Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego SN ze względu na jego powołanie odrzucony

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pozwanego B.G., zastępowanego

przez adw. A.H., o stwierdzenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 29 § 5

u.s.n. wobec SSN Grzegorza Żmija, wyznaczonego do rozpoznania sprawy pod

sygn. akt III CB 52/25.

Wniosek zawiera żądanie stwierdzenia, że SSN Grzegorz Żmij nie spełnia

wymogów, o których mowa w art. 29 § 5 u.s.n., to jest wymogów niezawisłości

i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu

i jego postępowaniu po powołaniu. Jednocześnie we wniosku sformułowano

żądanie ewentualne, na wypadek uznania, że wniosek główny nie spełnia

wymogów formalnych jego rozpoznania, o zbadanie bezstronności sędziego na

podstawie art. 49 § 1 k.p.c.

Wniosek koncentruje się na okolicznościach powołania SSN Grzegorza

Żmija na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze, która według

III CB 99/25

2

wnioskodawcy miała być wadliwa. W ocenie pozwanego, akceptacja powołania na

urząd w tej procedurze, ma podważać zdolność sędziego objętego wnioskiem do

wydania bezstronnego i sprawiedliwego orzeczenia w niniejszej sprawie. Do

wniosku nie zostały dołączone żadne dowody, potwierdzające żądania wniosku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie może być przedmiotem rozpoznania ze względu na jego wady

konstrukcyjne.

Podstawą wniosku był art. 29 § 5 u.s.n., zgodnie z którym dopuszczalne jest

badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości

i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu

i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to

doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego

wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego

oraz charakteru sprawy.

Na podstawie art. 29 § 9 i 10 u.s.n. wniosek o zbadanie wymogów

niezawisłości i bezstronności powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym

dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej

sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 u.s.n. oraz przytoczenie

okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Wniosek

niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia

braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie

terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.

W ocenie Sądu Najwyższego wniosek pozwanego podlega odrzuceniu

z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 u.s.n. Pozwany

wskazał co prawda we wniosku, jakie okoliczności towarzyszące powołaniu

SSN Grzegorza Żmija do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego postrzega

jako naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Jednakże powołane

okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego mają charakter ogólny i mogłyby

III CB 99/25

3

oddziaływać na ocenę dochowania standardu niezawisłości i bezstronności

w każdej sprawie rozpatrywanej przez sędziego, co w oczywisty sposób ignoruje

brzmienie art. 29 § 5 u.s.n. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego

2023 r., III CB 5/23).

Co istotniejsze, wniosek nie zawiera wskazania okoliczności

uzasadniających żądania ani dowodów na ich poparcie w zakresie dotyczącym

sposobu postępowania sędziego po powołaniu, jak i charakteru sprawy oraz

wpływu na jej wynik (zob. art. 29 § 9 pkt 2 u.s.n.). Jest to jedno z wymagań

formalnych wniosku. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu

Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia

wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości

i bezstronności (zob.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2024 r.,

III CB 114/24 i z 15 stycznia 2025 r., III CB 125/24, czy z 15 kwietnia 2025 r.,

III CB 22/25).

Wobec tych braków, wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości

i bezstronności nie mógł zostać rozpoznany, ponieważ bazował wyłącznie

na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego, co – w świetle art.

29 § 4 u.s.n. – wyklucza możliwość jego merytorycznego rozpoznania.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia

wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 u.s.n. i na podstawie art.

29 § 10 u.s.n. orzekł jak na wstępie.

(M.M.)

[a.ł]