SN utrzymał odmowę przyjęcia kasacji skazanego S.S. ze względu na rodzaj kary

Zastępca Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu

Okręgowego w Lublinie zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt XI WKK

13/26, odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego S.S. od

wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. akt XI Ka

1152/25, wobec jej niedopuszczalności z mocy ustawy (k. 669).

Na to zarządzenie zażalenie wniósł obrońca skazanego, podnosząc

następujące zarzuty:

I. obrazę art. 523 § 2 i 4 k.p.k. poprzez ich nadmiernie formalistyczne

zastosowanie, polegające na odmowie przyjęcia kasacji wyłącznie z uwagi na rodzaj

II KZ 33/26

2

orzeczonej kary, bez uwzględnienia konstytucyjnego i konwencyjnego charakteru

podniesionych zarzutów;

II. obrazę art. 530 § 2 k.p.k. poprzez ograniczenie kontroli dopuszczalności

kasacji do wyłącznie mechanicznej oceny rodzaju orzeczonej kary, bez odniesienia

się do charakteru podniesionych zarzutów dotyczących konstytucyjnych wolności i

standardów rzetelnego procesu;

III. obrazę art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. poprzez sporządzenie

uzasadnienia odmowy przyjęcia kasacji w sposób schematyczny i blankietowy,

polegający między innymi na odwołaniu się do przesłanki niedopuszczalności kasacji

wniesionej wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, podczas gdy kasacja

obrońcy skazanego w ogóle niebyła oparta na zarzucie niewspółmierności kary, lecz

na zarzutach rażącego naruszenia prawa materialnego, rażącego naruszenia prawa

procesowego oraz naruszenia standardów konstytucyjnych i konwencyjnych;

IV. naruszenie art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 42

ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 10 EKPCz poprzez przyjęcie wykładni

przepisów kasacyjnych prowadzącej do całkowitego wyłączenia kontroli Sądu

Najwyższego nad orzeczeniem ingerującym w konstytucyjne wolności jednostki oraz

penalizującym wypowiedź stanowiącą realizację prawa do obrony i udziału w debacie

dotyczącej funkcjonowania organizacji wykonującej zadania publiczne;

V. pominięcie przy ocenie dopuszczalności kasacji, że wniesiony środek

nadzwyczajny dotyczył uchybień o charakterze fundamentalnym i systemowym, w

szczególności:

1) zanegowanie przez Sąd Odwoławczy znaczenia Konstytucji RP i EKPCz dla

odpowiedzialności karnej;

2) odmowę zastosowania standardu prokonstytucyjnej wykładni art. 212 k.k.;

3) pozorność kontroli odwoławczej;

4) całkowite pominięcie dowodów istotnych dla zastosowania kontratypu z art.

213 § 2 k.k.;

5) zastosowanie prawa karnego jako instrumentu tłumienia krytyki działalności

władz Koła Łowieckiego oraz wywołania efektu mrożącego wobec sygnalizowania

nieprawidłowości.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor zażalenia wniósł o

uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i przyjęcie kasacji do rozpoznania,

II KZ 33/26

3

ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego

rozpoznania w przedmiocie przyjęcia kasacji.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Pomimo podniesienia szeregu zarzutów, w których wskazano także na

przepisy wyznaczające konstytucyjne i konwencyjne standardy prawa do sądu, istota

wniesionego środka odwoławczego sprowadza się do podważenia zastosowania w

sprawie unormowań proceduralnych zawężających dla stron podstawy kasacji w

sprawach, w których nie orzeczono kary pozbawienia wolności bez warunkowego

zawieszenia jej wykonania. Należy podkreślić, że w sprawie nie miała miejsca

jakakolwiek uznaniowość przesłanek dopuszczalności kasacji, a zatem twierdzenie

o nadmiernym formalistycznym zastosowaniu przepisów jawi się jako zupełnie

nieuprawnione.

Oczywiste jest bowiem to, że zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na

korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub

przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego

zawieszenia jej wykonania. Wyjątek od tej reguły dotyczy jedynie kasacji wniesionej

z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub gdy kasację wnosi jeden z

podmiotów, wymienionych w art. 521 k.p.k. Przepisy te są klarowne i jednoznaczne

w swej treści. Powinny być one znane pełnomocnikowi procesowemu strony

wykonującemu zawód radcy prawnego, jak również to, że formalna

niedopuszczalność środka odwoławczego uniemożliwia jego merytoryczne

rozpoznanie, co czyni oczywiście bezzasadną dalszą argumentację dotyczącą treści

zarzutów odnoszących się do istoty sprawy.

Jako nieporozumienie jawi się treść trzeciego zarzutu, w którym wskazano

jakoby w zaskarżonym zarządzeniu powołano się na przesłankę niedopuszczalności

kasacji – wniesienia jej wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, „podczas gdy

kasacja obrońcy skazanego w ogóle nie była oparta na zarzucie niewspółmierności

kary, lecz na zarzutach rażącego naruszenia prawa materialnego, rażącego

naruszenia prawa procesowego oraz naruszenia standardów konstytucyjnych i

konwencyjnych”. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wskazano

wprost, że w kasacji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i

procesowego, a odwołanie się do kwestii wnoszenia kasacji wyłącznie z powodu

II KZ 33/26

4

niewspółmierności kary było wynikiem zacytowania w całości treści art. 523 § 1 k.p.k.,

a nie odwołania się do treści badanej kasacji.

Na koniec warto zauważyć, że jeżeli obrońca widzi istotne naruszenia

standardów postępowania przed sądami powszechnymi nic nie stoi na przeszkodzie

zwrócenie się do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskim z

sygnalizacją potrzeby wniesienia kasacji nadzwyczajnej, które stanowi właściwy

mechanizm gwarantujący rzetelność postępowania w sprawach, w których podstawy

kasacji dla stron są z mocy prawa ograniczone.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]