Sędzia SN wyłączona z zażalenia prokurator po podpisaniu apelów o składy

Pismem z dnia 31 października 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

obrońca obwinionej prokurator X. Y. wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z

art. 42 § 1 k.p.k. o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w

rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 53/25.

Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż

wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji określonej w art. 41

§ 1 k.p.k. upatruje w okoliczności, że SSN Barbara Skoczkowska wielokrotnie

publicznie jak i w ramach pełnionego urzędu dawała wyraz swojemu skrajnie

negatywnemu stosunkowi wobec przyjętych przez ustawodawcę zmian mających

na celu reformę sądownictwa w Polsce poprzez podpisanie się pod oświadczeniem

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2021 r. i wszelkich dokonanych

II ZO 124/25

2

w związku z tym zmian personalnych i kadrowych, co ma związek z istotą

rozpoznawanych zagadnień w niniejszej sprawie.

Jak wskazał wnioskodawca, SSN Barbara Skoczkowska kontestowała także

uprawnienia sędziów powołanych do pełnienia urzędu na podstawie wniosku

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym

ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw, kwestionując wprost ich status. Zdaniem

wnioskodawcy, podważając w ten sposób konstytucyjny porządek prawny SSN

Barbara Skoczkowska angażowała się w sposób jaskrawy w polityczny spór

istniejący w obrębie wymiaru sprawiedliwości, m.in. podpisując się pod listem z dnia

10 sierpnia 2022 r. w sprawie przeniesienia sędziów, a także przez odmowę

orzekania z określonymi sędziami, podpisując oświadczenie sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 17 października 2022 r. Ponadto, według wnioskodawcy nie

sposób także pominąć okoliczności, iż SSN Barbara Skoczkowska w październiku

2022 r. podpisała wraz z grupą innych sędziów Sądu Najwyższego oświadczenie,

w którym zostało wskazane, że wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie

przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, pozbawieni są przymiotu

niezależności oraz niezawisłości i z tego względu ich udział w składzie orzekającym

w każdym wypadku skutkuje nienależytym składem sądu i nieważnością

postępowania.

W ocenie wnioskodawcy, opisany wyżej stosunek SSN Barbary

Skoczkowskiej do określonych działań mających miejsce w wymiarze

sprawiedliwości, a także o charakterze politycznym, pozwala przyjąć, że także

hipotetyczny, rozsądny obserwator, świadomy nastawienia danego sędziego, byłby

gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie, zaś okoliczności

wskazane wyżej przekonują, że SSN Barbara Skoczkowska w rozpoznawanej

sprawie nie jest i nie będzie bezstronna, dążąc do wydania orzeczenia o określonej

treści.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

II ZO 124/25

3

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. (który to przepis znajduje zastosowanie

w niniejszej sprawie – por. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo

o prokuraturze), sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju,

że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej

sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymagane jest zatem

istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z przedmiotem

rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o uzasadnionej

wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć. Oznacza to,

że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć charakter

rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi zachodzić

związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość wyprowadzenia z nich wniosku

o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności w rozstrzygnięciu

tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w rozumieniu art. 41 §

1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto. Nie może zatem

stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być

konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11). Wymóg

bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku przejawów

subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń, jak

i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające

gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17).

Wnioskujący wskazał na możliwość zaistnienia tzw. stronniczości

zewnętrznej, opartej na zobiektywizowanych przesłankach, odwołujących się do

oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego

obserwatora procesu, gdy brak będzie możliwości obiektywnego przekonania go,

że ujawnione okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy

(zob. postanowienia Sądy Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK 73/08;

z 9 stycznia 2019 r., IV KK 723/18).

II ZO 124/25

4

Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego

wniosku, Sąd Najwyższy wyłączył SSN Barbarę Skoczkowską od udziału

w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO 53/25, dotyczącej rozpoznania zażalenia

na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 12

maja 2025 r. o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych prokurator X.

Y. Rozpoznanie przedmiotowego zażalenia przez SSN Barbarę Skoczkowską budzi

uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności w oczach opinii

publicznej – zgodnie ze standardami ustawowymi oraz Konwencji o Ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie może pozostawać bowiem obiektywnie

bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem

innych sędziów z uwagi na ich wybór jako kandydatów do pełnienia urzędu

sędziego. Należy podkreślić, że wybór sędziów odbył się zgodnie z przepisami, a

twierdzenie przeciwne nie ma podstawy prawnej w obowiązującym porządku

prawnym i stanowi nieuprawnione kwestionowanie konstytucyjnych organów

państwa.

Wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może mieć miejsce w sytuacji,

gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości

przekonania każdego rozsądnie myślącego, kto powziął wątpliwości co do

bezstronności, że z całą pewnością nie wpłyną one na obiektywizm rozpoznania

sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 11 września 2019 r., I DO 44/19). Analizując publicznie

formułowane wypowiedzi SSN Barbary Skoczkowskiej uznać jednak należało, że

zachodzą przesłanki do wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt

II ZO 53/25.

Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[M. T.]

[r.g.]

II ZO 124/25

5