Zarzut wadliwej obsady sądu przy warunkowym zwolnieniu. SN nie wznowił sprawy z urzędu

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r. w sprawie VIII Kow 3248/24, Sąd

Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie odmówił skazanemu A.O.

warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia

wolności.

II KO 234/25

2

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skazany i wniósł zażalenie. Po jego

rozpoznaniu Sądu Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca

2025 r., II AKzw 197/25, utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.

Pismem datowanym na 20 października 2025 r., zatytułowanym „Wniosek;

Skarga nadzwyczajna”, A.O. wystąpił o wznowienie postępowania w przedmiocie

warunkowego przedterminowego zwolnienia podnosząc, iż Sąd orzekający był

nienależycie obsadzony - w sprawie orzekał sędzia Sądu Apelacyjnego X.Y.

powołany w wadliwej procedurze, który nie daje gwarancji bezstronności i

niezawisłości wymaganej przepisami Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw

Człowieka oraz Karty Praw Podstawowych. Skazany odwołał się w uzasadnieniu do

orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazując, iż doszło do zaistnienia bezwzględnej

przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., co winno skutkować

rozpoznanie jego „wniosku przez Sąd należycie obsadzony”, „uchyleniu wyroku

apelacyjnego i cofnięciu sprawy do Sądu Rejonowego”, ponownego rozpoznania

sprawy „przez Sąd należycie obsadzony” i „zweryfikowania pozostałej obsady Sądu

w obu instancjach w kwestii nienależytej obsady Sądu”.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż postępowania o warunkowe przedterminowe

zwolnienie skazanego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, prowadzone

było w pierwszej instancji przed Sądem Okręgowym Warszawa – Praga w

Warszawie, zaś w drugiej – w związku z zażaleniem skazanego – przed Sądem

Apelacyjnym w Warszawie. Oba orzeczenia zostały wydane w formie postanowień.

Poczynione wyjaśnienie wynika z faktu, iż skazany w złożonym w dniu 20

października 2025 r. piśmie wnioskował o „uchyleniu wyroku apelacyjnego i

cofnięciu sprawy do Sądu Rejonowego”, co jest nieporozumieniem.

Wznowienie postępowania w postępowaniu wykonawczym w przedmiocie

warunkowego przedterminowego zwolnienia jest możliwe ale tylko w ograniczonym

zakresie, tj. wówczas, gdy zakończyło się ono wydaniem postanowienia o

udzieleniu warunkowego zwolnienia albo o odwołaniu warunkowego zwolnienia,

gdyż postanowienia w tym przedmiocie są orzeczeniami, które kończą

postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Takich cech nie posiada

postanowienie o odmowie warunkowego przedterminowego zwolnienia, które nie

II KO 234/25

3

jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, o jakim mowa w art. 540 § 1

k.p.k. Zgodnie bowiem z obowiązującymi regulacjami (art. 161 § 3 i 4 k.k.w.)

postanowienie takie nie zamyka skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o

warunkowe przedterminowe zwolnienie po upływie określonego czasu od

zapadnięcia negatywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, ponadto

zastosowanie może mieć tryb postępowania przewidziany w art. 24 § 1 k.k.w. (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r., V KO 43/15).

Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić brak podstaw do

wznowienia z urzędu postępowania w związku z sygnalizacją zaistnienia w sprawie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu

Apelacyjnego w Warszawie orzekającego w sprawie II AKzw 197/25, gdyż

orzeczenie, którego dotyczy sygnalizacja zaistnienia bezwzględnej przyczyny

odwoławczej nie należy do kategorii orzeczeń kończących definitywne

postępowanie sądowe.

[WB]

[a.ł]