Sąd Najwyższy nie przywrócił K.J. terminu na wniosek o uzasadnienie wyroku

Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r., wydanym

w sprawie o sygn. akt II AKa 4/24, nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego K.J. o

przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia

wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 maja 2024 r., wydanego w sprawie

o sygn. akt II AKa 4/24.

II KZ 31/25

2

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w całości przez obrońcę

skazanego, który - na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. - zarzucił: „obrazę art. 126 § 1

k.p.k. poprzez niezasadne przyjęcie, iż stan psychiczny opisany przez K.J. w okresie

po wydaniu wyroku przez Sąd II instancji w komparycji z jego uwarunkowaniami

zdrowotnymi stwierdzonymi w niniejszej sprawie przez biegłych nie stanowił

przeszkody niezależnej i niemożliwej do pokonania przez skazanego dla dokonania

czynności o której przywrócenie terminu wnosi”.

W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez

przywrócenie K.J. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II AKa 4/24 przez Sąd

Apelacyjny w Lublinie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył również skazany K.J. Jak wynika

z treści środka odwoławczego, skazany odwoływał się do okoliczności

wskazywanych w poprzedniej korespondencji, przyznał, że korzystał z pomocy

obrońcy z urzędu, jednakże obecnie znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż nietrafne,

zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie zamyka mu de facto drogę,

do wykazania przed Sądem Najwyższym w drodze kasacji, iż został skazany za

czyny których nie popełnił.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada przepisom prawa, zaś wniesione

środki odwoławcze nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie ponownie przypomnieć należy, co zresztą wielokrotnie podkreślał

Sąd Najwyższy, że na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży nie

tylko obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie

czynności procesowej w przewidzianym terminie, ale też uprawdopodobnienie, że

nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj. przedstawienia przekonywującego

uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń (art.

126 § 1 in principio k.p.k.). Warunkiem merytorycznego uwzględnienia takiego –

złożonego w trybie art. 126 § 1 k.p.k. – wniosku jest zatem wykazanie, że uchybienie

terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, a więc takich, których strona

nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym

czasie (zob. postanowienia SN: z 26 maja 2015 r., IV KZ 24/15; z 10 lutego 2017 r.,

IV KZ 1/17; z 14 grudnia 2017 r., V KZ 48/17; z 25 lipca 2019 r., V KZ 25/19; z 16

II KZ 31/25

3

lutego 2021 r., II KZ 1/21). Tak zakreślonej powinności, w realiach przedmiotowej

sprawy, strona nie dopełniła.

Jak słusznie podkreślił to Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia, w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne szczególne okoliczności,

które uniemożliwiałyby skazanemu dokonanie omawianej czynności procesowej w

ustawowo przewidzianym terminie. Bezsporne jest przecież, że K.J. był obecny na

ogłoszeniu wyroku wydanego w dniu 23 maja 2024 r. przez Sąd Apelacyjny w

Lublinie, w sprawie o sygn. akt II AKa 4/24, a także został w prawidłowy sposób

pouczony o treści art. 457 § 1 i 2 k.p.k., tj. o terminie i sposobie złożenia wniosku o

sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i doręczenie go oraz o sposobie

wniesienia kasacji (vide protokół rozprawy apelacyjnej - k. 954). Jednakże taki

wniosek - o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku Sądu

odwoławczego - został przez K.J. złożony dopiero w dniu 17 czerwca 2025 r. (k. 990).

W tej sytuacji zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału II

Sądu Apelacyjnego w Lublinie odmówił jego przyjęcia, jako złożonego po terminie.

Zasadnie bowiem uznano, że skazany uchybił terminowi do złożenia takiego

wniosku, gdyż zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. wniosek powinien być złożony w terminie

7 dni od daty ogłoszenia wyroku (k. 992).

Odnotować również należy, że wniosek obrońcy inicjujący niniejsze

postępowanie incydentalne, złożony w dniu 15 lipca 2025 r., nie wskazywał w sposób

należyty i racjonalny, aby rzeczywiście wystąpiły owe przyczyny od strony niezależne,

które uniemożliwiałyby skazanemu dokonanie omawianej czynności procesowej w

ustawowym terminie (k. 1001). Jak słusznie podkreślił to Sąd Apelacyjny w Lublinie

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stan emocjonalny po wydaniu wyroku

nie może być uznany za okoliczność, o jakiej mowa w przepisie art. 126 k.p.k., tym

bardziej, że Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji, który zapadł

kilka miesięcy wcześniej, zaś od daty wydania prawomocnego wyroku skazującego

do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu minęło 14 miesięcy. Co więcej,

mimo akcentowanych w problemów emocjonalnych, K.J. uczestniczył w rozprawie

odwoławczej, brał udział we wcześniejszych rozprawach i dochowywał terminów

procesowych. W zaskarżonym postanowieniu trafnie również podniesiono, że w tym

czasie skazany kierował do Sądu Okręgowego w Radomiu, do Sądu Apelacyjnego

w Lublinie, jak również do Sądu Najwyższego, szereg obszernych pism, w których

przedstawiał swoje stanowisko wobec wydanego wyroku. Nie sposób zatem

II KZ 31/25

4

racjonalnie przyjąć, że jego stan emocjonalny nie pozwalał (we właściwym czasie)

na sporządzenie jednozdaniowego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie

