Adwokat I.W. przegrał kasację od kary 6020 zł za zawiadomienie o koledze

We wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […] z 17 lipca

2023 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, sygn. […] (k. 49-51v akt o sygn.

[…]), adw. I.W. został obwiniony o to, że:

w dniu 22 marca 2022 r. w W. naruszył zasady etyki adwokackiej w sposób

mogący poderwać zaufanie do zawodu adwokata w ten sposób, że w czasie

i miejscu wyżej wskazanym, skierował zawiadomienie o popełnieniu czynu

zabronionego przez szereg osób działających w zorganizowanej grupie

przestępczej, świadomie pomijając fakt, iż jedna z osób objętych zawiadomieniem

II ZK 8/26

2

- P.T. wykonuje zawód adwokata, zaś opisując udział P.T. w popełnieniu czynu

zabronionego, mający polegać na świadomym złożeniu w sądzie cywilnym pozwu

opartego na sfałszowanych dokumentach w celu wyłudzenia określonej treści

wyroku (tzw. oszustwo sądowe), nie zachował umiaru w formułowaniu okoliczności

mało prawdopodobnych dotyczących świadomości P.T., iż dokumenty stanowiące

załączniki do złożonego przez niego pozwu są fałszywe, a tym samym P.T. może

realizować znamiona występku umyślnego, czym naruszył zasady lojalności i

koleżeństwa, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 ustawy z dnia

26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze – powoływanej dalej jako: p.a. w zw. z § 1

ust. 2, § 11, § 15 i § 31 ust. 1 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu

(tekst jednolity ogłoszony na podstawie uchwały nr 66/2022 NRA z 10 września

2022 r.) - dalej powoływanego jako ZZEA.

Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w [...] orzeczeniem z 21 lutego 2024 r.,

sygn. akt […] (k. 130-141 akt o sygn. […]):

1. uznał obwinionego adw. I.W. winnym popełnienia zarzucanego mu

przewinienia dyscyplinarnego, przyjmując, że stanowi ono przewinienie

z art. 80 p.a. w zw. z § 1 ust. 2, § 11, § 15 ZZEA i za to na podstawie art. 80,

art. 81 ust. 1 pkt 3 i art. 82 ust. 1 p.a. wymierzył obwinionemu adw. I.W. karę

pieniężną w wysokości dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę

obowiązującego w 2022 r., tj. 6.020 zł;

2. na podstawie art. 81 ust. 3a p.a. nałożył na obwinionego adw. I.W.

obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego adw. P.T., na piśmie

sporządzonego własnoręcznie z podpisem notarialnie poświadczonym, w

terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia;

3. na podstawie ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr 72/2022 Naczelnej Rady Adwokackiej

z 22 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych

kosztów postępowania dyscyplinarnego zasądził od obwinionego adw. I.W.

zryczałtowane koszty postępowania dyscyplinarnego w wysokości 3.000 zł

za dochodzenie dyscyplinarne na rzecz Izby Adwokackiej w […];

II ZK 8/26

3

4. na podstawie ust. 1 pkt 2 Uchwały Nr 72/2022 Naczelnej Rady Adwokackiej

z 22 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych

kosztów postępowania dyscyplinarnego zasądził od obwinionego adw. I.W.

zryczałtowane koszty postępowania dyscyplinarnego w wysokości 3.000 zł

za postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym I instancji - na rzecz Izby

Adwokackiej w […].

Po rozpoznaniu odwołania obwinionego, Wyższy Sąd Dyscyplinarny

Adwokatury orzeczeniem z 3 września 2025 r., sygn. akt […] (k. 97-103 akt o sygn.

[…]), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby

Adwokackiej w […] z 21 lutego 2024 r., sygn. akt […]; na podstawie art. 95l ust. 2

p.a. w zw. z ust. 1 pkt 3 uchwały nr 72/2022 Naczelnej Rady Adwokackiej z 22

października 2022 r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych kosztów

postępowania dyscyplinarnego i § 1 uchwały nr 157/2024 Naczelnej Rady

Adwokackiej z 16 czerwca 2024 r. w przedmiocie zmiany uchwały Naczelnej Rady

Adwokackiej nr 72/2022 z 22 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości

zryczałtowanych kosztów postepowania dyscyplinarnego, zasądził od obwinionego

adw. I.W. na rzecz Izby Adwokackiej w [...] kwotę 3.000 zł za postępowania przed

sądem drugiej instancji.

