Ubezpieczona chciała opłacić składki chorobowe po terminie. SN odrzucił jej skargę kasacyjną

Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na

skutek apelacji organu rentowego wyrokiem z 5 listopada 2024 r. (sygn. akt III AUa

1346/23): zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I i oddalił odwołanie, a w punkcie II

II USK 140/25

2

w zasądził na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu, od

M.S., kwotę 180 zł z ustawowymi odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 k.p.c.,

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; zasądził także na rzecz Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu, od M.S., kwotę 240 zł z

ustawowymi odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 k.p.c., tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, do Sądu

Najwyższego wywiodła odwołująca, zaskarżając judykat w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię lub

niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1. art. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez:

a. ich niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że wobec ubezpieczonej

należało zastosować wyższe wymagania, wobec znajomości i stosowania

prawa niż wobec innych podmiotów w tożsamej sytuacji, co stanowiło

główną podstawę wydania zaskarżanego orzeczenia;

b. ich niezastosowanie skutkujące uznaniem, że z uwagi na „interes ogółu

ubezpieczonych” należało pozbawić ubezpieczoną uprawnienia do

którego zdaniem Sądu Apelacyjnego prawo mieliby inni ubezpieczeni w

tożsamej sytuacji;

2. art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych, poprzez:

a. jego błędną wykładnię, a więc poprzez stwierdzenie, że w ocenie

Sądu Apelacyjnego pomimo tego, „iż organ rentowy może wyrazić

zgodę, w takich okolicznościach jak w niniejszej sprawie, organ

rentowy uprawniony był, m.in. z uwagi na interes ogółu

ubezpieczonych, odmówić wyrażenia zgody (...) na opłacenie składek

na ubezpieczenie chorobowe po terminie”. Tym samym przyznając

organowi rentowemu uprawnienie do wartościowania „interesu”

II USK 140/25

3

ubezpieczonej, porównywania z niesprecyzowanym przez Sąd

Apelacyjny „interesem ogółu ubezpieczonych”, a tym samym

pozbawienie ubezpieczonej prawa do bycia równorzędnym wobec

innych podmiotem prawa.

W związku ze stawianymi zarzutami, skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania, wskazując, że jest ona oczywiście uzasadniona (art. 3984 § 1 pkt 4

k.p.c.). Skarżąca nie zawarła jednak w skardze kasacyjnej innych wniosków.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną, organ rentowy wniósł o wydanie

postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z uwagi na brak spełnienia

przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., ewentualnie oddalenie skargi

kasacyjnej - w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku i zasądzenie od

odwołującej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu

kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem

odsetek, o jakich mowa w art. 98 § 11 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna odwołującej nie spełnia wymogów formalnych i z tych względów

skargę tę należało odrzucić.

Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać: (1) oznaczenie

orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w

całości czy w części, (2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, (3)

wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany.

Na mocy art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał

zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia

z uzasadnieniem stronie skarżącej. Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd drugiej

instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę

II USK 140/25

4

niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., nieopłaconą oraz

skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn

niedopuszczalną. Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała

odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca ją temu sądowi w celu

usunięcia dostrzeżonych braków.

Zarówno wskazanie czy orzeczenie zaskarżone jest w całości, czy w części, jak też

wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia, z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany, należą do elementów konstrukcyjnych skargi

kasacyjnej, bez których nadzwyczajny środek zaskarżenia traci swą istotę.

Elementy te są ze sobą ściśle powiązane, dlatego w orzecznictwie wymaga się ich

bezwzględnej spójności redakcyjnej. W przypadku, gdy zachodzi rozbieżność

pomiędzy wymienionymi elementami, nie sposób twierdzić, że zakres zaskarżenia

związany jest z zakresem wniosku kasacyjnego. Konieczne jest przy tym takie

skonstruowanie skargi kasacyjnej, żeby zakresy te wynikały z bezpośrednio z jej

treści, a Sąd Najwyższy nie był obciążony ich określeniem lub doprecyzowaniem w

drodze jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 14 sierpnia 2020 r., I CSK 107/20, LEX nr 3054713; z 31 maja

2011 r., II CSK 688/10, LEX nr 1318354 czy z 11 stycznia 2011 r., V CSK 272/10,

LEX nr 1308173).

Tym niemniej, co bardziej istotne, skarżąca nie wypełniła wymogów formalnych

skargi kasacyjnej, które decydują o jej istnieniu. Brak było sformułowania wniosków,

czego domaga się od Sądu Najwyższego skarżąca. Wniosek ten winien wskazać,

czy strona domaga się uchylenia wyroku w całości czy w części, bądź uchylenia

zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, albo tez

uchylenia wyroku sądu pierwszej i drugiej instancji, a także decyzji organu

rentowego i przekazania sprawy do organu do ponownego rozpoznania. Sąd

Najwyższy nie jest zaś władny zastąpić stronę i samodzielnie przyjąć żądanego

zakresu, gdyż sformalizowanie postępowania kasacyjnego wyklucza analizę treści

skargi pod kątem sprzężenia zakresu zaskarżenia i wniosku kasacyjnego (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 10 października 2013 r., III CZ 52/13, OSNC

2014, nr 7-8, poz. 77). Wymogi formalne skargi kasacyjnej wywodzonej w

II USK 140/25

5

postępowaniu nieprocesowym pozostają bowiem tożsame z wymogami z art.

3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną (art. 3986 § 3 k.p.c.).

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w

związku z art. 99 k.p.c., w kwocie ustalonej na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 w

związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935),

a w zakresie odsetek art. 98 § 11 k.p.c.

DS.

[a.ł]