Skazany nie doczeka się rozpoznania kasacji, bo złożył ją sam bez adwokata

Zarządzeniem z 27 lipca 2026 r., sygn. akt II Ka 721/25, Zastępca

Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach, odmówił

przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 marca 2026 r., sygn.

akt II Ka 721/25, z uwagi na jej niedopuszczalność z mocy ustawy oraz

nieuzupełnienie w terminie braku formalnego.

Podstawą rozstrzygnięcia było to, że kasację w niniejszej sprawie wniósł

osobiście skazany, co stoi w opozycji do art. 526 k.p.k. Skazany został wezwany do

II KZ 44/26

2

uzupełnienia tego braku (wezwanie doręczono 17 lipca 2026 r.), jednak mimo upływu

24 lipca 2026 r. siedmiodniowego terminu, braku tego nie uzupełnił.

Ponadto wskazano, iż P.J. został skazany na karę grzywny, co umożliwia

wniesienie kasacji tylko przez podmioty szczególne.

Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł P.J., zaskarżając je

w całości. Zarzucił on „wydanie skarżonego zarządzenia:

1. Z obrazą przepisów postępowania tj art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4

pkt 1 k.p.k. i art. 439 k.p.k. poprzez przyjęcie, iż osoba upoważniona do kontroli

formalnej kasacji ma prawo dokonać oceny merytorycznej kontroli zasadności

poglądu, że w określonym układzie procesowym uchybienie sądu ma charakter, co

prawda rażącego naruszenia prawa, ale uchybienie to nie należy w do katalogu

bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

2. Z obrazą przepisów postępowania z art. 530 § 2 k.p.k. i 523 § 1 k.p.k., w

sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez dokonanie oceny

zarzutów i podstaw kasacji z uchybieniem przepisowi art. 439 k.p.k. i nieuzasadnione

przyjęcie, iż w kasacji nie podniesiono uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

pomimo iż w kasacji tej są one przedmiotem zarzutów z ich odpowiednim

uzasadnieniem.

3. Z obrazą przepisów postępowania z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1

k.p.k., w sposób mający wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez dokonanie

oceny merytorycznej kasacji z uchybieniem przepisowi art. 439 k.p.k. i

nieuzasadnione przyjęcie, iż kasacja oparta była tylko na obrazie przepisów

postępowania i obrazie prawa materialnego.

4. Z obrazą przepisów art. 530 § 2 k.p.k. i art. 120 § 2 k.p.k. w sposób mający

wpływ na treść skarżonego zarządzenia poprzez błędne przyjęcie nie został

uzupełniony brak formalny kasacji w wyznaczonym przez Sąd terminie, pomimo iż

na dzień wydania skarżonego zarządzenia nie upłynął dla mnie termin na

uzupełnienie braku w postaci sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata,

albowiem w terminie do uzupełnienia braku został złożony wniosek o wyznaczenie

adwokata lub radcy prawnego z urzędu do sporządzenia i podpisania kasacji (czyli

usunięcia braku).

5. Z obrazą przepisów art. 530 § 2 k.p.k. art. 78 § 1 i § 1a k.p.k. i art. 81 k.p.k.

w zw. z art. 526 § 2 a contrario k.p.k. w sposób mający wpływ na treść skarżonego

zarządzenia poprzez nie rozpoznanie mojego wniosku z 24.07.2026 r. o

II KZ 44/26

3

wyznaczenie adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia i podpisania kasacji

przed wydaniem skarżonego zarządzenia.

6. Z obrazą przepisów art. 81 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2a contrario k.p.k.

poprzez nieuzasadnione pozostawienie wniosku z 24.07.2026 r. o wyznaczenie

adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia i podpisania kasacji bez

rozpoznania, błędnie kwalifikując, a wręcz ignorując podniesioną w tym wniosku

okoliczność poważnego wypadku jakiego doznałem, jako nową okoliczność

uzasadniającą wniosek o wyznaczenie adwokata albo radcy prawnego do

sporządzenia i podpisania kasacji, a tym samym dokonanie tego pozostawienia bez

rozpoznania już po wydaniu skarżonego zarządzenia.

7. Z obrazą przepisów art. 530 § 2 k.p.k. i art. 120 § 1 k.p.k. w zw. z art. 526 §

2 k.p.k. poprzez rażące uchybienie przepisom procedury w sposób mający wpływ na

treść skarżonego zarządzenia, poprzez wezwanie mnie do usunięcia braku

formalnych kasacji w postaci sporządzenia jej i podpisania przez adwokata albo

radcę prawnego, czyniąc to w sposób wadliwy, tj. z ograniczeniem tego wezwania

tylko do wskazania adwokata, co nie odpowiada przepisowi z art. 526 § 2 k.p.k., oraz

nie usunięcie tego braku pomimo mojego wezwania Sądu do tej czynności.