Kasację od powyższego orzeczenia wniósł adw. G.M. – obrońca

obwinionego adw. I.W. (k. 121-131 akt o sygn. […])

1. obrońca zaskarżył orzeczenie w całości na korzyść obwinionego;

2. na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art. 95n p.a. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. w

zw. z art. 526 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 1 k.p.k. zaskarżonemu orzeczeniu

zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie błędnej

kwalifikacji prawnej czynu przypisanego obwinionemu, polegającego na

zakwalifikowaniu przewinienia na podstawie art. 80 p.a. w zw. z § 1 ust.2, §

11, § 15 i § 31 ust. 1 ZZEA, podczas gdy prawidłowa kwalifikacja powinna

zostać dokonana na podstawie art. 8 ust. 1 p.a., co w efekcie,

spowodowałoby przedawnienie karalności popełnionego przez obwinionego

czynu na podstawie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 88 ust. 1 p.a.;

II ZK 8/26

4

3. ewentualnie, gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił argumentacji co do

powyższego zarzutu, na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art. 95n p.a.

w zw. z art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 2 k.p.k.

zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą

istotny wpływ na treść orzeczenia tj.:

1. art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego,

sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy

i doświadczenia życiowego polegającą na:

1. odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom obwinionego, zgodnie z którymi

w chwili składania „zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa”

nie posiadał on wiedzy, iż pokrzywdzony byt adwokatem, pomimo to Sąd

Dyscyplinarny bezpodstawnie przyjął, że obwiniony celowo zataił tę

informację, chociaż zebrany materiał dowodowy nie potwierdza

jednoznacznie, aby posiadał on świadomość tego faktu, co doprowadziło do

błędu w ustaleniach faktycznych i miało istotne znaczenie dla oceny winy

oraz kwalifikacji prawnej czynu, a w konsekwencji także dla treści wydanego

orzeczenia;

2. błędnym uznaniu, że obwiniony podczas składania „zawiadomienia

o podejrzeniu popełnienia przestępstwa” nie działał w stanie quasi wyższej

konieczności, mającej na celu ochronę interesów klienta, a nawet dobra

wyższego rzędu jakim jest życie i zdrowie klienta oraz jego rodziny, co

doprowadziło do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego oraz

błędnego ustalenia winy obwinionego, a w konsekwencji miało bezpośredni

wpływ na treść wydanego orzeczenia, które nie uwzględniło kluczowych

przesłanek uzasadniających postępowanie obwinionego.

3. art. 366 § 1 k.p.k. w zw. 167 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 86a §

2 p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z urzędu w postaci

przesłuchania adw. K.G. współpracującej z obwinionym przy sporządzaniu

„zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa", co pozbawiło Sąd

podstaw do rzetelnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, czego skutkiem

II ZK 8/26

5

było powstanie błędu w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji błędna

ocena winy obwinionego oraz nieprawidłowa kwalifikacja prawna jego

zachowania, która przełożyła się na treść orzeczenia;

4. art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu lub pominięciu istotnych

okoliczności podniesionych przez obwinionego w odwołaniu, dotyczących

konieczności przeprowadzenia dowodów w zakresie wiarygodności

dokumentów, które stanowiły podstawę sporządzenia przez obwinionego

„zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa”, co wywarło

bezpośredni wpływ na błędne ustalenia faktyczne oraz na treść i zasadność

wydanego orzeczenia;

5. art. 4 ust. 1 p.a. w zw. z § 6 ZZEA poprzez przyjęcie przez Sądy obu

instancji błędnego założenia, że dla obwinionego priorytetem powinno być

dobro kolegi adwokata, a nie ochrona interesów klienta, co stanowi

nadużycie interpretacji tych norm, w wyniku czego nastąpiło istotne

naruszenie przepisów prawa oraz miało decydujący wpływ na przypisanie

sprawstwa obwinionemu, a także na treść orzeczenia;

6. z ostrożności procesowej, na wypadek, gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił

powyższej argumentacji, na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art. 95n p.a. w

zw. z art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 438 pkt 4 k.p.k. podniósł

zarzut ewentualny, tj. wymierzenie rażąco niewspółmiernie wysokiej kary,

poprzez nieuwzględnienie przez Sąd okoliczności łagodzących, w tym nad

wyraz istotnego faktu, że obwiniony nie był karany dyscyplinarnie, a stopień

jego winy nie byt znaczny, a także, że działał w stanie quasi wyższej

konieczności obrony interesów klienta.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 91b p.a. w zw. z art.

