Powódki o grupę zaszeregowania w szpitalu. SN odrzucił skargę Prokuratora Generalnego

Sąd Rejonowy w Sandomierzu wyrokiem z 7 czerwca 2023 r. zasądził

od pozwanego Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej

na rzecz powódek kwoty po 500 zł tytułem częściowego wynagrodzenia za pracę

za lipiec 2022 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2022 r.

do dnia zapłaty, orzekł o kosztach postępowania oraz rygorze natychmiastowej

wykonalności.

II NSNc 95/25

2

Wyrokiem z 10 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Kielcach na skutek apelacji

pozwanego Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w S.

od wyroku Sądu Rejonowego w Sandomierzu z 7 czerwca 2023 r. (I) zmienił

zaskarżony wyrok i powództwa oddalił, nie obciążając powódek kosztami procesu;

oraz (II) zasądził od powódek na rzecz pozwanego po 165 zł wraz z odsetkami

tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję

Skargą nadzwyczajną z 8 maja 2025 r. Prokurator Generalny, na podstawie

art. 89 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

(tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622) z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności

z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady

sprawiedliwości społecznej, zaskarżył w całości wyrok Sądu Okręgowego

w Kielcach z dnia 10 stycznia 2024 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie zasad, wolności i praw człowieka i obywatela określonych

w art. 2 oraz art. 65 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady

demokratycznego państwa prawnego i stworzonych na poziomie ustawowym

kryteriów ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę poprzez czynności

SPZZOZ w S. polegające na niezasadnym wyrażeniu akceptacji

dla stanowiska o niezakwalifikowaniu powódek od dnia 1 lipca 2022 r.

do grupy zawodowej nr 2, dla której współczynnik pracy wynosi 1,29

wymienionej w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a przez to naruszenia wymogów

określonych w ww. ustawie, wyznaczających minimalną wysokość

wynagrodzenia za pracę;

2. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 i 4, art. 3a ust. 1,

art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych

w podmiotach leczniczych (Dz.U. 2022, poz. 2139) w brzmieniu ustalonym

ustawą nowelizującą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. 2022, poz. 1352) oraz pozycji nr 2 i 5 załącznika do powyższej

II NSNc 95/25

3

ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie,

że pozwany SPZZOZ w S. prawidłowo przeprowadził kwalifikację powódki

D.D., zatrudnionej w pozwanym szpitalu na stanowisku pielęgniarki

specjalistki, do 5 grupy zawodowej, przy współczynniku pracy 1,02

wynikającej z aktualnego załącznika do powyższej ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. po jej zmianie ustawą nowelizującą z dnia 26 maja 2022 r., a nie do

grupy zawodowej 2, przy współczynniku pracy 1,29, podczas gdy

zastosowana przez pracodawcę kwalifikacja była nieprawidłowa,

ponieważ przyporządkowanie pracownika do grupy zawodowej następuje

według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku pracy;

3. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 i 4, art. 3 a ust. 1,

art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych

w podmiotach leczniczych (Dz.U. 2022, poz. 2139) po wejściu w życie

nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy

o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych

innych ustaw (Dz.U. 2022, poz.1352) oraz pozycji nr 2 i 6 aktualnego

załącznika do powyższej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie

i nieuprawnione przyjęcie, że pozwany prawidłowo przeprowadził

kwalifikację powódek B.Ś., A.S., D.G., A.M., J.O., M.M., M.N., J.R., B.D.,

zatrudnionych w pozwanym SPZZOZ w S. na stanowiskach pielęgniarek

specjalistek, do 6 grupy zawodowej, przy współczynniku pracy

0,94 wynikającej z aktualnego załącznika do powyższej ustawy z dnia

8 czerwca 2017 r. po jej nowelizacji ustawą z dnia 26 maja 2022 r.,

a nie do grupy zawodowej 2, przy współczynniku pracy 1,29 podczas

gdy wdrożona przez pracodawcę kwalifikacja była nieprawidłowa,

ponieważ przypisanie pracowników do poszczególnych grup zawodowych

następuje według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku

pracy;

