Sygnatura akt: III CB 123/25
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Cywilna Wydział III
Rodzaj: Postanowienie
Data orzeczenia: 10 września 2026 r.
W serwisie od: 15 października 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nakazał nowe losowanie składu w sprawie niezawisłości sędziego Z.K.

Spór

B.M. i Z.M. przeciwko T. S.A. o zapłatę. Strona złożyła wniosek o zbadanie, czy sędzia SN Z.K. spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności w sprawie III CBO 3/25.

Ustalenia sądu

Skład wylosowany z całego składu SN obejmował sędziów K.W. i S.S., których sposób powołania na urząd jest taki sam jak sędziego Z.K. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji powstaje kolizja z prawem unijnym.

Rozstrzygnięcie

Sąd podjął zawieszone postępowanie, uznał, że skład nie może obejmować sędziów K.W. i S.S., i zobowiązał Pierwszego Prezesa SN do przeprowadzenia w 21 dni nowego losowania składu.

Dlaczego

Sąd zastosował klauzulę pierwszeństwa z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 19 TUE, po wyroku TSUE z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23.

Więcej o sprawie

Postępowanie w sprawie B.M. i Z.M. przeciwko T. S.A. było zawieszone od 14 października 2025 r. do wyroku TSUE z 16 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy podjął je ponownie.

a jej skutkiem musi być stwierdzenie, że uprzednio wyznaczony skład sądu nie może rozpoznać wniosku w przedmiocie spełnienia przez SSN Z.K. wymogów niezawisłości i bezstronności.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
Sygnatura: III CB 123/25

Treść orzeczenia

III CB 123/25

POSTANOWIENIE

Dnia 10 września 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Pietruszyński

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 września 2026 r.

w sprawie z powództwa B.M., Z.M.

przeciwko T. S.A w W. o zapłatę

na skutek wniosku strony o zbadanie spełnienia przez SSN Z.K. wymogów

bezstronności i niezawisłości w sprawie III CBO 3/25

w przedmiocie podjęcia postępowania

na podstawie art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy z dnia

8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym ( Dz. U. z 2024 r. poz. 622),

p o s t a n o w i ł:

1. podjąć postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 14 października 2025 r. wobec rozstrzygnięcia

przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań

prejudycjalnych przedstawionych postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 20 października 2023 r. w sprawie III CB 40/23;

2. na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47

Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP

uznać, że zbadanie spełnienia przez SSN Z.K. wymogów

niezawisłości i bezstronności w sprawie III CBO 3/25 nie może

zostać dokonane w składzie orzekającym ukształtowanym w

drodze losowania z udziałem w tym składzie sędziów SN: K.W. i

S.S., których sposób powołania na urząd sędziego SN jest

identyczny z sytuacją sędziego Z.K.;

3. zobowiązać Pierwszego Prezesa SN do przeprowadzenia

w terminie 21 dni losowania składu orzekającego w sprawie

III CB 123/25

III CB 123/25 wyłącznie z grona sędziów SN, których sposób

powołania na urząd sędziego SN nie są tożsamy z sytuacją

sędziego Z.K..

Uzasadnienie

III CB 123/25

Wobec rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

wyrokiem z dnia 16 lipca 2026 r., C - 748/23 pytań prejudycjalnych przedstawionych

w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2023 r., III CB 40/23

ustała przyczyna zawieszenia postępowania w sprawie II PUB 68/26.

W odniesieniu do dalszego toku postępowania w tej sprawie niezbędne stało

się ustalenie składu sądu, który powinien rozpoznać złożony w tej sprawie wniosek.

Obecny skład ustalony został w drodze losowania z całego składu Sądu

Najwyższego na podstawie art. 29 § 15 ustawy o Sądzie Najwyższym i § 81

Regulaminu Sądu Najwyższego.

Mając jednak na uwadze treść art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywanego

w świetle art. 47 Karty Praw Podstawowych i interpretację tych norm dokonaną we

skazanym wyroku TSUE, podnieść należało, że w składzie sądu rozpoznającego

wniosek strony o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności nie może brać

udziału sędzia, który w sensie instytucjonalnym dotyczącym sposobu powołania na

urząd sędziego Sądu Najwyższego, znajduje się w identycznej sytuacji co sędzia,

którego wniosek dotyczy. Powstałą kolizję wynikającą z ukształtowania składu sądu

w drodze losowania spośród całego składu Sądu Najwyższego, w którym są

sędziowie znajdujący się w takiej samej sytuacji prawnej pod względem

instytucjonalnym co sędziowie objęciu postępowaniem testowym, a więc kolizję

unormowania traktatowego oraz regulacji zawartych we wskazanych przepisach

ustawy o Sądzie Najwyższym i Regulaminu Sądu Najwyższego, należy, podzielając

w całości wywód prawny zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 września

2026 r., II PUB 47/26, rozwiązać przez zastosowanie klauzuli pierwszeństwa z art.

91 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 19 akapit drugi TUE, a jej skutkiem musi być

stwierdzenie, że uprzednio wyznaczony skład sądu nie może rozpoznać wniosku

w przedmiocie spełnienia przez SSN Z.K. wymogów niezawisłości i bezstronności.

W konsekwencji konieczne jest powtórzenie czynności losowania składu

orzekającego w sposób, który wykluczy z tego składu wszystkich sędziów Sądu

Najwyższego, którzy zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tych

samych warunkach, co sędzia którego wiosek dotyczy. Do przeprowadzenia tej

czynności zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym uprawniony jest Pierwszy Prezes

III CB 123/25

Sądu Najwyższego, który losowanie to powinien przeprowadzić zgodnie z treścią

tego orzeczenia.

Z tych względów orzeczono jak na wstępie.

(M.M.)

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.