95n p.a. w zw. z art. 537 § 1 i 2 k.p.k. adw. G.M. wniósł:

1. w przypadku uznania zarzutów zawartych w pkt. Il, o zmianę orzeczenia

poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu i uchylenie zaskarżonego

orzeczenia w odniesieniu do jego części dyspozytywnej dotyczącego tego

II ZK 8/26

6

zarzutu oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.

oraz art. 8 ust. 1 p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 p.a.;

2. w przypadku nieuznania zarzutu z pkt Il, zgodnie z zarzutami zawartymi

w pkt III, o uchylenie orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego

Adwokatury w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Wyższemu

Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania, ze wskazaniem

konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego;

3. alternatywnie w przypadku nieuznania zarzutów z pkt Il i III, a przyjęciu

zgodnie z zarzutem zawartym w pkt IV, że wymierzona kara jest rażąco

niewspółmierna, o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie kary

możliwie najłagodniejszej w postaci upomnienia lub w ostateczności nagany

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że kasacja,

może być uznana za oczywiście bezzasadną, gdy po jej analizie i skonfrontowaniu

z materiałami sprawy, bez potrzeby głębszego w nie wnikania, bądź po takim

wniknięciu, jest w sposób niebudzący wątpliwości niezasadna, gdyż stanowi jedynie

polemikę z argumentacją sądu, którego orzeczenie zaskarża lub przedstawia

argumentację niemającą żadnego pokrycia w przepisach prawa albo nieprzystającą

do realiów danego procesu lub wskazuje na uchybienia, jakie w ogóle w

niepowtarzalnych realiach danej sprawy nie wystąpiły, albo na uchybienia, które

wprawdzie rzeczywiście wystąpiły, ale nie budzi żadnych wątpliwości, iż nie mogły

one mieć istotnego wpływu na treść zaskarżonego kasacją orzeczenia (por. np. T.

Grzegorczyk, Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia w sprawach karnych i

jej skuteczność w praktyce, Państwo i Prawo 2015, nr 6, L. Paprzycki, Oczywista

bezzasadność i oczywista zasadność kasacji, w: P. Hofmański, K. Zgryzek (red.),

Współczesne problemy procesu karnego i wymiaru sprawiedliwości. Księga ku czci

Profesora Kazimierza Marszała, Katowice 2003).

II ZK 8/26

7

Należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 91a ust.1 p.a., od

prawomocnego orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny

Adwokatury w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości,

Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej

kasacja do Sądu Najwyższego. Kasację składa się w terminie trzydziestu dni od

dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 91c p.a.). Kasacja może być

wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym zaistnienia uchybień

wymienionych w art. 439 k.p.k., jak również z powodu niewspółmierności kary

dyscyplinarnej (art. 91b p.a.). Ustawodawca uniemożliwił zaś wnoszenie tego

nadzwyczajnego środka zaskarżenia z powodu błędu w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego

orzeczenia, jak również od orzeczenia dyscyplinarnego zapadłego w pierwszej

instancji. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje

się, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko

orzeczeniu sądu odwoławczego, nie zaś orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co

expressis verbis wynika z treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że w kasacji nie można

podnosić zarzutów typowych dla postępowania odwoławczego, kwestionujących

orzeczenie organu a quo. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania

odwoławczego dojdzie do tzw. „efektu przeniesienia”, czyli zaabsorbowania do

orzeczenia sądu ad quem uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji,

wskutek nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania środka zaskarżenia.

Wówczas w kasacji winny zostać podniesione i opatrzone pogłębioną argumentacją

zarzuty wskazujące na wadliwe procedowanie tego sądu, w następstwie czego

doszło do przeniknięcia uchybienia, którego dopuścił się sąd a quo do orzeczenia

sądu drugiej instancji (m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2021

r., IV KK 438/20, LEX nr 3106214).

Podkreślenia też wymaga, że w kasacji należy wykazać „rażące naruszenie

prawa”, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (por. art.

