Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, bo wniosek skazanego rozpoznał wadliwy skład

Postanowieniem z dnia 26 października 2021 r., II KO 49/21 Sąd Najwyższy,

orzekając jednoosobowo w składzie z udziałem SSN M.M., odmówił przyjęcia

wniosku skazanego P.O. o wznowienie postępowania z uwagi na oczywistą

bezzasadność tego wniosku.

Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany.

II KZ 50/21

2

Postanowieniem Sądu Najwyższego z 21 września 2022 r., II KZ 50/21

zawieszono postępowanie odwoławcze w oczekiwaniu na udzielenie przez Sąd

Najwyższy odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Pierwszą Prezes Sądu

Najwyższego w sprawie I KZP 14/21.

W dniu 19 marca 2026 r. Sąd Najwyższy, w wyznaczonym na nowo składzie,

podjął zawieszone postępowanie i skierował sprawę na posiedzenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Analizując sposób procedowania Sądu Najwyższego w przedmiocie wniosku

skazanego o wznowienie postępowania, zakończonego postanowieniem z dnia 26

października 2021 r., II KO 49/21 – wydanym w trybie art. 545 § 3 k.p.k., Sąd

Najwyższy uznał, że na tym etapie postępowania zaistniała bezwzględna przyczyna

odwoławcza, w postaci nienależytej obsady składu Sądu Najwyższego.

Wskazane postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku

o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, zostało

wydane w składzie z udziałem sędziego M.M., który uzyskał nominację do Sądu

Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 poz. 3).

W takiej sytuacji zachodzi okoliczność określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w

postaci nienależytej obsady sądu, stanowiąca uwzględnianą z urzędu bezwzględną

przyczynę odwoławczą. Wynika to w sposób jednoznaczny z pkt. 1 uchwały trzech

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I – 4110 – 1/20.

Uchwała ta – na podstawie art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym – ma

moc zasady prawnej wiążącej wszystkie składy Sądu Najwyższego (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 lutego 2023 r., II KB 10/22; z dnia 16

września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21

stycznia 2022 r., III CO 6/22; uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 2022 r.,

III PZP 1/22 i z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).

Dokonaną przez Sąd Najwyższy we wskazanych orzeczeniach wykładnię

przepisów karnych proceduralnych oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, w

powiązaniu z wykładnią przepisów konwencyjnych dokonaną przez powołane w

II KZ 50/21

3

tych orzeczeniach rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, skład Sądu Najwyższego procedujący

w sprawie niniejszej uznaje za trafną i przyjmuje za własną.

Reasumując, całość przedstawionej argumentacji prowadzi do stwierdzenia,

że skład Sądu Najwyższego procedujący z udziałem sędziego M.M. ze wskazanych

powodów instytucjonalnych i ustrojowych nie był Sądem spełniającym wymogi sądu

ustanowionego ustawą w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym (art. 6 ust. 1

EKPC), a postępowanie prowadzone przez taki sąd było dotknięte wadą

kwalifikowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Wobec powyższego przedwczesne stało się rozpoznanie argumentacji

szczegółowo przedstawionej w zażaleniu skazanego.

Uwzględniając wskazaną argumentację należało uchylić zaskarżone

postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Najwyższemu do ponownego

rozpoznania przez należycie obsadzony skład tego Sądu.

Z tych względów orzeczono jak na wstępie.

Tomasz Artymiuk

Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska

[WB]

[a.ł]