Zażalenie sędzi na zatrzymanie prawa jazdy trafi do innego sądu

Sąd Rejonowy w Zamościu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą

przekazania sprawy o sygn. akt II Kp 767/25 innemu sądowi równorzędnemu z

uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że przedmiotem sprawy jest zażalenie

X. Y., reprezentowanej przez obrońcę, na zatrzymanie prawa jazdy w dniu 5

listopada 2025 r. Wskazano również, iż skarżąca jest obecnie sędzią Sądu

Okręgowego w Zamościu, jednakże przez wiele lat (do dnia 21 marca 2023 r.) była

II KO 239/25

2

sędzią Sądu Rejonowego w Zamościu, a nadto w tymże sądzie „prowadzi jeszcze

jedną sprawę”.

Zdaniem Sądu wnioskującego w tej sytuacji przedmiotowa sprawa „z uwagi

na potrzebę kształtowania społecznego przekonania o bezstronności sądów,

powinna być rozpoznana przez inny sąd równorzędny”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Określona w treści art. 37 § 1 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady

rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie

powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne

względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie ww. unormowania uzasadniają tylko

takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub

stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie o braku warunków do rozpoznania

w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienia SN: z 13 lipca

1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2006 r., II KO

27/06; z 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07; z 15 maja 2008 r., III KO 30/08; z 16

grudnia 2021 r., II KO 112/21; z 9 lipca 2024 r., IV KO 71/24). Wśród okoliczności

uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji są zatem te, w których

konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania, z sądem

miejscowo właściwym, może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy

ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju

nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia

służbowych powiązań sędziów tego sądu (zob. postanowienia SN: z 14 lipca 2010

r., sygn. akt V KO 66/10, z 14 kwietnia 2021 r., IV KO 26/21; z 31 stycznia 2025 r.,

II KO 136/24).

Mając na uwadze powyższe uwarunkowania należy zgodzić się z

argumentacją Sądu wnioskującego, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia

za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu, skoro autorem zażalenia jest adwokat reprezentujący sędziego

Sądu Okręgowego w Zamościu X. Y., która uprzednio przez wiele lat orzekała w

Sądzie Rejonowym w Zamościu. Wprawdzie nie ma żadnych racjonalnych

II KO 239/25

3

przesłanek, by twierdzić, że sędziowie Sądu właściwego nie są, w realiach sprawy,

zdolni do wydania bezstronnego orzeczenia, jednakże w odbiorze społecznym,

rozstrzyganie przez Sąd Rejonowy w Zamościu o dalszym toku postępowania (w

przedmiocie złożonego zażalenia), może budzić wątpliwości związane z warunkami

do obiektywnego i bezstronnego orzekania.

W świetle tych okoliczności uznać należało, że dobro wymiaru

sprawiedliwości przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy innemu sądowi

równorzędnemu i to poza obszarem właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w

Zamościu.

Z tych też względów Sąd Najwyższy, orzekł jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]