższego nie uszło, iż jest to kolejny wniosek skazanego o

wznowienie postępowania oparty na tej samej podstawie, tj. orzekaniu w

postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie sędzi X. Y.

Tożsamy wniosek złożył skazany pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w

dniu 3 października 2025 r. Również w tym piśmie jako podstawę żądania skazany

wskazał bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku

z udziałem w składzie orzekającym instancji apelacyjnej sędzi X. Y.. Także i w tym

przypadku skazany odwołał się do powołania sędzi przez „neo-KRS”. Wniosek

skazanego został zarejestrowany pod sygnaturą II KO 195/25. Zarządzeniem z dnia

28 października 2025 r., w trybie art. 542 § 3 k.p.k., stwierdzono brak podstaw do

wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu

zakończonego prawomocnie przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie postępowania z

uwagi na zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k. Treść tego zarządzenia jest skazanemu znana, albowiem jego odpis

odebrał w dniu 31 października 2025 r. (k – 17 akt II KO 195/25). Z sobie tylko

znanych powodów skazany ponowił wniosek, dodatkowo odwołując się do takich

okoliczności jak: orzeczenie zbyt wysokiej kary (tak wysokie kary zapadają „w

sprawach o zabójstwa i usiłowanie zabójstwa”), bezrefleksyjne popieranie

oskarżenia, oddalenie wniosków dowodowych w postępowaniu

pierwszoinstatcyjnym, czy powiązanie polityczne naczelnika Prokuratury Okręgowej

w Z..

W rozpoznawanym wniosku A.K. nie podnosi „nowych” (w stosunku do

pisma z dnia 3 października 2025 r.) okoliczności, które wskazywałyby, iż skład

Sądu Apelacyjnego w Lublinie z udziałem sędzi X. Y. nie jest sądem ustanowionym

ustawą, a ona sama nie daje gwarancji niezawisłości i bezstronności. Należało więc

uznać, że nie doszło do naruszenia prawa w postaci art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

poprzez udział w składzie orzekającym wskazanej Sędzi, powołanej w wyniku

procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład

ukształtowano w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Z tych powodów należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia

postępowania z urzędu.

II KO 219/25

4

[WB]

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.