523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a.). Ustawodawca wprawdzie powyższego

zwrotu nie sprecyzował, jednakże semantyczna zawartość powyższego pojęcia

została wypełniona przez judykaturę, gdzie wypracowano jednoznacznie zgodny

pogląd, iż rażącym naruszeniem prawa jest jedynie takie naruszenie, które jest

II ZK 8/26

8

niewątpliwe, łatwe do stwierdzenia i charakteryzuje się takim ciężarem gatunkowym,

które ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości postępowania dyscyplinarnego i

wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga nadto, iż „strona

nie może ograniczyć się do wyrażenia ocen, iż czuje się zaskarżonym orzeczeniem

pokrzywdzona, czy też do polemiki z ustaleniami faktycznymi, dokonanymi przez

korporacyjny sąd odwoławczy lub do kwestionowania ocen dokonanych przez ten

organ, bez jednoczesnego wskazania, które przepisy prawa zostały w toku

korporacyjnego postępowania dyscyplinarnego naruszone i bez wykazania nadto,

że naruszenie to miało charakter rażący” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z

1 października 2004 r., SDI 7/04, LEX nr 568870). „Rażący” w użyciu

przymiotnikowym, to między innymi – „dający się łatwo stwierdzić, wyraźny,

oczywisty, bezsporny, bardzo duży” (Tom trzeci Słownika języka polskiego, pod

redakcją M. Szymczaka, Warszawa 1981, s. 24).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd

Najwyższy doszedł do przekonania, iż kasację adw. G.M. - obrońcy obwinionego

adw. I.W. należało oddalić jako oczywiście bezzasadną, a przeprowadzona analiza

podniesionych przez Skarżącego zarzutów doprowadziła do wniosku, iż są one

chybione.

Obrońca obwinionego w pkt II kasacji jako pierwszy sformułował zarzut

rażącej obrazy przepisów prawa materialnego, poprzez przyjęcie błędnej

kwalifikacji prawnej czynu przypisanego obwinionemu, tj. 80 p.a. w zw. z § 1 ust. 2,

§ 11, § 15 i § 31 ust. 1 ZZEA. Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. Po pierwsze

odnosi się do orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji albowiem sąd

odwoławczy, utrzymując w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby

Adwokackiej w [...] z 21 lutego 2024 r. w zakresie uznania obwinionego adw. I.W.

za winnego popełnienia przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego,

samodzielnie nie stosował bowiem powołanych w tym zarzucie przepisów prawa

materialnego, toteż nie mógł dokonać błędnej ich wykładni i w konsekwencji rażąco

tych przepisów naruszyć. Należy jeszcze raz przypomnieć, kasację w sprawach

odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów wnosi się od prawomocnego

orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, a zatem, co do zasady,

II ZK 8/26

9

strona powinna podnosić zarzuty kasacyjne pod adresem orzeczenia tego Sądu, a

nie orzeczenia sądu dyscyplinarnego rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji.

Niezależnie od powyższego, zarzut ten był nietrafny merytorycznie. Bezspornym

jest, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z błędem w subsumpcji. Wbrew

wymienionemu zarzutowi kasacji, w realiach sprawy prawidłowo zinterpretowano

unormowanie z art. 80 p.a., jak i przepisy ZZEA. Należy również zaznaczyć, że adw.

I.W., w kwalifikacji prawnej przypisanego przewinienia dyscyplinarnego nie przyjęto

§ 31 ust. 1 ZZEA, zaś obrońca w kasacji wskazuje na przyjęcie również i tego

przepisu jako błędnej kwalifikacji prawnej przypisanego czynu.

Kolejne zarzuty z pkt III ppkt 1, 2 i 4 kasacji, jednoznacznie wskazują, że

w istocie adw. G.M. chodziło o ponowną próbę podważenia trafności oceny

materiału dowodowego i poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych przez

sąd dyscyplinarny pierwszej instancji, a przy tym rozstrzygnięcia Sądu

Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] w przedmiocie uznania adw. I.W. za

winnego popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego oraz

orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, na mocy którego

orzeczenie sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy.