II NSNc 95/25

4

4. oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego

w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, że powódka D.D. od

dnia 1 lipca 2022 r. została prawidłowo zaszeregowana przez pozwany

SPZZOZ w S. do grupy zawodowej nr 5 określonej w Załączniku do ustawy z

dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach

leczniczych (Dz.U. 2022, poz. 2139.) w brzmieniu nadanym ustawą

nowelizującą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. 2022, poz.1352) w sytuacji gdy powódka (ewentualnie stanowisko

pracy zajmowane przez powódkę) z mocy prawa została zaszeregowana od

dnia 1 lipca 2022 r. do grupy zawodowej nr 2, określonej w aktualnym

załączniku do powyższej ustawy, przy współczynniku pracy 1,29;

5. oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego

w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, że powódki B.Ś., A.S.,

D.G., A.M., J.O., M.M., M.N., J.R., B.D. od dnia 1 lipca 2022 r. zostały

prawidłowo zaszeregowane przez pozwany Samodzielny Publiczny Zespół

Zakładów Opieki Zdrowotnej w S. do grupy zawodowej nr 6 określonej w

załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. 2022, poz. 2139)

w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie

ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego

niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022, poz.1352) w sytuacji,

gdy powódki (ewentualnie stanowiska pracy zajmowane przez powódki)

z mocy prawa zostały zaszeregowane od dnia 1 lipca 2022 r. do grupy

zawodowej nr 2, określonej w załączniku do powyższej ustawy,

przy współczynniku pracy 1,29.

II NSNc 95/25

5

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Okręgowemu w Kielcach wraz z pozostawieniem temu sądowi

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym postępowania ze skargi

nadzwyczajnej.

Pełnomocnik powódek, w odpowiedzi na skargę nadzwyczajną z 23 czerwca

2025 r., poparł w całości skargę nadzwyczajną, w tym zawarte w niej twierdzenia

i wnioski.

Pozwany, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi

na skargę nadzwyczajną z 23 czerwca 2025 r. wniósł o oddalenie skargi

oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 89 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 622, dalej również: „u.SN”), jeżeli jest to

konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa

prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej,

od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego

kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona skarga nadzwyczajna,

o ile: (1) orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela

określone w Konstytucji lub (2) orzeczenie w sposób rażący narusza prawo

przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub (3) zachodzi

oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie

materiału dowodowego – a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione

w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

2. Jak stanowi art. 95 pkt 1 u.SN w zakresie nieuregulowanym przepisami

ustawy do skargi nadzwyczajnej, w tym postępowania w sprawie tej skargi,

stosuje się w zakresie spraw cywilnych – przepisy ustawy z dnia 17 listopada

1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego dotyczące skargi kasacyjnej,

z wyłączeniem art. 3984 § 2 oraz art. 3989 k.p.c. Stosownie wyłączone zostały

przepisy statuujące obowiązek zamieszczenia w skardze wniosku o jej przyjęcie

II NSNc 95/25

6

do rozpoznania i jego uzasadnienia, a także instytucji tzw. przedsądu. Tak wąskie

określenie przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, które nie znajdują

zastosowania w odniesieniu do skargi nadzwyczajnej oraz postępowania w sprawie

tej skargi, nie pozostawia wątpliwości, że pozostałe przepisy dotyczące skargi

kasacyjnej znajdują zastosowanie. W szczególności wskazać należy art. 3984

§ 1 k.p.c. określający wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej,

jako szczególnego środka odwoławczego. Wymagania te mają charakter wad

nieusuwalnych i powodują odrzucenie skargi a limine. Podkreślić przy tym należy,

że warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, do odrzucenia skargi

jest brak któregokolwiek z jej elementów konstrukcyjnych (por. postanowienia

Sądu Najwyższego z: 11 maja 2006 r., III CSK 144/06; 13 czerwca 2008 r.,

III CSK 104/08).

Artykuł 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. nakłada na wnoszącego skargę obowiązek

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących skarg kasacyjnych ugruntowany jest

pogląd, że brak wyczerpującego i spójnego uzasadnienia przytoczonych podstaw,

stanowi wadę dyskwalifikującą pismo procesowe oraz musi prowadzić

do odrzucenia skargi bez wzywania strony skarżącej do usunięcia braków

(z ostatnich zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2025 r.,

I CSK 55/25).