uzasadnienia wyroku. Zarówno treść wniosku obrońcy, jak i obecne wywody

zamieszone w wywiedzionych zażaleniach wyraźnie wskazują, że podnoszone

okoliczności nie stanowiły w istocie dostatecznej przeszkody do podjęcia w terminie

czynności wymaganych dla ewentualnego uruchomienia postępowania

nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie kasacyjne. Informacji o terminach i

zasadach wystąpienia o nadesłanie wyroku sądu odwoławczego wraz z

uzasadnieniem, niezależnie od pouczenia udzielonego na rozprawie, K.J. mógł

zasięgnąć u swego obrońcy, ewentualnie w tymże sądzie, zaś złe samopoczucie,

wynikające ze świadomości prawomocnego skazania, trudno traktować jako

nieusuwalną przeszkodę w korzystaniu z przysługujących oskarżonemu instytucji

procesowych (zob. postanowienie SN z 16 grudnia 2010 r., IV KZ 75/10).

W zaistniałych uwarunkowaniach procesowych zgodność z prawem i

zasadność zaskarżonego postanowienia nie może budzić żadnych wątpliwości.

Kontestowanie prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia

terminu na dokonanie czynności procesowej, wymaga bowiem wykazania wadliwości

oceny sądu w kwestii zaistnienia podstaw przywrócenia terminu zawitego.

Tymczasem skarżący, afirmując w zażaleniach określoną argumentację, nie

przedstawili takich okoliczności, które uprawdopodabniałyby, że to stan zdrowia

rzeczywiście uniemożliwiał skazanemu dochowanie terminu przewidzianego do

złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku sądu

odwoławczego. Wypada zauważyć, iż przesłanką z art. 126 § 1 k.p.k., której

spełnienie warunkuje możliwość przywrócenia terminu, jest występowanie

okoliczności uniemożliwiających, a nie tylko utrudniających dokonanie czynności

procesowej z zachowaniem terminu zawitego. Zdaniem Sądu Najwyższego w

przedmiotowej sprawie nie wystąpiły zatem „przyczyny od strony niezależne”, w

rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., zaś zaistnienia takich przyczyn i to w tak długim okresie

(14 miesięcy) nie dowodzą w żadnym razie twierdzenia obrońcy oraz skazanego,

zaprezentowane w wywiedzionych zażaleniach. W szczególności nie sposób

zaaprobować gołosłownej argumentacji obrońcy, iż „(…) treść orzeczenia Sądu

utrzymującego w mocy odpowiedzialność karną skazanego, (…) wywołała stan

uniemożliwiający podejmowanie swobodnych i prawidłowych decyzji”, zaś

„obciążenie psychiczne nie jest w ocenie obrony jak i skazanego wynikiem samego

II KZ 31/25

5

przebiegu rozprawy lecz następstwem schorzenia psychicznego jakiego doznał w

toku procesu”. Niczego też nie zmienia kolejna supozycja obrońcy, że „choroba

psychiczna lub zaburzenia funkcjonowania” stanowią samoistną „przyczynę zarówno

niezależną jak i niemożliwą do pokonania przez wnioskodawcę”. W odpowiedzi

przypomnieć wypada, co wyraźnie podkreślono w postanowieniu Sądu Najwyższego

z dnia 25 lutego 2009 r. (I KZP 36/08, OSNKW 2009, z. 4, poz. 27), że nawet

upośledzenie umysłowe strony nie jest „przyczyną od strony niezależną” w

rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k., która uzasadniałaby, sama przez się, przywrócenie

niedotrzymanego terminu zawitego, od zachowania którego ustawa uzależnia

skuteczność określonej czynności procesowej.

Nie ma także racji obrońca oczekując przeprowadzenia adekwatnego

postępowania dowodowego (w tym zasięgnięcia opinii biegłych), w celu

ewentualnego potwierdzenia kolejnej hipotezy wskazanej w zażaleniu, zwłaszcza

gdy weźmie się pod uwagę niepowtarzalne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy,

rzetelnie przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu. We wcześniejszym,

lakonicznym wniosku o przywrócenie terminu, obrońca akcentował, że

„niedochowanie terminu podyktowane było wycieńczeniem walką organizmu

oskarżonego oraz załamaniem psychicznym stanowiącym następstwo przypisania

mu odpowiedzialności za czyn , którego się nie dopuścił”. Rzecz bowiem w tym, że

to przecież na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży obowiązek

wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w

przewidzianym terminie, a także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od

strony niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i

wskazania podstaw swoich twierdzeń. Tymczasem, jak słusznie wskazano to w

pisemnych motywach zaskarżonej decyzji procesowej, uchybienie terminowi nie

wynikało z wystąpienia obiektywnej przeszkody od strony niezależnej, a jedynie z

zaniechania skazanego i niedochowania zwykłej staranności. Racje miał zatem Sąd

Apelacyjny w Lublinie, że obrońca nie wykazał okoliczności, które skutkowałyby

przywróceniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie

uzasadnienia wyroku z dnia 23 marca 2024 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II

AKa 4/24.

Skoro więc zarzuty i argumentacja podniesione w zażaleniach okazały się

zupełnie chybione, to zaskarżone postanowienie nie może zostać zmienione

II KZ 31/25

6

albowiem przy jego wydaniu nie naruszono wskazanych przepisów prawa

procesowego.

Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, orzekł jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]