Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie procesu jako oczywiście bezzasadnego

Do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek R.B., uprzednio M.F.,

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt II AKa 255/17. We

wniosku R.B. wskazał, że zostało pogwałcone jego prawo do obrony. Skarżący

II KO 42/26

2

zarzucił także, że został skazany przez sędziego, który „był współpracownikiem

Służb Bezpieczeństwa za czasów komuny”. Zakwestionował też ocenę zebranych

w sprawie dowodów. Wskazał również, że ma problemy natury psychicznej i winien

być skierowany na obserwację psychiatryczną. Skarżący jednocześnie wniósł o

ustanowienie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kolejnego

wniosku o wznowienie postępowania. W kolejnych pismach datowanych na dzień

16 marca 2026 r. oraz 29 kwietnia 2026 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek

uzupełniając go o dalszą argumentację.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek R.B. jest oczywiście bezzasadny, co obligowało do odmowy jego

przyjęcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia

wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 (adwokata, radcy prawnego,

radcy Prokuratorii Generalnej RP) bez wzywania do usunięcia jego braków

formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do

okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie

postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Z treści tego przepisu wynika

obowiązek sądu rozstrzygającego w przedmiocie wznowienia w zakresie

przeprowadzenia wstępnej kontroli wniosku pod kątem jego ewentualnej

bezzasadności o charakterze oczywistym, która wynikać może również z tego, że

okoliczności i argumenty na które wnioskodawca wskazuje ze swej natury nie mogą

uruchomić procedury wznowieniowej, gdyż błędnie je zakwalifikowano do

określonej grupy kodeksowych podstaw wznowienia.

Treść wniosku R.B. jednoznacznie wskazuje, że podniesione przez niego

argumenty – wbrew jego twierdzeniom – nie mieszczą się w katalogu przesłanek

wznowienia postępowania określonych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b

k.p.k. Skazany odwołał się wprawdzie do przesłanki z art. 540 § 2 k.p.k. (propter

decreta), posiłkując się wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

(ETPCz) z 11 maja 2023 r. (Sprawa Lalik przeciwko Polsce; skarga nr 47834/19),

jednakże nie dostrzegł, że omawiane rozstrzygnięcie organu międzynarodowego

dotyczy sytuacji procesowej zgoła odmiennej, aniżeli ta, w której znajduje się

skazany. W wyroku tym ETPCz podkreślił bowiem, że dowody z nieformalnych

II KO 42/26

3

rozmów z policją bez dostępu do obrońcy nie mogą być wykorzystywane do

łamania prawa do milczenia i prawa do pomocy. Tymczasem z akt niniejszej

sprawy jednoznacznie wynika, że skazany wielokrotnie był pouczany o prawie do

niezwłocznego kontaktu z wybranym przez siebie obrońcą, w tym obrońcą z urzędu,

jeżeli wykaże, że nie stać go na obrońcę z wyboru (vide k. 11, k. 86, k. 97 akt

sprawy). Nigdy z tej możliwości na etapie postępowania przygotowawczego nie

skorzystał, nie zgłaszając w tym zakresie żadnych żądań. Co więcej, w protokole

zatrzymania osoby z dnia 7 kwietnia 2016 r. skazany oświadczył wprost, że nie ma

żadnych zastrzeżeń co do zatrzymania, nie chce nikogo informować o zatrzymaniu,

w tym adwokata (k. 10v akt sprawy). Skazany nie zgłosił także żadnych żądań w

momencie ustnego przedstawiania mu zarzutów (k. 86 akt sprawy), przesłuchania

w charakterze podejrzanego (k. 88 akt sprawy), czy posiedzenia w przedmiocie

tymczasowego aresztowania (k. 103 akt sprawy). Z kolei w trakcie postępowania

sądowego korzystał z pomocy obrońcy z urzędu. Dopiero na rozprawie w dniu 28

października 2016 r. (k. 127v akt sprawy) skazany podniósł zastrzeżenia

dotyczące sposobu przesłuchiwania go na etapie postępowania przygotowawczego,

jednakże wyjaśnienia te zostały uznane przez Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w

Warszawie za niewiarygodne (k. 317v- 322 akt sprawy). Stanowisko Sądu w tym

zakresie zostało rzetelnie i precyzyjnie uargumentowane w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku (vide k. 317v- 322 akt sprawy). Co równie istotne, skazany

nie kwestionował sposobu przesłuchiwania go na etapie postępowania

przygotowawczego w apelacji wniesionej na jego rzecz przez obrońcę z urzędu.

Odnosząc się z kolei do pozostałych okoliczności zawartych we wniosku

stwierdzić należy, że pismo skazanego R.B. nie zawiera argumentacji, która

pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające

wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – § 3 k.p.k. Podkreślić należy, że

sprawa tego samego skazanego o wznowienie postępowania zawisła już przed

Sądem Najwyższym. W wyniku złożenia przez skazanego wniosku o wznowienie

postępowania i wyznaczenie mu obrońcy z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k.

R.B. (wówczas jeszcze F.) został wyznaczony obrońca z urzędu w osobie adw. G.C.

w celu ewentualnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu

20 sierpnia 2019 r. wyznaczony obrońca złożył wniosek o wznowienie

II KO 42/26

4

postępowania w sprawie (k. 458-462 akt sprawy). Postanowieniem z dnia 15

stycznia 2020 r., sygn. akt II KO 64/19, Sąd Najwyższy oddalił wniosek obrońcy

skazanego uznając, że jest on bezzasadny. Analizując treść uzasadnienia tego

orzeczenia w kontekście argumentacji zawartej w złożonym obecnie wniosku i

pismach uzupełniających wskazać należy, że skazany po raz kolejny powołuje się

na okoliczności, które były już przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania i

do których szczegółowo i wyczerpująco odniósł się Sąd Najwyższy (zob. w/w

postanowienie z dnia 15 stycznia 2020 r. wraz z uzasadnieniem, wskazane akta o

sygn. II KO 64/19).

Pozostałe twierdzenia skarżącego dotyczące sędziego rozpoznającego

sprawę w I instancji mają charakter insynuacji, pomówień i zniewag w odniesieniu

do sędziego sadu powszechnego i nie pozostają w jakimkolwiek związku z

podstawami wznowieniowymi.

Biorąc powyższe pod uwagę, nie dostrzegając także, aby zachodziły inne

okoliczności, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu wniosku o wznowienie

postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że jest on bezzasadny w stopniu oczywistym.

Jednocześnie należało stwierdzić, że skazany w sposób wystarczająco

precyzyjny wskazał powody, dla których uważał za zasadne wznowienie

postępowania w jego sprawie. W tych okolicznościach bezprzedmiotowe było

ustanowienie dla niego obrońcy z urzędu.

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]