8. Z obrazą przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na treść

zaskarżonego zarządzenia, tj.: art. 42a § 3 i § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów

powszechnych poprzez nie poinformowanie mnie o składzie rozpoznającym sprawę

w której wydano skarżone zarządzenie, skoro nie wydawał go bezpośrednio Prezes

Sądu Okręgowego w Siedlcach, przez co pozbawiono mnie skorzystania

z uprawnienia badania, o którym mowa w art. 42a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów

powszechnych, a także pozbawiono mnie uprawnienia do skorzystania ze złożenia

wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. oraz wniosku z art. 26

ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, zwłaszcza jeżeli skarżone zarządzenie wydał

SSO K.T. Zastępca Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego

w Siedlcach, który orzekał wcześniej w przedmiocie mojego wniosku z 4 maja 2026

r. o ustanowienie obrońcy w celu sporządzenia kasacji.

9. Z błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego

zarządzenia, który miał wpływ na jego treść, tj błędne ustalenie, że należało odmówić

przyjęcia kasacji na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dn. 17 marca 2026 r.

wobec nie uzupełnienia braku formalnego kasacji w terminie.”

II KZ 44/26

4

Jednocześnie wobec art. 528 § 1 pkt 2) k.p.k. w związku ze skarżeniem

niniejszym zażaleniem zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego

Sądu Okręgowego w Siedlcach z 27 lipca 2026 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia

kasacji złożonej od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 marca 2026 r,

zarzucił wydanie zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu

Okręgowego w Siedlcach z 21 maja 2026 r. z obrazą przepisów art. 78 § 1 k.p.k.

i art. 81 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2a contrario k.p.k. poprzez nierozpoznanie istoty

tego wniosku z 4 maja 2026 r. o ustanowienie adwokata (obrońcy) do sporządzenia

kasacji i brak zupełnej oraz obiektywnej oceny wszystkich okoliczności tam podanych,

jako uzasadniających przyznanie obrońcy z urzędu, co doprowadziło do jego

nieuzasadnionego oddalenia.

W konkluzji autor zażalenia wniósł o „uchylenie skarżonego zarządzenia

o odmowie przyjęcia kasacji oraz I zarządzania z 21.05.2026 r. o nieuwzględnieniu

mojego wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu, i orzeczenie w przedmiocie

ustanowienia dla mnie adwokata albo radcy prawnego do sporządzenia kasacji i jej

podpisania, a po sporządzeniu i podpisaniu kasacji od wyrok Sądu Okręgowego

w Siedlcach z dn. 17 marca 2026 r., przyjęcie kasacji do rozpoznania, ewentualnie

zwrócenie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownej kontroli formalnej

kasacji, w tym rozpoznanie wniosku o ustanowienie dla mnie obrońcy (adwokata albo

radcę prawnego) w związku z moimi wnioskami.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie okazało się bezzasadne i to w stopniu oczywistym. Warto bowiem

przypomnieć, że powody odmowy przyjęcia kasacji, zostały w sposób jasny

wyłożone w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Powtarzanie tej argumentacji

jest zbyteczne, natomiast żądanie skarżącego w zaistniałej sytuacji nie ma

racjonalnych podstaw.

Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że z analizy akt sprawy wynika, iż skazany

4 maja 2026 r. złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia

i podpisania kasacji, który zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału

Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z 21 maja 2026 r. nie został uwzględniony.

Stosownie do treści art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., zarządzenie to nie podlegało zaskarżeniu,

o czym P.J. został należycie pouczony (zob. pismo z 25 maja 2026 r. doręczające

odpis zarządzenia). Wszystkie kroki procesowe zmierzające do wyznaczenia

skazanemu obrońcy z urzędu zostały już zatem na tym etapie podjęte. Wbrew

II KZ 44/26

5

twierdzeniom P.J., ich bezskuteczność nie mogła prowadzić do nakazania organom

procesowym powzięcia ponownych działań w tej samej kwestii, aż do uzyskania

oczekiwanego przez zainteresowanego efektu. Stąd też kolejny wniosek P.J. o

wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia

i podpisania kasacji z 24 lipca 2026 r., oparty na tych samych okolicznościach co

poprzedni, zasadnie został pozostawiony bez rozpoznania (zob. zawiadomienie

z 29 lipca 2026 r.).

W zaistniałej sytuacji procesowej do sporządzenia i wniesienia kasacji,

zgodnie z art. 521 § 1 k.p.k., są uprawnieni wyłącznie: Prokurator Generalny i

Rzecznik Praw Obywatelskich. Mogą oni bowiem wnieść kasację od każdego

prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, przy czym kasacja na

korzyść może być wniesiona przez podmiot szczególny w każdym czasie. Nie ma

więc przeszkód, by skazany zwrócił się do wymienionych podmiotów, w celu

rozważenia czy istnieją podstawy do sporządzenia kasacji w niniejszej sprawie.

Z przytoczonych powodów kwestionowane zarządzenie należało utrzymać

w mocy.

[WB]

[a.ł]