Pogląd ten przyjęty również został przez Sąd Najwyższy na kanwie spraw

zainicjowanych skargami nadzwyczajnymi. W postanowieniu z 16 marca 2023 r.,

II NSNc 73/23, Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiednie stosowanie przepisów

o skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że brak uzasadnienia przesłanki

ogólnej skargi nadzwyczajnej stanowi brak konstrukcyjny skargi, skutkujący

jej odrzuceniem na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN.

Uzupełniając powyższe należy przypomnieć szczególną rolę przesłanki

ogólnej dla skargi nadzwyczajnej. Jak bowiem jednoznacznie wynika z art. 89 § 1

zd. 1 u.SN warunkiem koniecznym wniesienia skargi nadzwyczajnej jest

konieczność zapewnienia zgodności prawomocnego orzeczenia sądu

powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie

z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady

II NSNc 95/25

7

sprawiedliwości społecznej. Z tego też względu Sąd Najwyższy wielokrotnie

wskazywał, że samo wystąpienie przesłanki szczególnej wskazanej w art. 89 § 1

pkt 1-3 u.SN nie przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu wadliwego

orzeczenia (z ostatnich zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2026 r.,

II NSNc 214/24).

Przypomnieć w tym miejscu należy, że stabilność oraz prawomocność

orzeczeń sądowych, a także kształtowanych przez nie stosunków prawnych

również jest zasadą konstytucyjną, wywodzoną z prawa do sądu (art. 45 ust. 1

w zw. z art. 2 Konstytucji RP), zaś odstąpienie od niej powinno być podyktowane

wyjątkowymi względami. Konsekwentnie stwierdzone uchybienia muszą być na tyle

poważne, by wzgląd na całokształt zasady wynikającej z art. 2 Konstytucji RP

nakazywał ingerencję w powagę rzeczy osądzonej (zob. wyrok Sądu Najwyższego

z 9 grudnia 2020 r., I NSNu 2/20). Ten punkt widzenia potwierdzał wielokrotnie

Europejski Trybunał Praw Człowieka (dalej: „ETPCz”) podkreślając, że prawo

do rzetelnego procesu musi być interpretowane w świetle zasady rządów prawa,

będącej wspólnym dziedzictwem państw – stron Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.). Jednym

z fundamentalnych aspektów rządów prawa pozostaje zaś zasada pewności

prawnej, która przewiduje wymóg, by tam, gdzie sądy ostatecznie rozstrzygnęły

jakąś kwestię, ich orzeczenie – co do zasady – nie było kwestionowane (zob. np.

wyroki ETPCz z: 28 października 1999 r. w sprawie Brumărescu przeciwko Rumunii,

skarga nr 28342/95, par. 61; 24 lipca 2003 r. w sprawie Ryabykh przeciwko Rosji,

skarga nr 52854/99, par. 52; 6 października 2011 r. w sprawie Agrokompleks

przeciwko Ukrainie, skarga nr 23465/03, par. 148).

Skarga nadzwyczajna jest zatem „wentylem bezpieczeństwa”,

środkiem absolutnie ekstraordynaryjnym, który winien być wnoszony

przez uprawniony podmiot tylko we wskazanych w ustawie sytuacjach i nie może

być postrzegana jako instrument zainicjowania instancji kasacyjnej.

Podstawy skargi nadzwyczajnej należy pojmować w sposób zawężający

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2020 r., I NSNc 49/19).

W uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej treść art. 89 § 1 u.SN,

w taki sposób, by pierwotna przesłanka wniesienia skargi nadzwyczajnej

II NSNc 95/25

8

realizowała expressis verbis naczelną zasadę ustroju Rzeczypospolitej Polskiej

wywodzącą się z art. 2 Konstytucji, zostało podkreślone, że intencją ustawodawcy

było dopuszczenie wniesienia skargi „tylko wtedy, gdy będzie to absolutnie

niezbędne z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego

urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej” (zob. uzasadnienie

Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym

oraz niektórych innych ustaw z dnia 2 maja 2018 r., druk nr 2480).

