Sąd Najwyższy nie przekazał sprawy spółki przeciwko bankowi do innego sądu

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie przedstawił Sądowi

Najwyższemu sprawę z powództwa C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

P. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. celem rozważenia przekazania sprawy

do innego sądu rejonowego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sprawa trafiła przed Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie po

wydaniu przez Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda postanowienia

z 9 grudnia 2025 r. o stwierdzeniu swojej niewłaściwości i przekazaniu sprawy do

rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli w Warszawie jako

miejscowo właściwego z uwagi na siedzibę pozwanego (art. 30 k.p.c.).

III CO 234/26

2

Zdaniem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie decyzja Sądu

Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda o przekazaniu sprawy była błędna

z uwagi na art. 372 § 1 k.p.c., z którego wynika, że powództwo o roszczenie

wynikające z czynności bankowej przeciwko bankowi można wytoczyć przez sąd

właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda, zaś powódka ma

siedzibę w P..

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wskazał, że decyzja

o pozostawieniu w mocy postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto

i Wilda o przekazaniu sprawy z twierdzeniem, iż prawo wyboru sądu – wbrew treści

art. 372 k.p.c. – dotyczy tylko powoda, którym jest kredytobiorca, mogłaby oznaczać

przyznanie sądowi kompetencji ustawodawczych, w efekcie czego dobro wymiaru

sprawiedliwości, o którym mowa w art. 441 § 1 k.p.c., mogłoby ucierpieć.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do

rozpoznania innemu sądowi równoważnemu z sądem występującym, jeżeli

wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na

społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Celem przepisu jest zapobieganie sytuacjom, gdy w sprawie orzekałby sąd,

którego bezstronność mogłaby być przez strony i opinię publiczną podawana

w wątpliwość. Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania

sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być

interpretowany ściśle (zob.m.in. postanowienia SN: z 16 marca 2020 r., IV CO

18/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 28 września 2021 r., II CO 72/21; z 9

czerwca 2025 r., III CO 655/25; z 9 lutego 2026 r., III CO 77/26, i z 9 lutego 2026 r.,

III CO 79/26).

Artykuł 441 § 1 k.p.c. nie służy natomiast badaniu prawidłowości

postanowień o przekazaniu sprawy między sądami równorzędnymi, gdyż

prowadziłoby to do obejścia art. 200 § 2 k.p.c. i naruszenia zasady związania sądu,

któremu sprawę przekazano. Weryfikacja, czy przekazując sprawę, sąd naruszył

art. 372 k.p.c., pozostaje poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego

w postępowaniu z art. 441 § 1 k.p.c. Wspomnieć można na koniec, że kontrola

III CO 234/26

3

prawidłowości przekazania sprawy między sądami równorzędnymi może nastąpić

w trybie zażalenia składanego przez stronę postępowania na podstawie art. 394 § 1

pkt 4 k.p.c.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Marcin Krajewski

(E.M.)

[SOP]