Obwiniony prokurator nie wyłączy sędziego SN, bo nie wykazał jego uprzedzenia

Pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

obwiniony prokurator X. Y. wniósł o wyłączenie SSN Tomasza Demendeckiego od

rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 40/26. Argumentacja wniosku zawarta

w uzasadnieniu sprowadza się w istocie rzeczy do stwierdzenia, że sędzia SN

Tomasz Demendecki został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy

o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

II ZO 107/26

2

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi

uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie prezentowany jest pogląd, iż

twierdzenie o bezstronności sędziego w danej sprawie, musi być wykazane

i racjonalnie uzasadnione. Uzasadniona wątpliwość, o której mowa w art. 41

§ 1 k.p.k. musi zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu

strony składającej wniosek o wyłączenie. Chodzi wszakże o wątpliwość, którą

w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie

oceniająca sytuację i nie zaangażowana w spór osoba. Nie stanowi zarazem

przyczyny wyłączenia sędziego sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary

w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Uwagi

powyższe odnoszą się do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza

nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do

uczestników postępowania lub do sprawy. Chodzi tu o zachowanie sędziego

odnoszące się zarówno do oceny rozpoznawanej sprawy przed wydaniem

rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych opinii oceniających uczestników

postępowania, które może świadczyć o określonym nastawieniu sędziego do

sprawy lub osób w niej uczestniczących (zob. postanowienie Sądu Najwyższego

z 2 marca 2021 r., V KK 39/21). Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności

sędziego zachodzi jedynie wówczas, gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed

rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie zmierzając

w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej oceny sprawy, lub wyraża swój

stosunek do strony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 31 maja 1985 r., V KRN

333/85; wyrok Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; wyrok Sądu

Najwyższego z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego

z 24 dnia 2008 r., III KK 73/08).

W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia

powyższych kryteriów, zaś sama argumentacja wniosku nie zawiera żadnych

okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Tomasza

Demendeckiego, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez

II ZO 107/26

3

ustawodawcę w art. 41 k.p.k. Obwiniony prokurator w swoim wniosku nie wykazał,

aby SSN Tomasz Demendecki był w jakikolwiek sposób uprzedzony w stosunku do

niego, jak również nie wykazał, aby dokonał oceny sprawy o sygn. akt II ZO 40/26

przed jej rozpoznaniem, bądź też wyrażał opinię oceniającą uczestników tego

postępowania, która świadczyłaby o jego nastawieniu do sprawy lub osób w nim

uczestniczących. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zdecydowana większość

okoliczności, na których oparty jest wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest

bezpośrednio związana ze sprawą o sygn. akt II ZO 40/26, w której SSN Tomasz

Demendecki jest sprawozdawcą.

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[r.g.]