Biorąc pod wagę znaczenie przesłanki ogólnej dla instytucji skargi

nadzwyczajnej potwierdzić więc należy, że brak uzasadnienia przesłanki ogólnej

stanowi wadę konstrukcyjną skargi nadzwyczajnej skutkującą jej odrzuceniem

a limine.

3. Niewątpliwie wskazanym brakiem formalnym dotknięta jest skarga

w przedmiotowej sprawie. Prokurator Generalny w wywiedzionym środku

zaskarżenia nie uzasadnił przesłanki ogólnej skargi nadzwyczajnej.

Skarżący w uzasadnieniu odniósł się wyłącznie do zarzutów podniesionych

w ramach przesłanek szczególnych. W konsekwencji skarżący nie wskazał,

a tym bardziej nie wykazał, na czym polega niezgodność zaskarżonego orzeczenia

z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady

sprawiedliwości społecznej, w szczególności przez wskazanie naruszonej zasady

pochodnej wywiedzionej z art. 2 Konstytucji RP oraz sposobu jej naruszenia.

Na powyższe bez wpływu pozostają rozważania skarżącego dotyczące

naruszenia art. 2 Konstytucji RP zawarte w ramach uzasadnienia zarzutu

dotyczącego naruszenia pierwszej przesłanki szczególnej skargi nadzwyczajnej.

Jak bowiem wynika z systematyki art. 89 § 1 u.SN oraz istoty poszczególnych

przesłanek skargi nadzwyczajnej pomiędzy zakresem przesłanki ogólnej

a zakresami przesłanek szczególnych skargi nadzwyczajnej zachodzi stosunek

wykluczania się, a ściśle rzecz biorąc przeciwieństwa. Posłużenie się

przez ustawodawcę zwrotem „o ile” jednoznacznie bowiem wskazuje,

że okoliczność naruszenia przesłanki ogólnej, mimo iż logicznie oraz tetycznie

uwarunkowana jest spełnieniem którejś z przesłanek szczególnych, pozostaje

odrębna od okoliczności badanych przez Sąd Najwyższy w kontekście oceny

spełnienia przesłanek szczególnych skargi nadzwyczajnej.

II NSNc 95/25

9

Jak wskazuje się w doktrynie rozłączność przesłanki ogólnej i przesłanek

szczególnych skargi nadzwyczajnej aktualizuje po stronie wnoszącego skargę

obowiązek wskazania, a następnie wykazania w sprawie zarówno przesłanki

ogólnej, jak i przynajmniej jednej z przesłanek szczególnych. Jednocześnie

nie można przyjąć, że zarzut dotyczący naruszenia zasady podstawowej

lub pochodnej wywiedzionej z zasady demokratycznego państwa prawnego

urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej może zostać skutecznie

podniesiony w ramach zarzutu naruszenia przesłanki szczególnej skargi

nadzwyczajnej. Podobnie, wywody w tym zakresie muszą zostać wyraźnie

wyodrębnione. W przeciwnym wypadku rozumowanie zaprezentowane w skardze

dotknięte będzie błędem ignoratio elenchi, ocena zasadności skargi nadzwyczajnej

nie będzie możliwa, a w konsekwencji pismo procesowe uznane zostanie

za namiastkę środka zaskarżenia. Jak zaś wskazano wyżej brak wyczerpującego

i spójnego uzasadnienia podstaw, na których skarżący opiera skargę, stanowi wadę

dyskwalifikującą pismo procesowe (zob. O. Nawrot, K. Olszak, Podstawa ogólna

skargi nadzwyczajnej, „Prawo i Więź” nr 4 (51) 2024, s. 383-384).

4. Skoro w badanej skardze nie zawarto uzasadnienia przesłanki ogólnej

skargi nadzwyczajnej, uznać należało, że skarga nadzwyczajna nie spełniała

wymagań konstrukcyjnych, determinujących istotę tego środka i warunkujących

jego dopuszczalność. Tym samym skarga podlegała odrzuceniu

jako niedopuszczalna (art. 3986 § 3 k.p.c.).

