SN nie wyłączył sędziego X.Y. na wniosek obwinionego prokuratora

Pismem z dnia 12 czerwca 2026 r. obwiniony prokurator X.1 Y.1 wniósł o

wyłączenie SSN X.Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZIZ 14/22, z

uwagi na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do

jego bezstronności we wskazanej powyżej sprawie. Zdaniem wnioskodawcy

przejawiają się one w braku rozpoznania jego wniosków o umożliwienie osobistego

zapoznania się z całością akt sprawy w siedzibie sądu lub o doręczenie ich

kserokopii. Obwiniony zarzucił, że powyższe działanie (zaniechanie) stanowi

rażące naruszenie jego prawa do obrony (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 ust. 3

lit. b i c EKPC oraz art. 6 k.p.k.) i manifestuje negatywne nastawienie sędziego SSN

X.Y. (członka składu orzekającego) do jego osoby, co w odbiorze zewnętrznym

wywołuje uzasadnione przekonanie o braku bezstronności i uprzedzeniu członka

składu orzekającego.

II ZO 80/26

2

Wnioskodawca podniósł również, że sędzia X.Y. wykazuje bierność i

akceptuje powyższe zaniechania, czym przyzwala na aprioryczne rozstrzygnięcie

sprawy. Dodatkowo, zdaniem wnioskodawcy, posługiwanie się wobec niego w toku

postępowania określeniem „obwiniony” (w sprawie dotyczącej uchylenia immunitetu

prokuratorskiego) stanowi złamanie zasady domniemania niewinności oraz

jednoznacznie wskazuje na ukształtowanie się w składzie orzekającym uprzedzenia

i z góry powziętego założenia o zasadności wniosku o uchylenie immunitetu. W

konsekwencji wnioskodawca zarzucił, że opisane uchybienia proceduralne,

pozbawienie go prawa do obrony oraz dostępu do akt sprawy, prowadzą do

naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i w obiektywnym odbiorze

społecznym w pełni uzasadniają wątpliwość co do bezstronności sędziów

wyznaczonych do rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y. nie zasługuje na

uwzględnienie.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. Podkreślić należy, że zawarty w tym przepisie

zwrot „uzasadniona wątpliwość” nakazuje badanie podnoszonych okoliczności nie

przez pryzmat subiektywnego przekonania strony (wnioskodawcy), lecz z punktu

widzenia obiektywnego, zewnętrznego obserwatora.

Analiza argumentacji wnioskodawcy prowadzi do wniosku, że upatruje on

podstaw do wyłączenia sędziego, będącego członkiem składu orzekającego,

wyłącznie w sferze podejmowanych (lub zaniechanych) w toku postępowania

czynności o charakterze organizacyjnym, jak chociażby brak realizacji jego

wniosków o udostępnienie akt sprawy (doręczenie kserokopii), będących

w kompetencjach przewodniczącego lub sprawozdawcy. Podobnie, jeśli chodzi

o posługiwanie się wobec prokuratora terminem „obwiniony” w sprawie

immunitetowej. Nazewnictwo to ma charakter wyłącznie techniczno-prawny

i wynika ze stosowanej w tego typu sprawach nomenklatury proceduralnej (tj.

II ZO 80/26

3

odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k.), co w żaden sposób nie implikuje

uprzedniego przesądzenia o winie czy zasadności wniosku o uchylenie immunitetu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że wydawanie

przez sąd decyzji procesowych niezgodnych z oczekiwaniami strony, a nawet

ewentualne uchybienia proceduralne popełnione przez skład orzekający, nie mogą

stanowić samodzielnej podstawy do wyłączenia sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k.

Te zarzuty, mogą być ewentualnie podnoszone w ramach zaskarżenia orzeczenia

kończącego postępowanie, nie zaś w drodze kwestionowania bezstronności

sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego nie służy bowiem do korygowania

bieżących decyzji proceduralnych sądu.

Wobec powyższego, przywołanie we wniosku okoliczności, pozostających

poza zakresem podstaw normatywnych wyłączenia sędziego zawartych w rozdziale

2 Działu II Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28

stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze skutkowało nieuwzględnieniem wniosku

prokuratora X.1 Y.1 o wyłączenie od rozpoznania sprawy SSN X.Y.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak na wstępie.

[P.V.]

[r.g.]