Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i utrzymał areszt wobec M. M. po uchyleniu wyroku

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji obrońcy M. M. oskarżonego o

przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., wyrokiem z dnia 15

kwietnia 2026 r., w sprawie o sygn. akt II KK 86/26, uchylił w zaskarżonej części

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2025 r., w sprawie II

AKa 196/24 oraz utrzymany nim w mocy w tej części wyrok Sądu Okręgowego w

Warszawie z dnia 6 listopada 2023 r., w sprawie XII Ka 76/23 - i przekazał sprawę

Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

II KZ 23/26

2

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy zastosował na

podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 258 § 1, 2 i 4 k.p.k. wobec M. M. środek

zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do

dnia 14 lipca 2026 r.

Zażalenie na to postanowienie złożył osobiście oskarżony, który zarzucił, że

bezpodstawnie zastosowano po raz drugi tymczasowe aresztowanie w tej samej

sprawie. Podniósł, że odbywa karę pozbawienia wolności z innej sprawy, a

tymczasowe aresztowanie uniemożliwi mu kontynuowanie nauki zawodu. W

konkluzji wniósł o uchylenie zastosowanego wobec niego tymczasowego

aresztowania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Zażalenie oskarżonego nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu

wykazano prawidłowo istnienie przesłanki z art. 249 § 1 k.p.k., która w ogóle

umożliwia stosowanie środków zapobiegawczych – przepis ten stanowi bowiem, iż

środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku

postępowania wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo,

że oskarżony popełnił zarzucone mu przestępstwo. Stosując izolacyjny środek

zapobiegawczy podniesiono, że wyroki obu sądów rozpoznających sprawę zostały

co prawda uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania sądowi I

instancji, nastąpiło to jednak z powodu wadliwej obsady sądu okręgowego, nie zaś

uznanych przez Sąd Najwyższy wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego.

Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Sąd Najwyższy stwierdza, że w

świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, wykazanych prawidłowo zwłaszcza w

uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, istnieje duże prawdopodobieństwo

popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Podkreślenia wymaga, że

przesłanka z art. 249 § 1 k.p.k. wymaga jedynie ustalenia dużego

prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, nie zaś pewności co do tego stanu

rzeczy.

Trafnie też wykazał Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, że

wysokość grożącej oskarżonemu kary w sytuacji, gdy M. M. w postępowaniu

pierwszo-instancyjnym wymierzono karę 12 lat pozbawienia wolności, uzasadniała

II KZ 23/26

3

konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania przez zastosowanie

tego najsurowszego środka zapobiegawczego (art. 258 § 2 k.p.k.).

Jak zaznaczył Sąd, istnieje realne prawdopodobieństwo, iż może dojść do

skazania na taką samą karę, zaś – „Sama w sobie ta okoliczność powoduje, że

istnieje ze strony oskarżonego realna obawa, że nie będąc pozbawiony wolności

może on ukrywać się lub w inny bezprawny sposób utrudniać postępowanie karne”.

Przypomnieć należy, że podstawy stosowania tymczasowego aresztowania,

określone w art. 258 § 2 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki stosowania tego

środka zapobiegawczego. Przepis ten stwierdza, że jeśli oskarżonemu zarzuca się

popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której

górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go

na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania

tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku

postępowania może być uzasadniona grożącą oskarżonemu surową karą (por.

uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., I

KZP 18/11, OSNKW 2012, z. 1, poz. 1; postanowienia SN: z dnia 11 lutego 2025 r.,

III KZ 4/25, Lex nr 3827425; z dnia 30 grudnia 2024 r., II KZ 65/24, LEX nr

3827903).

Przepis art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania co do

istnienia obawy, że oskarżony będzie - z uwagi na grożącą mu karę - bezprawnie

utrudniał postępowanie, a tym samym nie ma w tym wypadku konieczności

dodatkowego wykazywania, iż zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia

się oskarżonego. Innymi słowy, nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, czy

oskarżony podejmował już w przeszłości konkretne działania w tym kierunku.

Wysokość nieprawomocnie orzeczonej wobec oskarżonego przez Sąd I instancji

kary pozbawienia wolności, przy uwzględnieniu charakteru sprawy i rodzaju

ciążącego na oskarżonym zarzutu, w pełni uprawniały do zastosowania wobec

niego najsurowszego z przewidzianych prawem środków zapobiegawczych.

Dlatego analizując treść zarzutów zażalenia jednoznacznie stwierdzić

należy, że nie podważyły one w żadnym stopniu toku rozumowania Sądu

Najwyższego stosującego tymczasowe aresztowanie. Sąd Najwyższy w składzie

rozpoznającym przedmiotowe zażalenie podziela także przekonanie Sądu I

II KZ 23/26

4

instancji, że zastosowanie na obecnym etapie postępowania środków

zapobiegawczych o wolnościowym charakterze nie byłoby wystarczające, by w

pełni zabezpieczyć prawidłowy tok prowadzonego po raz kolejny postępowania

odwoławczego.

Trzeba zauważyć, że odbywanie przez oskarżonego kary pozbawienia

wolności orzeczonej w innej sprawie nie tylko nie sprzeciwia się stosowaniu

tymczasowego aresztowania w sprawie niniejszej, ale sam ten fakt [odbywanie

innej kary] nie zabezpieczałby w wystarczający sposób prawidłowego przebiegu

powtórnego postępowania w sprawie o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1

k.k., chociażby z tej przyczyny, że nie można wykluczyć ewentualnego udzielenia

M. M. przerwy w odbywaniu prawomocnie orzeczonej kary bądź czasowej

przepustki. Podobnie okoliczność, że w toku postępowania w sprawie dotyczącej

przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. stosowano wcześniej

tymczasowe aresztowanie, nie stoi na przeszkodzie ponownemu zastosowaniu

tego środka zapobiegawczego przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym

w sytuacji uchylenia prawomocnego wyroku i przekazania sprawy do ponownego

postępowania, o ile zostały spełnione przesłanki to umożliwiające.

W konsekwencji więc, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 249 § 1

k.p.k., art. 258 § 1, 2 i 4 k.p.k. oraz art. 257 § 1 k.p.k. zastosowanie tymczasowego

aresztowania było zasadne.

Natomiast brak jest przesłanek negatywnych wskazanych w art. 259 § 1 i 2

k.p.k., które nakazywałyby odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania.

Jakkolwiek stosowanie tego środka zapobiegawczego może w pewnym stopniu

utrudnić oskarżonemu dokończenie nauki zawodu, to okoliczność ta nie może na

obecnym etapie postępowania spowodować odstąpienia od tymczasowego

aresztowania, skoro inne środki zapobiegawcze w realiach procesowych niniejszej

sprawy nie zabezpieczą prawidłowego przebiegu postępowania.

Mając powyższe fakty na uwadze, nie uwzględniono zażalenia oskarżonego

II KZ 23/26

5

[J.J.]

[a.ł]

Marek Pietruszyński Andrzej Stępka Dariusz Świecki