5. Odrzucenie skargi nadzwyczajnej, biorąc pod uwagę formalny charakter

rozstrzygnięcia, nie musi generować dla powódek niekorzystnych skutków

prawnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego sformułowany bowiem został

pogląd, że „odrzucenie skargi nadzwyczajnej niweczy skutki procesowe związane

z wniesieniem tego środka zaskarżenia. Zdaniem Sądu Najwyższego skarga

odrzucona powinna być traktowana jako niewywołująca skutków, a zatem

jako niewniesiona (…). Interpretując art. 90 § 1 u.SN należy również pamiętać,

że w odniesieniu do skargi nadzwyczajnej, strona uzależniona jest

od prawidłowości działania aparatu państwa, a konkretnie organu uprawnionego

do wniesienia tej skargi. Strony i uczestnicy postępowania nie powinny ponosić

negatywnych konsekwencji wynikających z nieprofesjonalnego działania podmiotów

II NSNc 95/25

10

uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej, gdyż nie mają wpływu

na sposób jej sformułowania, ani na ewentualne uchybienia formalne. Nie można

de facto przypisywać im odpowiedzialności za niedostatki, które leżą wyłącznie

po stronie organu państwa. Z perspektywy słuszności, nie do zaakceptowania jest,

aby to właśnie strony ponosiły następstwa wadliwego działania tych podmiotów,

ponieważ w istocie oznaczałoby to, że państwo po raz kolejny zawodzi jednostki –

tym razem poprzez nieudolne skorzystanie z instytucji, która miała uczynić zadość

wcześniejszym nieprawidłowościom orzeczniczym, będąc nie do pogodzenia

z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady

sprawiedliwości społecznej” (wyrok Sądu Najwyższego z 26 lutego 2025 r.,

II NSNc 485/23).

Biorąc pod uwagę, datę wydania zaskarżonego orzeczenia – 10 stycznia

2024 r., termin na wniesienie skargi nadzwyczajnej z art. 89 § 3 u.SN, nie upłynął.

6. Zważywszy na liczne mankamenty skargi nadzwyczajnej, by zapewnić

powódkom możliwość należytego realizowania ich praw przez organy Państwa

i uniknięcia sytuacji, w której Prokurator Generalny ponownie wniesienie wadliwie

skonstruowany środek zaskarżenia, Sąd Najwyższy za zasadne uznał odniesienie

się do treści skargi nadzwyczajnej.

7. Jak wskazano powyżej, zarzut naruszenia zasady demokratycznego

państwa prawnego nie może być skutecznie podniesiony w ramach pierwszej

przesłanki szczególnej skargi nadzwyczajnej.

Co zaś się tyczy zarzutu związanego z zasadą określoną w art. 65 ust. 4

Konstytucji RP, wskazać należy, że regulacje ustawy zasadniczej nie dają podstaw

do znacznych ingerencji w kwestie płacowe. Artykuł 65 ust. 4 Konstytucji RP

gwarantuje jedynie pracownikom płacę minimalną. Obowiązku państwa nie stanowi

zapewnienie obywatelom odpowiednio wysokich zarobków, a ich zwiększanie

nie stanowi prawa wynikającego z ustawy zasadniczej. Artykuł 65 ust. 4

Konstytucji RP nakłada na ustawodawcę jedynie obowiązek określenia minimalnej

wysokości wynagrodzenia za pracę oraz sposobu ustalania tej wysokości.

Konstytucja nie reguluje też ani zasad ustalania wynagrodzenia za pracę,

ani nie wymaga, by wynagrodzenie to wynikało czy to z ilości, czy to z jakości pracy

II NSNc 95/25

11

(zob. L. Garlicki, S. Jarosz-Żukowska, Artykuł 65, (w:) M. Zubki (red.)

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. II, Warszawa 2016).

8. W wyróżnionej części uzasadnienia odnoszącej się do naruszenia

pierwszej przesłanki szczególnej skargi nadzwyczajnej, odnosząc się

do nazewnictwa jej tytułu, skarżący pomylił zarzut naruszenia zasad lub wolności

i prawa człowieka i obywatela określonych w Konstytucji (art. 89 § 1 pkt 1 u.SN)

z zarzutem rażącego naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię

lub niewłaściwe zastosowanie (art. 89 § 1 pkt 2 u.SN). Ponadto, we wskazanej

części, skarżący zamieścił rozważania dotyczące art. 76 oraz 45 ust. 1

Konstytucji RP, których naruszenie nie zostało objęte zarzutem.

