Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek obrońców o wyłączenie sędziego SN

W dniu 16 września 2026 r. do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności

Zawodowej wpłynęło pismo obrońców obwinionego X.Y., adw. M.S. i adw. J.P.

z bliżej nieustalonego dnia (brak daty sporządzenia pisma), w którym obrońcy

sformułowali wniosek o wyłączenie Tomasza Demendeckiego od orzekania w

sprawie o sygn. akt II ZOW 45/25 wskazując, że skład sądu orzekającego jest

sprzeczny z przepisami prawa. Uzasadniając wniosek przywołują publicystyczne

określenia, które nie występują w polskim porządku prawnym („neo-KRS”, „neo-

sędziów”, „starych sędziów”).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania.

II ZO 136/26

2

Treść wniosku wskazuje, że wątpliwość co do bezstronności SSN Tomasza

Demendeckiego ma wynikać z faktu, że został powołany na stanowisko sędziego

Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na

podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3 ze zm., dalej:

„uKRS”).

Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności w danej sprawie.

Należy wskazać, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca

2020 r., sygn. akt P 22/19, przepis art. 41 § 1 k.p.k. utracił moc w zakresie, w jakim

dopuszczał rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości

powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na

podstawie art. 9a uKRS.

Przywołane w uzasadnieniu wniosku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie mają mocy

powszechnie obowiązującej normy prawnej i nie mogą zastępować ustawy.

Natomiast powoływanie się na argumentację Tomasza Demendeckiego zawartą w

złożonym wniosku o wyłączenie sędziego SN Romana Trzaskowskiego od

rozpoznania sprawy I ZB 36/24, w kontekście jego bezstronności, nie ma

konkretnego i ścisłego związku ze sprawą, która ma być przez sędziego rozpoznana.

Przedstawiony we wniosku pogląd o wadliwości powołania SSN Tomasza

Demendeckiego ma charakter publicystyczny oraz życzeniowy i nie znajduje oparcia

w obowiązującym porządku prawnym. Wnioskodawca powiela wykreowaną tezę o

rzekomej wadliwości oraz opisuje alternatywną rzeczywistość prawną.

Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi wówczas,

gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej

rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej oceny sprawy,

lub wyraża swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 31 maja 1985

r., V KRN 333/85; 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10;

postanowienie Sądu Najwyższego z 24 dnia 2008 r., III KK 73/08).

II ZO 136/26

3

Obrońcy obwinionego w swoim wniosku nie wykazali, aby SSN Tomasz

Demendecki był w jakikolwiek sposób uprzedzony w stosunku do niego, jak również

nie wykazali, aby dokonał oceny sprawy o sygn. akt II ZOW 45/25, bądź też wyrażał

opinię oceniającą uczestników tego postępowania, która świadczyłaby o jego

nastawieniu do sprawy lub osób w nim uczestniczących. Przede wszystkim

zauważyć należy, iż zdecydowana większość okoliczności, na których oparty jest

wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związana ze sprawą o

sygn. akt II ZOW 45/25, w której SSN Tomasz Demendecki jest członkiem składu

orzekającego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[J.J.]

[a.ł]