Wieloletnia pracownica sądu pozwana o zapłatę. SN nie przekazał sprawy do innego sądu

Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 20 października 2026 r. zwrócono

się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu Sądowi

równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zaznaczono,

że pozwaną w sprawie jest wieloletni pracownik Sądu, obecnie pracujący z Biurze

[…].

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli

wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne

postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Jak jednak podkreślił Sąd Najwyższy

w postanowieniu z 21 maja 2026 r. III CO 379/26, okoliczność, iż stroną

postępowania jest sędzia lub pracownik sądu właściwego powinna przemawiać

za rozważeniem przez sąd rozpoznający powództwo okoliczności faktycznych

w aspekcie ewentualnego wystąpienia w trybie art. 441 k.p.c., jednak o potrzebie

wystąpienia do Sądu Najwyższego powinno decydować występowanie innych,

szczególnych - czyli o kwalifikowanym charakterze - okoliczności uzasadniających

zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczny odbiór sądu

jako organu bezstronnego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zastosowanie

art. 441 k.p.c. do wszystkich spraw, w których stroną jest sędzia lub pracownik sądu

właściwego, wprowadziłby takie rozwiązanie wprost, podobnie jak uczynił to w art.

442 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego z postanowienia Sądu Rejonowego w K.

okoliczności takie nie wynikają, albowiem poprzestano na powołaniu się jedynie na

fakt zatrudnienia pozwanej w Sądzie. Tymczasem brak jest podstaw do

rozszerzającej wykładnia art. 441 k.p.c. Przepis ten ma bowiem charakter wyjątkowy,

zaś wystąpienie powołanych w nim okoliczności musi być realne.

Na brak realnego zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości w niniejszej

sprawie wskazuje również okoliczność, że wnioski sędziów o wyłączenie

od rozpoznania sprawy, poza sędzią M. W., nie zostały uwzględnione. Pominąwszy

fakt, że z akt sprawy nie wynika, iż wnioski o wyłączenie złożyli wszyscy sędziowie

orzekający w Sądzie Rejonowym w Kozienicach, to przede wszystkim należy

podkreślić trafne stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 26

sierpnia 2025 r. III CO 985/25, zgodnie z którym mechanizm przewidziany w art. 441

III CO 1227/26

3

k.p.c. nie może prowadzić do pominięcia innych instytucji procesowych służących

zapewnieniu bezstronności, w szczególności przepisów art. 48-51 k.p.c., które

powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Nie można więc stwierdzić,

że w sprawie zaszedł wypadek, o którym mowa w art. 441 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił odmówić przekazania sprawy

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

K.J.

[a.ł]