9. Nie mogłyby zasługiwać na uwzględnienie również zarzuty rażącego

naruszenia prawa materialnego – art. 3 ust. 1 i 4, art. 3 a ust. 1, art. 5a ustawy

z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

(Dz.U. 2022, poz. 2139) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na brak

ich uzasadnienia w skardze nadzwyczajnej. Skarga nadzwyczajna, podobnie

jak skarga kasacyjna, jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia,

który musi odpowiadać wymogom wskazanym w ustawie o Sądzie Najwyższym

oraz w Kodeksie postępowania cywilnego, w przypadku skarg nadzwyczajnych

rozpoznawanych w postępowaniu cywilnym. Sąd Najwyższy związany jest

granicami skargi kasacyjnej. Nie może również poszukiwać uzasadnienia zarzutów

w treści złożonego środka, a także zastępować skarżącego w wyrażaniu,

precyzowaniu, czy też uzasadnianiu zarzutów. Rolą skarżącego jest wskazanie

naruszonych przepisów, a także wyjaśnienie na czym naruszenie miało konkretnie

polegać. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być szczegółowe,

ścisłe i zrozumiałe, zaś uzasadnienie dodatkowo wyjaśniać, na czym wskazywane

przez skarżącego naruszenie polegało oraz przedstawiać argumentację

na poparcie wskazywanego przez skarżącego niewłaściwego zastosowania

przepisu.

Powyższego w skardze nadzwyczajnej autorstwa Prokuratora Generalnego

zabrakło, co musiałoby skutkować uznaniem zarzutów II i III za bezzasadne.

II NSNc 95/25

12

10. Istotnymi wadami dotknięta jest również skarga w zakresie części

określonej jako „zarzut oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią

zebranego w sprawie materiału dowodowego”. W istocie jedynie trzy pierwsze

akapity uzasadnienia we wskazanej części odnoszą się do zarzutu określonego

w tytule, przy czym akapit pierwszy wskazuje wyłącznie na możliwość

do podniesienia określonego zarzutu, drugi powołuje orzecznictwo

Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych

dotyczącego możliwości podniesienia zarzutu, zaś trzeci zawiera generalne,

bliżej niesprecyzowane wskazanie na przekroczenie granic swobodnej oceny

dowodów przez Sąd Okręgowy. Zauważyć przy tym należy, że uzasadnienie

zaskarżonego orzeczenia żadnej oceny dowodów nie zawiera, stąd też

rodzi się pytanie, czego w istocie dotyczą rozważania skarżącego?

11. Jak wskazywał Sąd Najwyższy wyodrębnienie trzeciej podstawy

szczególnej w art. 89 § 1 pkt 3 u.SN przełamuje obowiązujący w postępowaniu

kasacyjnym zakaz powoływania zarzutów co do ustaleń faktycznych i oceny

dowodów, ale nie zwalnia skarżącego z obowiązku przytoczenia naruszonych

przepisów postępowania (np. art. 233 k.p.c.) oraz uzasadnienia, na czym polega

owo naruszenie. Przeciwnie, ustawa wymaga, aby skarżący wykazał,

że naruszenie tych przepisów jest oczywiste i dotyczyło istotnych ustaleń

faktycznych (wyroki Sądu Najwyższego z: 20 czerwca 2020 r., I NSNc 21/20;

28 września 2020 r., I NSNc 51/19).

