Obwiniony prokurator chciał wyłączenia sędziego SN. Izba nie uwzględniła wniosku

Pismem z dnia 14 października 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

obwiniony prokurator X. Y. wniósł o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego

od udziału w sprawie o sygn. akt II ZIZ 14/22. W uzasadnieniu wskazał, że

rozpoznanie jego sprawy przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, jako Sąd II

instancji, rażąco narusza przepisy art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, a tym

samym pozbawia go prawa rozpoznania sprawy w toku postępowania

dwuinstancyjnego, prawa do obrony i rzetelnego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

II ZO 115/25

2

Ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1259) w Sądzie Najwyższym utworzono

Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, w skład której wchodzą sędziowie wyznaczeni

do orzekania w tej Izbie (na 5-letnią kadencję) przez Prezydenta RP spośród

sędziów Sądu Najwyższego wylosowanych na posiedzeniu Kolegium Sądu

Najwyższego przez Przewodniczącego tego Kolegium, w liczbie 3-krotnie większej

niż liczba sędziów orzekających w tej Izbie.

Sama idea utworzenia wyspecjalizowanej Izby Sądu Najwyższego

zajmującej się rozpatrywaniem spraw dyscyplinarnych zawodów zaufania

publicznego znajduje swoje źródła w dążeniu ustawodawcy do podniesienia

poziomu merytorycznego orzecznictwa dyscyplinarnego wynikającego

z wyspecjalizowania poszczególnych sędziów w tej dziedzinie, zapewnienia

większej sprawności rozpatrywania tego typu spraw oraz stworzenia przejrzystego

i spójnego systemu kontroli sądowej nad przestrzeganiem przez przedstawicieli

zawodów zaufania publicznego norm etycznych wynikających z deontologii tych

zawodów (zob. uzasadnienie do projektu ustawy o Sądzie Najwyższym, druk nr

2003 Sejmu VIII kadencji).

Zaprezentowany w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie pogląd na temat

pozycji ustrojowej tej Izby nie stanowi jakiejkolwiek podstawy do przyjęcia, że

orzekający w niej sędziowie nie mogą tworzyć niezawisłego i bezstronnego sądu.

Przeciwnie, sędziowie orzekający w tej Izbie w pełni zachowują status sędziego

Sądu Najwyższego i są w pełni niezawiśli (zob. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 27 maja 2024 r., I ZO 79/24; z 28 czerwca 2024 r., I ZO 95/24).

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi

uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączenie

dotyczy konkretnego postępowania i nie można jego przyczyny rozciągać na inne

postępowania prowadzone przez tego samego sędziego. W dotychczasowym

orzecznictwie konsekwentnie prezentowany jest pogląd, iż twierdzenie

o bezstronności sędziego w danej sprawie, musi być wykazane i racjonalnie

uzasadnione. Uzasadniona wątpliwość, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., musi

zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony składającej

II ZO 115/25

3

wniosek o wyłączenie. Chodzi, wszakże o wątpliwość, którą w oparciu o zaistniałą

okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca sytuację i nie

zaangażowana w spór osoba. Nie stanowi zarazem przyczyny wyłączenia sędziego

sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego,

wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Uwagi powyższe odnoszą się do takiego

zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza nią, z którego mogłoby wynikać, że

sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do

sprawy. Chodzi tu o zachowanie sędziego odnoszące się zarówno do oceny

rozpoznawanej sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych

opinii oceniających uczestników postępowania, które może świadczyć

o określonym nastawieniu sędziego do sprawy lub osób w niej uczestniczących

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 2021 r., V KK 39/21).

Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi jedynie wówczas,

gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej

rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej

oceny sprawy, lub artykułuje swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu

Najwyższego: z 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; z dnia 27 stycznia 1971 r., III KR

213/70; z dnia 8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego

z 24 września 2008 r., III KK 73/08).

W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawcy nie spełnia

powyższych kryteriów, zaś sama argumentacja wniosku nie zawiera żadnych

okoliczności, które mogłyby podawać w wątpliwość stronniczość SSN Zbigniewa

Korzeniowskiego, tym samym nie spełniając wymogów wskazywanych przez

ustawodawcę w art. 40 § 1 ust. 1 k.p.k. i art. 41 k.p.k. Obwiniony prokurator

w swoim wniosku nie wykazał, aby SSN Zbigniew Korzeniowski był w jakikolwiek

sposób uprzedzony w stosunku do niego, jak również nie wykazał, aby dokonał

oceny sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/22 przed jej rozpoznaniem, bądź też wyrażał

opinię oceniającą uczestników tego postępowania, która świadczyłyby o jego

nastawieniu do sprawy lub osób w nim uczestniczących. Przede wszystkim

zauważyć należy, iż zdecydowana większość okoliczności, na których oparty jest

wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związana ze sprawą

o sygn. akt II ZIZ 14/22, w której SSN Zbigniew Korzeniowski jest członkiem składu

II ZO 115/25

4

orzekającego. Wnioskodawca nie wykazał również, aby w sprawie wystąpiły

przesłanki wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Argumentacja przytoczona we wniosku nie wskazuje, aby sprawa o sygn. akt II ZIZ

14/22 dotyczyła bezpośrednio SSN Zbigniewa Korzeniowskiego, a wykazanie tego

jest konieczne do stwierdzenia, że została zrealizowana przesłanka wyłączenia

sędziego wymieniona w treści powołanego przepisu.

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[M. T.]

[r.g.]