Wniosek o pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności bez dowodów. SN utrzymał odmowę

Uzasadnienie

Zarządzeniem z dnia 26 marca 2026 r., sygn. akt I ZI 59/25, na podstawie art.

80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. u.s.p. odmówiono przyjęcia wniosku

o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Apelacyjnego

w [...] X. Y. złożonego przez G.Z. w dniu 18 sierpnia 2025 r. z uwagi na oczywistą

bezzasadność wniosku.

Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł w dniu 30 kwietnia 2026 r. (data

wpływu do Sądu Najwyższego) wnioskodawca, który zaskarżył je w całości,

wskazując, iż sąd meriti „dopuścił się w zaskarżonych rozstrzygnięciach szeregu

II ZIZ 18/26

2

rażących błędów prawnych i proceduralnych, które nie tylko podważają legalność

postępowania, ale także ujawniają głęboką stronniczość i brak szacunku dla zasad

demokratycznego państwa prawnego. Jednocześnie wskazał, że „wszystkie braki

formalne, o których mowa w wezwaniu Sądu Najwyższego z dnia 10 października

2025 r., zostały przeze niego usunięte w punkcie I pisma z dnia 6 listopada 2025 r.

Autor zażalenia wniósł o:

1. uchylenie w całości postanowienia z dnia 20 czerwca 2023 r. i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania w przedmiocie wniosku o ustanowienie

pełnomocnika z urzędu;

2. uchylenie w całości zarządzenia z dnia 26 marca 2026 r. odmawiającego

przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi

X. Y. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy w

innym składzie;

3. rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu

z uwzględnieniem rzeczywistego uzupełnienia przeze mnie braków formalnych oraz

przedstawionej sytuacji zdrowotnej i majątkowej;

4. przedłużenie terminu do uzupełnienia wszystkich braków formalnych do

czasu ustanowienia i podjęcia czynności przez pełnomocnika z urzędu.

W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik objętej wnioskiem sędzi wniósł

o utrzymanie zaskarżonego zarządzenia w mocy.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wywiedzione zażalenie jest oczywiście bezzasadne. W ocenie Sądu

Najwyższego argumentacja skarżącego zaprezentowana w części motywacyjnej

zażalenia (nie sformułowano skonkretyzowanego zarzutu) nie zawiera bowiem

w swej treści jakiejkolwiek okoliczności faktycznej czy też prawnej, która

podważałaby zasadność zaskarżonego zarządzenia.

Zgodnie z art. 80 § 2c u.s.p. sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą

na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie

uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. W orzecznictwie

podkreśla się, że skoro postępowanie o uchylenie immunitetu sędziowskiego

poprzez wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, nie

jest postępowaniem rozstrzygającym o jego odpowiedzialności karnej, to sąd

dyscyplinarny nie musi mieć pewności, że przestępstwo zarzucane sędziemu we

wniosku faktycznie zostało przez niego popełnione. Głównym zadaniem

II ZIZ 18/26

3

postępowania o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej

jest bowiem ustalenie, czy wersja wydarzeń przedstawiona przez oskarżyciela we

wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest

wystarczająco uprawdopodobniona. Zezwolenie na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej powinno być jednak udzielane z rozwagą, po zbadaniu

wszystkich okoliczności i po dokonaniu wnikliwej oceny zebranych w postępowaniu

istotnych dowodów zgodnie z dyrektywą z art. 7 k.p.k. Przypomnieć należy

jednocześnie, że to powinnością oskarżyciela jest szczególnie skrupulatne

gromadzenie materiału dowodowego, gdyż sąd dyscyplinarny nie ma obowiązku

gromadzenia dodatkowych dowodów, a jedynie powinien ocenić dowody

przedstawione wraz z wnioskiem.

W niniejszej sprawie, co zdaje się nie dostrzegać skarżący, zaskarżone

rozstrzygnięcie nie stanowiło rezultatu stwierdzenia nieuzupełnienia braków

formalnych, lecz istotą powyższego było zastosowania trybu z art. 80 ust. 2b u.s.p.,

pozwalającego na merytoryczną ocenę wniosku pod kątem jego „oczywistej

bezzasadności”. Wniosek jest bezzasadny w stopniu oczywistym wówczas, gdy nie

dołączono do niego żadnych dowodów lub wówczas, gdy przedłożone dowody nie

wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec

objętego wnioskiem sędziego, a który wnioskodawca chce zarzucić po uchyleniu mu

immunitetu. Sąd a quo, weryfikując postulat wnioskodawcy, stwierdził

nieprzedstawienie jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających popełnienie

przez objętą wnioskiem sędzię wskazywanego we wniosku przestępstwa, a nadto

brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, wobec czego

odmówiono przyjęcia wniosku o wyrażenia zgody na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y., wskazując

jednocześnie, iż fakt uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych

wniosku nie stoi na przeszkodzie uznania wniosku za oczywiście bezzasadny i

odmowy jego przyjęcia z tej przyczyny.

Zważyć należy, iż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, w zaskarżonym

zarządzeniu prawidłowo ustalono, że zaoferowany przez wnioskodawcę materiał

dowodowy (a zasadniczo jego nieprzedłożenie) nie pozwalał na dostateczne

podejrzenie, że sędzia, wobec której skierowano wniosek o wyrażenie zgody na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, swoim zachowaniem zrealizowała

II ZIZ 18/26

4

znamiona przestępstwa opisanego we wniosku. Podejrzenie popełnienia

przestępstwa przez sędziego powinno być bowiem w pełni uzasadnione, nie

nasuwające żadnych istotnych wątpliwości lub zastrzeżeń, zarówno co do

popełnienia samego czynu, jak i występowania. Powyższych wymogów nie spełnia li

tylko wskazanie „dokładnego czasu i miejsca czynu” i trafnej w ocenie wnioskodawcy

jego kwalifikacji, jak również literalne przytoczenie wypowiedzi objętej wnioskiem

sędzi i ich cytowanie, które nie zostały poparte jakąkolwiek warstwą dowodową.

Tym samym, uznając, iż zaskarżone zarządzenie było w pełni prawidłowe,

należało utrzymać je w mocy. Jednocześnie zaznaczenia wymaga, iż niniejsze

rozstrzygnięcie nie uniemożliwia - w razie spełnienia uprzednio opisanych wymogów

- ponownego złożenia wniosku o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności

karnej.

W odniesieniu do formułowanych przez wnioskodawcę zarzutów w zakresie

rozstrzygnięcia o pozostawienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu bez

rozpoznania wskazać należy, iż wskazywane postanowienie jest niezaskarżalne,

o czym wnioskujący został uprzednio pouczony.

Wobec natomiast oczywistej bezzasadności zażalenia żądanie

wnioskującego o rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu

należało uznać za bezprzedmiotowe.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[J.J.]

[r.g.]