Skarżący w pkt III ppkt 1 kasacji wprost zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj.

art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w

ppkt 2 wskazał na zaniechanie przeprowadzenia dowodu, który – co istotne - nie

był zgłoszony w odwołaniu, a ten etap stanowił właściwe forum do wnioskowania o

przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadka, nie zaś etap

postępowania kasacyjnego. Wymaga podkreślenia, że sąd kasacyjny nie jest

kolejnym sądem odwoławczym, istota procesowa kasacji, będącej przecież

nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, powoduje, że jej wniesienie nie inicjuje

jeszcze jednej kontroli instancyjnej, a samo postępowanie, którego jest ona

przedmiotem, nie stanowi trzeciej instancji. To powoduje, iż kontroli kasacyjnej

w postępowaniu dyscyplinarnym, żadną miarą, nie można utożsamiać ze zwykłą

kontrolą odwoławczą. Nie każde zatem uchybienie, którego się sąd odwoławczy

dopuścił, może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacji w sprawie

dyscyplinarnej. Podstawą zarzutów kasacyjnych nie może być, co oczywiste, samo

negowanie oceny przeprowadzonych dowodów, bądź kwestionowanie opartych na

II ZK 8/26

10

nich ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że są niekorzystne dla obwinionego (strony)

i przeciwstawianie im innych okoliczności, bardziej dla niego korzystnych, których

sąd - po ich rozważeniu - nie uznał za wiarygodne lub mające znaczenie dla

rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 grudnia 2022 r., II ZK

83/22, LEX nr 3456512). Skierowana do Sądu Najwyższego kasacja, nie może

więc zawierać zarzutu będącego jedynie subiektywną oceną Skarżącego naruszeń,

których miał się dopuścić sąd odwoławczy, a musi wykazać, że dostrzeżone

uchybienia miały charakter rażący i istotnie wpływały na treść zaskarżonego

orzeczenia. Tymczasem, na kanwie niniejszej sprawy, nie sposób jest uznać, aby

postawione w kasacji adw. G.M. w ppkt 1, 2 i 4 zarzuty, spełniały zadość

wskazanym wymaganiom kasacyjnym. Wszak także zarzut z ppkt 4 kasacji,

bezsprzecznie również odnosi się do orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej

instancji i w swej treści nawiązuje do kwestionowania ustaleń faktycznych

poczynionych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w [...], a

zaakceptowanych przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, chociaż formalnie

sformułowano zarzut obrazy przepisów postępowania, tj. art. 4 ust. 1 p.a. w zw. z §

6 ZZEA.

Odnosząc się z kolei do zarzutu z pkt III ppkt 3 kasacji, również należy

ocenić go jako oczywiście bezzasadny. Skarżący podniósł w wymienionym zarzucie

naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu lub pominięciu

istotnych okoliczności podniesionych przez obwinionego w odwołaniu, dotyczących

konieczności przeprowadzenia dowodów w zakresie wiarygodności dokumentów.

Na tle powyższego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 433 § 2 k.p.k. w zw.

z art. 95n pkt 1 p.a. sąd odwoławczy jest obowiązany rozważyć wszystkie wnioski

i zarzuty wskazane w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.

W tym zakresie w bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego sygnalizuje się, że

kwestionowanie spełnienia przez sąd odwoławczy standardu rzetelnej kontroli

obarczone jest dodatkowym wymogiem precyzyjnego wykazania, które z zarzutów

odwoławczych nie zostały rozpoznane i że uchybienie takie mogło mieć istotny

wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Tymczasem, zestawienie uzasadnienia

sporządzonego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury z treścią zarzutów

odwoławczych przekonuje o rzetelności postępowania odwoławczego, a dokładna

II ZK 8/26

11

analiza uzasadnienia sądu ad quem pozwala na poznanie motywów, które legły

u podstaw podjętej przez ten sąd decyzji i argumentacji, która doprowadziła do

określonej oceny zarzutów. Należy stwierdzić więc, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny

Adwokatury dokonując kontroli odwoławczej zaskarżonego orzeczenia Sądu

Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt […], z

perspektywy złożonego odwołania, choć w formie bardzo zwięzłej, ale wbrew

stanowisku z kasacji - odniósł się w pisemnym uzasadnieniu swojego orzeczenia

do zarzutów podniesionych w odwołaniu i w nawiązaniu do zarzutu

z ppkt 4 wskazał w uzasadnieniu, że obwiniony I.W. przyznał, że podpisał pismo

stanowiące zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Należy uznać

więc, że nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodów w zakresie

wiarygodności dokumentów. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka – dalej powoływany jako ETPCz, wskazuje się, że z uzasadnienia musi

jasno wynikać, iż kwestie, mające decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

zostały rozważone (por. np. wyrok ETPCz z 15 lutego 2007 r. w sprawie Boldea

przeciwko Rumunii, skarga nr 19997/02, § 30), zaś sąd odwoławczy nie jest

zobowiązany do szczegółowego odnoszenia się do każdej kwestii (por. np. wyrok

ETPCz z 19 kwietnia 1994 r. w sprawie Van de Hurk przeciwko Holandii, skarga nr

16034/90, § 61).