Przesłanka oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią

zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczy ustaleń faktycznych

poczynionych przez sąd. Zarzut ten można podnieść tylko wtedy, gdy zebrany

w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem materiał dowodowy prowadzi

do innych wniosków w zakresie ustaleń faktycznych niż te, które stały się podstawą

orzekania, a zatem przedmiotem skargi nadzwyczajnej mogą być błędy w ocenie

i interpretacji materiału dowodowego zebranego w sprawie. Sprzeczność ta

jest niejako podwójnie kwalifikowana. Musi być oczywista i dotyczyć tylko istotnych

ustaleń sądu. Oczywista sprzeczność ma miejsce wówczas, gdy jest zauważalna

i niekwestionowana, widoczna nawet bez pogłębionej analizy materiału

dowodowego. Istotność ustaleń sądu należy natomiast rozumieć jako ich wagę

II NSNc 95/25

13

dla rozstrzygnięcia sprawy (K. Szczucki, Ustawa o Sądzie Najwyższym. Komentarz,

Warszawa 2021, s. 484 - 485).

Powyższych elementów w ramach zarzutu i jego uzasadnienia w skardze

nadzwyczajnej autorstwa Prokuratora Generalnego zabrakło. Skarżący w żaden

sposób nie wskazał, a tym bardziej nie wykazał błędów Sądu Okręgowego

w ocenie i interpretacji materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także tego,

że miały one kwalifikowany charakter.

12. Końcowo odnieść się również należy do uzasadnienia skargi

nadzwyczajnej w zakresie zaadresowania jej do Izby Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego.

Zgodnie z art. 26 § 1 pkt 1 u.SN to do właściwości Izby Kontroli

Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie skarg nadzwyczajnych.

Właściwości w tej mierze nie posiada Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Sądu Najwyższego. Konstytucyjność wskazanego przepisu w przepisany do tego

sposób nie została zakwestionowana. Z kolei o niekonstytucyjności przepisu nie

świadczą publicystyczne wypowiedzi przedstawicieli władzy wykonawczej

i ustawodawczej. Wyeliminować powyższego przepisu nie mogą również

orzeczenia TSUE czy ETPCz. Sposób zorganizowania organów wymiaru

sprawiedliwości należy do materii, w której państwa członkowskie – w tym również

Rzeczpospolita Polska – nie przekazały kompetencji Unii Europejskiej.

Orzecznictwo TSUE formalnie nie stanowi źródła prawa europejskiego, a jedynie

wiążącą jego wykładnię. Nie istnieje też żadna ratyfikowana przez Rzeczpospolitą

Polską umowa międzynarodowa, która przekazywałaby Trybunałowi

Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencje lub umocowanie do dokonywania

oceny ustanowionych przez prawo krajowe sądów lub wypowiadania się

w przedmiocie skuteczności wydawanych przez nie orzeczeń. Z kolei orzeczenia

ETPCz odnoszą się wyłącznie do stwierdzenia naruszenia praw określonych

EKPCz i podobnie jak orzeczenia TSUE nie stanowią źródła prawa

(uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego – Kontroli Nadzwyczajnej

i Spraw Publicznych oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 grudnia 2025 r.,

I NZP 7/25).

II NSNc 95/25

14

13. Na marginesie odnotować również należy dalece posuniętą

niekonsekwencję Prokuratora Generalnego, który z jednej strony wskazuje

na konieczność wyeliminowania z systemu prawnego instytucji skargi

nadzwyczajnej z drugiej nie tylko wnosi skargę nadzwyczajną, ale w ramach

jej uzasadnienia szeroko odwołuje się do orzecznictwa Sądu Najwyższego –

Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z zakresu skarg nadzwyczajnych.

Niekonsekwencja ta w żaden sposób nie przekłada się naturalnie na możliwość

wywiedzenia przez Prokuratora Generalnego skargi nadzwyczajnej

od zaskarżonego wyroku, niemniej jednak wyjaśniać może wskazane wyżej wady

konstrukcyjne.

14. Biorąc pod uwagę, że skarga nadzwyczajna obarczona jest

nieusuwalnymi brakami formalnymi, Sąd Najwyższy – udzielając stosownego

pouczenia co do zasad konstruowania skargi nadzwyczajnej, tak by działanie

Prokuratora Generalnego faktycznie mogło wpłynąć na korzyść powódek –

na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN, odrzucił skargę

nadzwyczajną.

Jednocześnie, na podstawie art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

w zw. z art. 95 pkt 1 u.SN, Sąd Najwyższy zniósł wzajemnie między stronami koszty

postępowania wywołanego wniesieniem skargi nadzwyczajnej.

[P.Sz.]

[a.ł]