Ostatnim, alternatywnie podniesionym zarzutem kasacji jest wymierzenie

wobec adw. I.W. rażąco niewspółmiernie wysokiej kary, poprzez według

Skarżącego, nieuwzględnienie okoliczności łagodzących, w tym, że obwiniony nie

był karany dyscyplinarnie, a stopień jego winy nie był znaczny,

a także, że działał w stanie quasi wyższej konieczności obrony interesów klienta.

Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że wymierzona adw. I.W. kara dyscyplinarna,

wbrew twierdzeniom zawartym w kasacji, nie nosi cech kary rażąco

niewspółmiernie surowej. Katalog kar dyscyplinarnych, wymienionych w art. 81 ust.

1 p.a. oznacza konieczność rozważenia ich zastosowania w kolejności od

najłagodniejszej do najsurowszej poprzez pryzmat ciężaru gatunkowego

popełnionego deliktu dyscyplinarnego. Należy uznać, że wymierzona wobec

obwinionego kara dyscyplinarna, jest adekwatna w stosunku do popełnionego

przez niego deliktu dyscyplinarnego oraz sprawiedliwa. Istotnie, sąd odwoławczy

II ZK 8/26

12

wziął pod uwagę zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące przy wymiarze

kary i nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe, nie można zatem zasadnie wywodzić, że

wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna została orzeczona z naruszeniem

jakiejkolwiek z dyrektyw wymiaru kary dyscyplinarnej. W doktrynie wskazuje się

następujące dyrektywy: 1) stopnia winy, 2) stopnia społecznej szkodliwości (rodzaju

i wagi) czynu, 3) osiągania celów zapobiegawczych i wychowawczych względem

obwinionego (dyrektywa szczególnoprewencyjno – wychowawcza), 4)

kształtowania świadomości prawnej właściwej organizacji publicznej do której

należy obwiniony, 5) uwzględniania okoliczności dotyczących sprawcy przewinienia

dyscyplinarnego, 6) uwzględniania okoliczności dotyczących czynu wyczerpującego

znamiona przewinienia dyscyplinarnego, takich np. jak sposób jego popełnienia,

rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, skutki czynu,

w tym rozmiar jego ujemnych następstw (por. np. A. Halicki, Zasady wymiaru kary

w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy celnych, Monitor

Prawa Celnego i Podatkowego 2006, nr 6, s. 239 – 240). Niewątpliwie przy

orzekaniu kary dyscyplinarnej zawsze trzeba baczyć, czy w konkretnym

rozpatrywanym wypadku, zostaną zrealizowane cele odpowiedzialności

dyscyplinarnej, jakimi są: ochrona społecznego zaufania do zawodu, ochrona

należytych standardów i poziomu jego wykonywania, skuteczne egzekwowanie

prawnych konsekwencji w przypadku indywidualnych zachowań przedstawicieli

właściwej organizacji publicznej naruszających reguły postępowania wyznaczone

pojęciem godności lub powagi urzędu albo zawodu, czy naruszających reguły

wykonywania zawodu wyznaczone ukształtowanymi normami zawodowej sztuki,

etyki i deontologii (por. np. T. Kuczyński, O odpowiedzialności dyscyplinarnej

pracowników, Państwo i Prawo 2003, nr 9, s. 60 – 61). Biorąc pod uwagę wszystkie

kryteria wymiaru kary dyscyplinarnej, Sąd Najwyższy nie dostrzega zasadności

zarzutu rażącej niewspółmierności kary.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k.

w zw. z art. 637a k.p.k. oraz art. 618 § 1 pkt 1 i 11 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu

II ZK 8/26

13

obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym w zw. z art. 95n pkt

1 p.a.

Kierując się przedstawionymi powodami, Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3

k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 p.a., rozstrzygnął jak w postanowieniu.

[r.g.]